Кіріспе

Oldtown Folks – Харриет Бичер Стоудың 1869 жылы жазған романы. Ол Хорас Холиок есімді жас жігіттің бірінші тұлғасынан баяндалады, ол өзінің жастығын ойдан шығарылған Олдтаун, Массачусетс қаласында өткізген кезін, күнделікті өмірдің әзіл-қалжың суреттемелерін, жергілікті тұрғындардың мінез-құлқын және Гарри мен Эглантин Персивалды асырап алу оқиғасын сипаттайды. Романда рухани элементтер де бар, мысалы, Құдай туралы терең ойлар, діни аяндар мен әруақтарды көру сияқты жайттар қамтылған. Романның негізгі тақырыптары – бала асырап алу, білім алу, махаббат, өлім, неке және отбасылық құпиялар. Проза тікелей оқырманға жүгінеді және сюжеттік бұрылыстар арқылы қалыпты жағдайларды өзгертеді. Олдтаун – Харриет Бичер Стоудың күйеуінің туған жері, Натик (Массачусетс штаты) қаласының ойдан шығарылған аты, ал кітаптағы көптеген идеялар негізінен оның естеліктерінен алынған. Oldtown Folks діни роман ретінде қарастырылады және көбінесе пуритандық өмір салтын, сондай-ақ кальвинизм мен арминиандық теологияны талқылайды. Осы ұғымдармен қатар, утопиялық қоғамның мәніне және репродукция мен аналыққа қатысты мәселелерге де назар аударады. Роман басты кейіпкер Хорас Холиок көзқарасынан баяндалған, ол американдық революциядан кейінгі Жаңа Англиядағы өмірін көрсетеді. Ол Хорас пен оның достарының жасына байланысты екі томға бөлінген.

Кіріспе

Оқиға Хорас Холиоктың жас кезінде білген Ескі қаланы еске түсіруімен басталады. Ол қаланың және әкесінің жергілікті академияда мұғалім болған кездегі өмірін сипаттайды, онда ол Хорастың анасы Сюзи Бэджермен танысады, ол оның ең әдемі шәкірті болған. Өмір мен бала тәрбиелеу осы жұбайларға қиын болды. Анасының сұлулығы жойылды, ал әкесі отбасын асырауға тырысып, сонымен қатар оқуын жалғастыруға ұмтылғандықтан денсаулығы нашарлады. Хорас он жаста, ал інісі Билл он екіге толғанда әкесі туберкулезден қайтыс болды. Хорас оқуын жалғастыру үшін анасымен бірге әжесі мен атасының үйіне көшеді. Ал ағасы Джейкоб Бэджермен бірге шаруа қожалығында жұмыс істеуге кетті. Хорастың атасы Дикон Бэджер Ескі қалада фермер және диірменші, сондай-ақ қауымдастықтағы беделді тұлға. Хорас ата-анасынан және қаланың жұмыссыз, шебер және әңгімешіл Самуэль Лоусоннан көңіл көтереді. Бэджерлердің ас үйі – қала тұрғындарының жиналатын орны. Сонда Хорас қала туралы әңгімелерді, сондай-ақ дін мен философия туралы ой-пікірлерді естиді. Бұл оның білімге деген құштарлығын одан да күшейтеді.

Жаңа адамдар

Гарри мен Эглантин (Тина) Персиваль бірнеше жылдан кейін, ауру анасымен бірге жақын жердегі қалаға келгенде оқиғаға қатысады. Олар Бостонға жол тартады, себебі олардың әкесі, ағылшын офицері сэр Гарри Персиваль, полкі Англияға оралғанда отбасын тастап кеткен еді. Ол әйелінің неке куәлігін алып, тек қана некелерінің заңды еместігін мәлімдейтін хат қалдырды. Балалар жақсы көрінетін миссис Смиттың қамқорлығына беріледі. Бірақ оның күйеуі, Калеб (Ескі Ақсақал) Смит, өте бақытсыз адам еді және оларды бірден жұмысқа қойып, бөлу керек деп шешті. Ол ұлын егістік жұмысына жұмысқа алуды жоспарласа, Тинаны Калебтің қарындасы, Мисс Асфиксия қабылдайды. Балаларға қатыгездікпен қарап, олар Мисс Асфиксияның жалдамалы қызметшісі Солдың көмегімен қашып кетеді. Оларға көршілес Олдтаунға жаяу баруды бұйырады. Жолда олар Олдтаунның шетіндегі, әуелінен-ақ қорқынышты Денч үйінде бір түн өткізеді, ал ертесіне күні Сэм оларды табады. Гарри мен Тина Дикон Бэджер мен оның әйеліне қарауға әкелінеді. Бірнеше күннен кейін Гарридің Бэджерлермен қалуы туралы шешім қабылданады. Пастордың әйелі, миссис Лотроп, баланың киім-кешегі мен біліміне қаржы жұмсауға келіседі, Бэджерлерге көмектесу үшін. Әпкесі Эмилидің жоғалып кеткенінен кейін қасіретті, мұңды өмір сүрген Мехитабель Росситер Тинаны асырайды. Осы кезден бастап Хорас, Гарри және Тина жақын дос болып қалады. Миссис Лотроп балаларды Пасхаға Бостонға алып кетеді. Олар миссис Лотроптың анасы, өте мейірімді және бай Мадам Киттеридің үйіне барады. Мадам Киттери Хорасқа қызығушылық танытып, оның колледжге түсуге деген ниеті мен қаржының жетіспеушілігін біледі. Ол олар жеткілікті жасқа келгенде, оның және Гарридің Гарвардқа оқуға түсуіне төлеуге шешім қабылдайды. Бостонда олар миссис Лотроптың туысы, Континенталдық армияда қызмет еткен және шетелде бірнеше дипломатиялық қызметтер атқарған Эллери Давенпортпен танысады. Ол өте әдемі және тартымды болған, бірақ ақылы тоңған әйелі болған. Алғыс айту күні Эллери Давенпорт пен миссис Лотроптың қарындасы Дебора Олдтаунға сапармен келді. Эллери әсіресе жас, сұлу Тинаға назар аударды. Сапар аяқталғанда Эллери Мисс Мехитабельге келесі сапарында Францияда оның жоғалған қарындасын іздейтініне уәде береді.

Клаудленд академиясы

Үш баласы үлкейіп, жетілді. Хорас пен Гарри он сегіз жасқа келді, ал Тина он бес шамасында, және ол одан да әдемі болды. Мектеп директоры, содан кейін Мисс Мехитабельдің туысы Мордехай оған ғашық болады. Ол, Хорас пен Гарримен бірге, Мисс Мехитабельдің жартылай інісі Джонатан Росситердің академия меңгерушісі болып жұмыс істейтін Клаудленд академиясына барады. Ұлдар Росситер мырзамен, ал Тина пастор Эйвери мырзамен тұрады. Эйвери мырзаның қызы Эстер олардың ең жақын достарының қатарына қосылады.

Гарвард

Гарри мектеп бітіргеннен кейін қызметке дайындықты бастайды. Ол сондай-ақ Эстерге Cloudland-те ғашық болады. Хорас тек Тінамен бірге өмір сүргісі келеді, оны алғаш көргеннен бері жақсы көреді. Академияны бітірудің алдында Эллери Дэвенпорт Англиядан Гарриге маңызды жаңалықпен оралады. Ол сэр Гарри Персивалды тауып, неке куәлігін ала алды, өйткені жас Гарри оның жалғыз мұрагері болды. Эллеридің сапары кезінде Тина таңғажайып ұялшақ болып көрінеді және Хорас оның оған ғашық екенін біледі. Хорас пен Гарри Гарвардқа екінші курста оқиды. Тина Киттерлер үйінде тұрып, оларға жиі келіп тұрады немесе Олдтауданда болған кезде оларға хат жазады. Хаттардағы өзгеріс Хорастың Эллери Дэвенпорттың оған әсер етуі туралы уайымдауына себеп болады. Көп ұзамай ол Эллеридің ақылсыз әйелі қайтыс болғанын естіді. Содан кейін олар Гарридің әкесі де қайтыс болғанын және Гарри енді үлкен мұрагер - сэр Гарри Персивал екенін біледі. Екі досы көктемгі демалысқа Олдтаунға оралады, онда олар Тинаның Эллеримен үйленетінін біледі.

Неке

Эллери Лондонға қысқа мерзімде жұмысына оралуға тиіс болғандықтан, кездесуден кейін көп ұзамай той өтеді. Салтанаттан кейін Эллери мен Тина жөнделген Dench үйінде қысқа уақыт өткізуді жоспарлаған. Бірақ олар келгенде, үйде әйелдің күтіп тұрғанын көреді. Бұл әйел – Эмили Росситер, Эллери Францияда оны іздеген, бірақ кейін оны сүйіктісіне айналдырған. Эмили оның үндемеу үшін берген парасын қабылдамай, Америкаға одан кейін еріп келді. Эмили Эллеридің қызын да Америкаға әкелген. Тина Эллериді тастай алмайтынын түсінеді, сондықтан ол онымен Англияға кетеді және осы шала туған қызды өзінің баласы ретінде тәрбиелеуге апарып, бағады. Ол Мехитабель ханымға Бостон маңында Эмилимен бірге тұру үшін үй сатып алуға ақша береді. Ол жиі хат жазады, бірақ оның хаттары бұрынғыдай болмай бастайды. Эллери мансабының салдарынан ақыл-есінен айырылып барады, бұл Тинаға да қиын тиеді.

Нәтижесі қандай болды ?

Осы арада Гарри Эстерге үйленеді және олар Англияға оның әкесінің мүлігін басқару үшін көшіп кетеді. Хорас бұл кезде өте жалғыз сезінеді. Сегіз жыл өткен соң Эллери мен Тина Массачусетске қайта оралады. Тина мүлдем басқа адамға айналғандай көрінеді. Хорас қазір сәттілікті заңгер және оларға жиі барады. Ол Эллеридің көбірек бейхабар бола бастағанын, содан кейін саяси жекпе-жекте қаза тапқанын көреді. Осыдан екі жыл кейін Хорас пен Тина ақыры үйленеді. Олар отбасы мен достарын көру және ескі күндерді еске алу үшін Ескі қалаға жиі барады.

Хорас Холиок

Өте амбициялық және зиялы Хорас – оқиғаның баяндаушысы. Оның қажырлы еңбегі мен пайдалы таныстықтары оған колледжде оқу арманына жете алуға көмектеседі.

Эглантин (Тина) Персиваль

Тина Гарри Персивалдың әпкесі және кез келген адамды таңғалдыратын ақылға қонымды, әдемі қыз. Тина жас кезінде көптеген қиындықтарға кезігеді, ақыр соңында он жылдан кейін қайтыс болған Эллери Дэвенпортқа үйленеді, осы кезде ол Хорасқа үйленеді.

Гарри Персиваль

Хорастың ең жақсы досы және Тинаның інісі Гарри, жас кезінде-ақ еңбекқор болған. Көптеген қиындықтарды еңсергеннен кейін, ол мектепке, содан кейін колледжге оқуға түседі, онда дін қызметкері болуға шешім қабылдайды. Ол Эстер Эвериге үйленеді және әкесі қайтыс болғаннан кейін Англияға көшіп кетеді.