Кіріспе

Қауымдастық футболы ережесі

Қауымдастық футболында допты артқа қайтару ережесі қақпашыға командаласынан доп берілген жағдайдың көпшілігінде оны қолмен ұстауға тыйым салады. Бұл ереже Ойын ережелерінің 12-бабының 2-тармағында сипатталған.

Сыйлық

Қақпашыларға әдетте өздерінің айыптау алаңында допты ұстауға рұқсат етіледі, және олар допты қолына алғаннан кейін қарсыластар оны тартып алуға құқықсыз. Дегенмен, артқа пасс ережесі қақпашыға командаласы оған қасақана тепкеннен кейін немесе командаласының тастауынан тікелей алғаннан кейін допты ұстауға тыйым салады. Аяқтан басқа дене мүшелерімен, мысалы, баспен жасалған артқа пастарға рұқсат етіледі. "Артқа пасс ережесі" деген кең таралған атауға қарамастан, заңдарда тепкі немесе тастау артқа қарай болуы керек деген талап жоқ; қақпашының допты ұстауына тыйым салынады, доп қай бағытта болса да. Бұл бұзушылық үшін жаза – тікелей емес еркін тепкі. Бұл тепкі, егер ол 6 ярдтық қақпа аумағында болмаса, доп ұсталған жерден беріледі, ал егер ол қақпа аумағында болса, 6 ярдтық сызықтағы құқық бұзушылыққа ең жақын нүктеден орындалады.

Тарих және әсері

Арқадан пас беру ережесі 1990 жылғы Әлем чемпионатының өте жайлы болмауына, көптеген арқаға пас берулерге және қақпашылардың уақытты ысырап ету үшін допты ұстап тұруына байланысты сынға ұшырағаннан кейін, 1992 жылы уақытты ысырап ету мен тым қорғанысқа басуды болдырмау мақсатында енгізілді. Аталған турнирде Ирландия Республикасы мен Египет командаларының арасындағы матчта Ирландия қақпашысы Пэки Боннер шамамен алты минутқа жуық допты ұстап тұрды. Арқадан пас беру ережесіне дейінгі соңғы турнир – 1992 жылғы УЕФА Еуросы, онда болашақ жеңімпаз Дания командасы жиі өз ойыншыларынан қақпашысына пас беріп, оның уақытты ысырап етуіне мүмкіндік жасады. Жаңа ереже бойынша алғашқы ойындар 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өтті. Жаңа ережемен өткен алғашқы матчтар қорғаныста шатасу тудырды; шындығында, алғашқы ойында Италия жаңа ережеге қайшы келіп, АҚШ командасы 15 метр қашықтықтан берілген бос соққыдан гол соқты. 1997 жылы арқадан пас беру ережесі қақпашылардың командаластарының допты тікелей лақтыруынан алған допты ұстауына жол бермеу үшін кеңейтілді. «Бавария» Мюнхеннің «Гамбургер СВ» командасымен өткен ойында арқаға берілген пас үшін тағайындалған бос соққыдан соққан голы, «Баварияның» 2000–01 жылғы Бундеслига жеңімпазы болуына шешуші рөл атқарды. Арқадан пас беру ережесі қазіргі заманғы футболдағы ең танымал және сәтті өзгерістердің бірі саналады және «свипер-қақпашы» позициясының эволюциясының басталуы ретінде қарастырылады.