Кіріспе

Америкалық мұғалім, журналист және белсенді (1803–1879)

Мария В. Стюарт (Миллер) (1803 – 17 желтоқсан, 1879) – американдық мұғалім, журналист, құлдыққа қарсы күрескер және лектор. АҚШ-тағы құлдыққа қарсы күрес және әйелдер құқықтары қозғалысындағы рөлімен танымал. Ерлер мен әйелдердің, ақ және қара нәсілділердің аралас аудиториясына сөз сөйлеген алғашқы американдық әйел, сондай-ақ әйелдер құқықтары туралы публично лекция оқыған және құлдыққа қарсы сөз сөйлеген алғашқы африкалық американдық әйел болды. "Азаттық" журналы Стюарттың екі кітапшасын жариялады: "Дін және моральдың таза қағидалары, біз құрылуы тиіс берік негіз" (құлдықтан азат ету және қара нәсілділердің дербестігін талап еткен) 1831 жылы және "Мэрия Стюарт ханымның қаламынан медитациялар" (1832) атты діни медитациялар жинағы. 1833 жылдың ақпан айында ол Бостон қаласындағы Африкалық масондық ложасына сөз сөйледі, бұл оның қысқа ғана лекторлық мансабына нүкте қойды. Стюарттың қара нәсілді еркектерде "амбиция мен қажетті батылдық жетіспейді" деген мәлімдемесі тыңдаушылар арасында қызу пікір-таластарға себеп болды, нәтижесінде ол лекция оқудан бас тартты. Жеті айдан кейін ол Африкалықтардың жиналыс үйіндегі ("Пауль шіркеуі") мектепте қоштасу сөзін айтты. Осыдан кейін ол Нью-Йорк қаласына, содан кейін Балтиморға, ал соңғы кезде Вашингтонға көшіп барды, онда ол мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, кейіннен Freedmen ауруханасының бас медбикесі қызметін атқарды, сол жерде де қайтыс болды.

Ерте өмір

Стюарт Мария Миллер болып дүниеге келді, ол Коннектикут штатының Хартфорд қаласында еркін африка-американдық ата-ананың баласы еді. 1806 жылы, үш жасында ол екі ата-анасынан да айырылып, бір пастор мен оның отбасымен бірге тұруға жіберілді. Ол 15 жасқа дейін сол үйде еңбек етті, бірақ формальды білім алмады. Пастордың үйінен кеткен соң, ол Бостонға көшіп, үй шаруасы қызметін атқарды. 15-ден 20 жасқа дейін Мария жексенбі күндері ғибадатқа барар алдында діни мектепке қатысты және діни жұмыстарға өмір бойы бойын берді. 1826 жылдың 10 тамызында Мария Миллер Бостон қаласында (Массачусетс штаты) Африкалық Жиналыс үйінің пасторы, преподобный Томас Полдің алдында тәуелсіз кеме агенті Джеймс В. Стюартқа үйленді. Ол оның тегін ғана емес, сонымен қатар ортаңғы әрпін де алды. Олардың балалары болмады және Джеймс Стюарт 1829 жылы қайтыс болды. Джеймс 1812 жылғы соғыста қызмет еткен, соңында ардагерлердің жесірлеріне күйеулерінің зейнетақысын алуға рұқсат беретін заң қабылданды.

Қоғам алдында сөйлеу

Стюарт ерлер, әйелдер, ақ нәсілділер мен қара нәсілділердің аралас аудиториясына сөйлеген алғашқы американдық әйел болды (19 ғасырдың басында бұл аудитория "босқындық" деп аталатын). Әйелдер құқықтары туралы лекция оқыған алғашқы афроамерикандық әйел Стюарт, әсіресе қара әйелдердің құқықтары – дін және қара халық арасындағы әлеуметтік әділдік мәселелеріне ерекше назар аударды. Ол матронист деп аталуға лайық адам еді: Джим Кроу дәуіріндегі қара феминистік ой-пікірдің аналарының бірі. Сонымен қатар, ол құлдықты жоюға шақырып, алғашқы рет көпшілік алдында сөз сөйлеген афроамерикандық әйел болды. Өзінің көпшілік лекцияларының әлі күнге дейін сақталған түпнұсқалары бар афроамерикандық әйелдердің бірі Стюарт өзінің лекцияларын "хикаялар" емес, "сөйлеулер" деп атады, олардың діни сипаты мен жиі Библиядан алынған цитаталарына қарамастан. Джерена Ли, Джулия Фут және Аманда Берри Смит сияқты афроамерикандық әйел уағыздаушылар Стюартқа сөзсіз әсер еткен, ал кейіннен Соджорнер Трут өзінің көпшілік лекцияларында осыған ұқсас стильді қолданды. Стюарт өзінің сөйлеулерін Бостонда, соның ішінде Африкалық американдық әйелдердің білім беру қоғамында өткізді. Дәуіт Уокер, дамыған киім дүкенінің иесі, және жалпы түсті қауымдастықтың белгілі, ашық пікір білдіруші мүшесі де Стюартқа әсер етті. (Уокер мен оның әйелі 1827 жылдан 1829 жылға дейін жалға алған 81 Джой-стриттегі үй кейін Стюарттың да үйіне айналды.) Бостонның афроамерикандық қауымының жетекшісі Уокер жарыстар қатынастары туралы өте даулы мақала жазды, ол «Дэвид Уокердің әлемнің түсті азаматтарына үндеуі» (1829) деп аталды.

Стюарт шығармалары

Мария В. Стюарт ханымның Бостон қаласының Бірінші Африка баптистік шіркеуі мен қоғамына ұсынған туындылары. Бостон: "Азаттық пен ізгілік достары", 1835. "Азаттық" журналының 2-ші томы, № 46 (17 қараша 1832), 183-беттен қайта басылды. "Бостонның Франклин залындағы лекция, 1832 жылдың 21 қыркүйегі" (Мария В. Стюарт ханымның туындылары, 51–56-беттер), Дороти Портер (ред.), Ертедегі негр жазуы, 1760–1837, Black Classic Press, 1995; 136–140-беттер. "Бостондағы Африкалық масондық залында сөйленген сөз, 1833 жылдың 27 ақпаны" (Мария В. Стюарт ханымның туындылары, 63–72-беттер), Дороти Портер (ред.), Ертедегі негр жазуы, 1760–1837, Black Classic Press, 1995; 129–135-беттер. "Африка құқықтары мен бостандығы туралы" деп: Маргарет Бусби (ред.), Африканың қыздары, Ballantine Books, 1994, 47–52-беттер. Мария В. Стюарт ханымның қаламнан туған ойлар: Бостон қаласындағы Бірінші Африка баптистік шіркеу мен қоғамға ұсынылды. Бостон: Гаррисон мен Кнап баспасы, 1879.

Стюарт туралы шығармалары

Мэрилин Ричардсон, Мария В. Стюарт: Американың алғашқы қара нәсілді әйел саяси жазушысы, Индиана университетінің баспасы, 1988. Мэрилин Ричардсон, "Мария В. Стюарт", Файнтух, Бёрт және Дэвид Х. Уоттерс (ред.), Жаңа Англия энциклопедиясы: Америка аймағының мәдениеті мен тарихы, Йель университетінің баспасы, 2005. Мэрилин Ричардсон, "Мария В. Стюарт", Оксфордтық африкалық американдық әдебиетінің серігі. Оксфорд университетінің баспасы, 1997, 379–380 бб. Мэрилин Ричардсон, "Егер мен әйел болсам не болады?" Мария В. Стюарттың қара нәсілді әйелдердің саяси белсенділігін қорғауы, Дональд М. Джейкобс (ред.), Батылдық пен ар-ұждан: Бостон қаласындағы қара және ақ аболиционистер, Индиана университетінің баспасы, 1993. Роджер Стрейтматтер, "Мария В. Стюарт: Аболициялау қозғалысының жалынды күйшісі", "Дауысын көтеру: тарихты өзгерген африкалық американдық әйел журналистер", Кентукки университетінің баспасы, 1994, 15–24 бб.