Кіріспе
Сара Элмира Шелтон (Ройстер; 1810 жылғы 11 ақпан – 1888 жылғы 11 ақпан) – Эдгар Аллан Поның жас кезіндегі сүйіктісі, ол 1849 жылы қайтыс болғанға дейін оған никелесуге келісім берген. Олардың қарым-қатынасы, ол 15 жасында басталған, По Вирджиния университетінде оқып жүрген кезде оның әкесінің араласуынан тоқтатылды. Екі жылдан кейін ол көлік саласында байлыққа ие болған Александр Б. Шелтонға тұрмысқа шықты. Олардың төрт баласы болды, бірақ олардың тек екеуі ғана ересекке дейін жетті. 1844 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Ройстер мен оның екі тірі қалған баласы 100 000 доллар мұрагерлікке ие болды, бірақ егер ол қайтадан тұрмысқа шықса, мұраның бір бөлігінен айырылар еді. 1848 жылы По қайтадан оның өміріне оралды және олардың қарым-қатынасы жаңарып, қайта жақсарды. По онымен үйленуге тырысты, бірақ ол тартынды және оның балалары бұл ниетке қарсы болды. Олар ешқашан үйленбеді; ол көп ұзамай, 1849 жылдың қазан айында қайтыс болды. Ройстер Поның шығармаларына әсер еткен және "Қара қарга" мен "Аннабель Ли" туындыларына шабыттандырған болуы мүмкін. По мен Шелтонның арасындағы ерте қарым-қатынасты Поның інісі Генри сияқты басқа да жазушылар мәңгі есте қалдырды.
Sarah Elmira Shelton ( Royster; 1810 – February 11, 1888) was an adolescent sweetheart of Edgar Allan Poe who became engaged to him shortly before his death in 1849. Their early relationship, begun when she was 15, ended due to the interference of her father while Poe was studying at the University of Virginia. Two years later, she married Alexander B. Shelton, who became wealthy through his involvement in the transportation industry. The couple had four children, although only two lived past infancy. After she was widowed in 1844, Royster and her two surviving children inherited $100,000 with the stipulation that she would lose a portion of this estate if she remarried. Poe came back into her life in 1848 and they renewed their relationship. Poe pressed her to marry him, though she was hesitant and her children did not approve. They never married; he died shortly thereafter in October 1849. Royster had an influence on Poe's work and may have inspired "The Raven" and "Annabel Lee". The early relationship between Poe and Shelton was immortalized by other writers, including Poe's brother Henry.
Өмірбаян
Ройстер мен По 1825 жылы, ол 15 жаста, ал ол 16 жаста болған кезде, Вирджиния штатының Ричмонд қаласында көрші болды. Олар неке туралы әңгімелесті, бірақ Ройстердің әкесі бұған қарсы болды. По 1826 жылы Вирджиния университетінде оқуға түскен кезде олар құпия түрде никелесті; алайда, Ройстердің әкесі Поның қызына жазған барлық хаттарын ұстап алып, жойды. Кейіннен Ройстер оның наразылығының жасқа байланысты ғана екенін, бірақ Поның әлеуметтік және қаржылық жағдайына байланысты, кедей жетім болғандықтан үйленуге лайық емес деп есептегенін жазды. По оны ұмытты деп ойлап, 1828 жылы Ройстер Вирджинияның бай отбасынан шыққан бизнесмен Александр Б. Шелтонға тұрмысқа шықты. Ройстер сол кезде 18 жаста болды, бірақ тез арада әлеуметтік беделге және байлыққа ие болды: Шелтон көлік саласында жұмыс істеді және бір кезде Джеймс өзенімен жүретін кеме компаниясының серіктесі болды. Олардың төрт баласы болды, екеуі бала кезінде қайтыс болды. Үшіншісі 1887 жылы, анасы қайтыс болғаннан бір жыл бұрын дүниеден өтті. Осылайша, Сараның тек бір баласы ғана одан кейін тірі қалды. Александр Б. Шелтон 1844 жылдың 12 шілдесінде 37 жасында пневмониядан қайтыс болды. Ройстер мен оның екі баласына 100 000 долларлық мүлік қалды. Поның әйелі Вирджиния Клемм қайтыс болғаннан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң осы оқиға болды. Оның келуі күтпеген болды. Ройстер осылай деп еске алды: "Мен шіркеуге дайындалып жатқан едім, бір қызметші маған партада бір джентльмен мені көргісі келетінін айтты. Мен төмен түсіп, оны көріп таң қалдым, бірақ бірден таныдым". Осы кезде Ройстер дінге берілген, ересек болғаннан кейін Сент-Джонс епископ шіркеуінде крещениеден өтті. По Ричмондтан кетпес бұрын үйленуді үміттенеді және оны жауап беруге асықтырды. Ол ойлануға уақыт сұрады: "Егер ол нақты бас тартуды қабылдамаса, онда маған оны қарастыруға уақыт беруі керек" деді. Ройстер Поның ішімдікке құмарлығы туралы қауесеттерге алаңдаған болуы мүмкін, және осы себепті Поны Тынығу ұлдарының Ричмонд бөліміне қосылуына ықпал еткен болуы мүмкін. Поның лекциялық сапары оны Норфолк, Вирджиния және Олд-Пойнт-Комфортқа жеткізді. Олардың ресми түрде никелескені белгісіз, бірақ көптеген зерттеушілер қыркүйек айының соңында олар "келісімге" келгенін мойындайды. Өлім төсегінде По Ричмондтағы әйелі туралы айтты, мүмкін Ройстерді айтқан шығар. Кейіннен Ройстер "ешқандай жағдайда оған үйленбес едім" деді. Алайда, Ройстердің Поның анасы Мария Клеммге жазған хатында оны өзінің болашақ анасы ретінде қабылдауға дайын екенін хабарлады. Жазушы Джон Евангелист Уолш Ройстердің ағалары Поның құпия өліміне кінәлі деп санайды.
Кейінгі өмірі
По өлгеннен кейін Ройстер оның жайлы немесе олардың қарым-қатынасы туралы әңгімелесуден бас тартты, барлық сұраныстарды тікелей жоққа шығарып, көбінесе уақытын жеке өмірде өткізді. 1875 жылы ол Джон Г. Инграмның По туралы жазған өмірбаянына жауап ретінде жергілікті мүсінші Эдвард Валентинге сұхбат берді. Ол осы әңгімеде Поға күйеуге шығуға ешқашан келіспегенін батыл түрде мәлімдеді. Бірақ 1884 жылдың маусым айында ол Поның өлімі кезінде оны емдеген дәрігер, доктор Джон Джозеф Моранға жеке өзінің Попен никелесетінін мойындады. Ройстер 1888 жылдың 11 ақпанында қайтыс болды, ал оның 12 ақпанда "Ричмонд Уиг" газетінің бірінші бетінде жарияланған некрологы "Поның бірінші және соңғы махаббаты" деген тақырыппен шықты.
Әдебиеттегі сілтемелер
Поның алғаш рет жарық көрген "Тамерлан және басқа өлеңдер" (1827) атты туындысындағы көптеген өлеңдер Ройстермен болған балалық шақтағы сәтсіз махаббатынан шабыттанды, олардың көптеген шумақтары жастық шақтың ақымақтығы мен өткен махаббат туралы айтады. Поның шағын өлеңдерінің бірі – "Ән" Ройстерге арналған деп саналады. Ол сондай-ақ "Қарға" өлеңіндегі "жоғалған Ленор" және "Аннабель Ли" атты кейіпкердің өзінің бейнесі екеніне сендіріп, Поның өзі оған осыны айтқанын мәлімдеді. Сара Хелен Уитман мен Сара Анна Льюис та осы өлеңге шабыттанғанын айтты. Дегенмен, Ройстер өмірінің соңғы жылдарында Ричмондта "Поның Леноры" деп белгілі болды. По ағайындарының досы, Балтиморлық жазушы Ламберт А. Уилмер де олардың жас кезіндегі қарым-қатынасы туралы жазған. Оның "Мерлин" атты өлең-драмасы үш бөлімнен тұрады, ал бірінші бөлімі 1827 жылдың 18 тамызында жарық көрді.