Кіріспе
Чарльз Кингсфорд Смит (Сидней Кингсфорд Смит әуежайы) Австралия ұлттық әуе жолдары – Австралия ұлттық әуе компаниясы.
Австралиялық әуе компаниясы.
Австралия ұлттық әуе жолдары (ANA) 1930 жылдардың ортасынан 1950 жылдардың басына дейін Австралиядағы басты әуе тасымалдаушысы болды.
Холиман әуе жолының кезеңі
1932 жылдың 19 наурызында Flinders Island Airways компаниясы Desoutter Mk. II VH UEE Miss Flinders ұшағымен Тасманияның Лаунсестон қаласы мен Басс бұғазындағы Флиндерс аралы арасында тұрақты әуе қызметін бастады, бұл Уильям Холиман және Ұлдары Лтд компаниясы ұсынған кемелермен жүру қызметтеріне бәсекелес болды. Холиманс (сол кездегі атауы) басқа австралиялық кеме иелерімен монополиялық келісімдерге байланысты тек Тасманияның ішкі бағыттарында ғана жолаушыларды тасымалдауға рұқсат алды және бұл жаңалыққа наразылық білдірді. Капитан Виктор Холиман мен Иван Холиман ағалары де Гавиленд D. H.83 Fox Moth VH UQM Miss Currie ұшағын сатып алды, ол 1932 жылдың 1 қазанында сол бағытта қызметке кірді және көп ұзамай Флиндерс Айленд Эйрвейз компаниясымен бірігіп, Tasmanian Aerial Services Pty Ltd құрды. Кейін олар де Гавиленд D. H.84 Dragon VH URD Miss Launceston ұшағын сатып алды, ол 1933 жылдың қыркүйегінде Мельбурн, Флиндерс аралы және Лаунсестон қалалары арасында тұрақты қызмет көрсетуді бастады. 1933 жылдың соңында Австралия үкіметі Империялық әуе поштасы туралы хабарлағаннан кейін, Холиманс Тасманияға қызмет көрсететін екі ірі кеме компаниясы – Huddart Parker және Жаңа Зеландияның Union Steamship Company компанияларымен серіктестікке келісіп, Иван Холиман басқаратын жаңа Holyman's Airways Pty Ltd компаниясында тең үлес құрды. Жаңа компанияның капиталы 90 000 фунт стерлинг болды, ол 1934 жылдың шілдесінде тіркелді және екі де Гавиленд D. H.86 Express авиалайнерін тапсырыс берді. Олардың біріншісі, VH URN Miss Hobart, 1934 жылдың 28 қыркүйегінде Басс бұғазы арқылы жұмыс істей бастады, бірақ үш аптадан кейін, 18 қазанда жоғалып кетті және Вильсонс промонторы маңында апатқа ұшырады деп есептелді. Капитан Виктор Холиманның өлімімен 12 адам қаза тапты. Бұл оқиғаға қарамастан, Holyman's Airways екінші қол D.H.84 (VH URG Golden West) ұшағын сатып алды және тағы екі D.H.86 ұшағын тапсырыс берді, жақын арада Оңтүстік-Шығыс Австралия бойынша қызметін кеңейте бастады. 1935 жылы D. H.86 VH UUB Loila ұшағымен Мельбурннан Сиднейге Канберра арқылы бағыт құрылды. 2 қазанда, екі қала арасындағы алғашқы сынақ рейсі күні тағы бір D. H. 86, VH URT Loina, Флиндерс аралынан Басс бұғазына құлап, борттағы бес адам қаза тапты. 7 қазанда екі қала арасындағы алғашқы тұрақты күнделікті әуе поштасы рейсі – Мельбурн мен Сидней рейстері іске қосылды. 1935 жылдың 13 желтоқсанында Басс бұғазында D. H.86 VH USW Lepena ұшағының қаза болмаған апатынан кейін Иван Холиман Австралия үкіметіне өзінің ықпалын қолданып, АҚШ-та жасалған коммерциялық ұшақтарды импорттауға ресми тыйым салуды алып тастады, содан кейін Holyman's Airways жақында енгізілген Douglas DC 2 ұшағын тапсырыс берді. 1936 жылдың 18 мамырында VH USY Bungana ретінде қызметке кірді.
Австралия ұлттық әуе компаниясы ретінде қайта құрылымдау
1936 жылдың басында Иван Холиман Аделаида әуе компаниясының иелері, Аделаида пароход компаниясына Австралияның ең қуатты әуе компаниясы болу мақсатында бірігу туралы ұсыныс жасады. Аделаида әуе компаниясы жақында Батыс Австралия әуе компаниясын сатып алғандықтан, жаңа бірлестік Перт, Аделаида, Мельбурн және Сидней арасындағы әуе қозғалысын тиімді түрде бақылайтын еді. Orient Steam Navigation Company компаниясының қаржылық қолдауымен 1936 жылдың 13 мамырында жаңа Австралия Ұлттық әуе компаниясы тіркелді және 1936 жылдың 1 шілдесінде жаңа атымен қызмет көрсетуді бастады. Ол екінші DC-2 ұшағын, VH-UXJ Loongana-ны сатып алды, ол 1936 жылдың 21 желтоқсанында Мельбурн мен Перт арасында аптасына екі рет рейстер жасады. Сонымен қатар, оның басты бәсекелесі – Австралия әуе компаниялары (AoA) солтүстікке қарай Квинслендке кеңейтуге жасалған әрекеттерге кедергі келтіріп отырды. 1931 жылы Г.А. Робинсон мен Лисмор қаласынан Кит Виртуэ тарапынан «Жаңа Англия әуе компаниясы» ретінде құрылған бұл компания, Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльсте және Сидней мен Брисбен (Квинсленд) арасында қызмет көрсетті. 1930 жылдардың ортасында бірнеше қиын жағдайдағы өңірлік әуе компанияларын сатып алып, Квинслендке қарай кеңейді. 1934 жылы AoA ретінде қайта құрылып, «Британдық Тынық мұхиты тресі» инвестициялық тобының қаржылық қолдауына ие болды. 1936 жылы Сидней мен Брисбен арасындағы тұрақты рейстерде Stinson Model A авиалайнерлерін пайдалана бастады, ал кейіннен Douglas DC-2 және Douglas DC-3 ұшақтарын сатып алды. Бірнеше айға созылған нәтижесіз келіссөздерден кейін, ANA 1937 жылдың сәуір айында AoA компаниясының бақылау үлесін иеленуге қол жеткізді, бірақ екі әуе компаниясы 1942 жылға дейін жекеленген брендтерін сақтап қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде екі әуе компаниясының қолында төрт DC-2 және төрт DC-3 ұшағы, сондай-ақ екі Model A, екі D.H.84, екі D.H.86 және тоғыз de Havilland D.H.89 Rapides сияқты бірнеше басқа ұшақтар болды. 1939 жылы Австралия Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Австралия үкіметі ANA-ның төрт DC-3 ұшағын реквизициялап алды, осылайша компанияны қалған ұшақтарымен күресуге мәжбүр етті. Алайда, ANA көп ұзамай соғысқа қатысу мақсатында Австралия бойынша кең ауқымды қызметтер желісін ұйымдастырды. Ол көптеген Douglas DC-2, DC-3 және тіпті кем дегенде бір сирек Douglas DC-5 ұшағын, көбінесе Австралиядағы американдық күштердің тапсырысы бойынша пайдаланды.
Апаттар мен оқиғалар
1940 жылдары ANA бірқатар апаттар мен оқиғаларға тап болды, бұл елеулі жағымсыз жарияланымға әкелді. Олардың ең ауырлары: 25 қазан 1938 ж., DC 2 VH UYC Kyeema Эссендон әуежайынан өтіп, Данденонг тауына құлады. Ұшақ экипажының төрт мүшесі мен он төрт жолаушысы қаза тапты. 8 ақпан 1940 ж., DC 2 VH USY Димбола маңында қозғалтқыштың өртенуінен кейін жерге құлады. Адам өмірінен айырылмады және ұшақ жөнделді. 29 мамыр 1942 ж., DH.89 VH UXZ Marika Флиндерс аралының жанында, Басс бұғазында жанармай бітіп қалғаннан кейін құлады, борттағы төрт адам суға батып кетті. Кейіннен ұшақ теңізден (қозғалтқыштарызсыз) табылды; бір қозғалтқышы елу жылдан кейін табылған. 3 желтоқсан 1943 ж., DC 2 VH ADQ Сиднейден Мельбурнға бағытталған рейсте ұшқышы жолдан адасқаннан кейін Бендиго маңында құлады. Бірінші офицер қаза тапты, бірақ ұшақ жөнделді. 31 қаңтар 1945 ж., Stinson Model A VH UYY Tokana қанат буынының металдық шаршауынан ауада жарылып, Редесдейл, Виктория маңына құлады, борттағы он адам қаза тапты. 1945 жылғы Австралия Ұлттық Әуе Жолдарының Stinson апаты. 13 қараша 1945 ж., Филиппиндегі Таклобан қаласының жанында C 49 VH CDC ұшқыштың қателігінен құлады, борттағы 17 адамның 16-сы қаза тапты. Ұшақ ANA үшін USAAC атынан жұмыс істеді. 10 наурыз 1946 ж., Seven Mile Beach апатында DC 3 VH AET Кембридж әуежайынан ұшып шыққаннан кейін теңізге құлады, борттағы 25 адам қаза тапты. Авиациялық сараптама комиссиясы апатты түсіндіруге болатын бірнеше теорияны қарастырды, бірақ олардың біреуін себеп ретінде анықтау үшін жеткілікті дәлелдер табылған жоқ. 2 қыркүйек 1948 ж., C 47 VH ANK Lutana басқарған 331 рейсі навигациялық жабдықтың қателігінен Нью-Саут Уэльс штатының Нундл қаласының жанында биік тауға құлады, борттағы 13 адам қаза тапты. 4 қазан 1948 ж., DC 3 VH ABR Kanana қозғалтқыштың өртенуінен кейін Ясс қаласының солтүстік-батысында, Жаңа Оңтүстік Уэльске жерге құлады. Ауыр жарақаттар жоқ және ұшақ қайта құрылды (2021 жылға дейін ұшып келді). 8 қараша 1948 ж., DC 3 VH UZK Kurana Маунт Македон, Викторияда капитанның рұқсатынсыз бағытын өзгерткенінен кейін, бірінші офицерімен бірге қаза тапты. Ұшақтағы стюардесса мен 19 жолаушы керемет түрде аман қалды. 29 желтоқсан 1948 ж., VH UZJ Kyilla Мангалор, Виктория маңында жерге қонғанда ұшқыш биіктігін дұрыс бағаламағаннан кейін жерге жоғары жылдамдықпен тиді. Ауыр жарақаттар жоқ, бірақ ұшақ жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Осы апаттардың көпшілігі адам қателігіне (әдетте ұшқыштардың кінәсінен) байланысты болды және операциялық ережелерді қатаңдату бұл мәселені тоқтатқан сияқты. Соңғы апат: 26 маусым 1950 ж., DC 4 VH ANA Amana Батыс Австралияның Йорк қаласының жанында құлады, борттағы 29 адам қаза тапты (бір жолаушы апаттан аман қалды, бірақ кейіннен жарақаттарынан қайтыс болды). Бұл жағдайға, мүмкін, жанармайдың жетіспеушілігі себеп болған, себебі жанармай резервуарларының су ағызу порты асфальтта жабылмаған. Ұшақтың көптеген қозғалтқыштары қуатын жоғалтты және экипаж "бұзылған" ағыс желілерін оқшаулап, жанармаймен жабдықтауды тұрақтандырып, қуатты қалпына келтіруге азда ғана үлкерді, бірақ биіктік жетіспеді. Компанияның флагманының құлауы ANA-ның беделіне соққы болды және сол кезде мінсіз репутацияға ие болған бәсекелес Trans Australia Airlines-тің көрсеткіштерімен қалыпты емес контраст жасады.
25 October 1938, DC 2 VH UYC Kyeema overflew Essendon Airport and crashed into Mount Dandenong. All four crew and fourteen passengers were killed. 8 February 1940, DC 2 VH USY crash landed near Dimboola after engine fire. No loss of life and aircraft repaired. 29 May 1942, DH.89 VH UXZ Marika crashed off Flinders Island Bass Strait apparently after running out of fuel, all four on board drowned. The aircraft was later salvaged (without engines) from the sea; one engine was found fifty years later. 3 December 1943, DC 2 VH ADQ crashed near Bendigo after the pilot lost his way on a flight from Sydney to Melbourne – the first officer was killed but the aircraft was repaired. 31 January 1945, Stinson Model A VH UYY Tokana broke up in mid air due to metal fatigue of a wing joint and crashed near Redesdale, Victoria, killing all ten on board. See 1945 Australian National Airways Stinson crash
13 November 1945, C 49 VH CDC crashed off Tacloban in the Philippines due to pilot error, killing 16 of 17 on board. The aircraft was operating for ANA on behalf of the USAAC. 10 March 1946. In the Seven Mile Beach crash, DC 3 VH AET plunged into the sea shortly after taking off from Cambridge Aerodrome, killing all 25 on board. An Air Court of Inquiry examined a number of theories that might explain the accident but found there was insufficient evidence to determine any one as the cause. 2 September 1948, Flight 331, operated by C 47 VH ANK Lutana crashed into high terrain near Nundle, New South Wales due to navigation equipment errors, killing all 13 on board. 4 October 1948, DC 3 VH ABR Kanana crash landed near NW of Yass, New South Wales after an engine fire. No serious injuries and aircraft rebuilt (still flying in 2021). 8 November 1948, DC 3 VH UZK Kurana on Mount Macedon, Victoria after an unauthorised change of course by the captain, who was killed along with his first officer. Miraculously the hostess and nineteen passengers survived. 29 December 1948, VH UZJ Kyilla crash landed near Mangalore, Victoria after the pilot misjudged his altitude while landing and touched the ground at high speed. No serious injuries, but aircraft damaged beyond repair. Many of these accidents were put down to human error (generally on the part of the pilots), and a tightening of operational policies seemed to have arrested the problem. A final disaster was:
26 June 1950, DC 4 VH ANA Amana crashed near York, Western Australia killing all 29 on board (a passenger survived the immediate crash but later died of his injuries). The cause was probably the result of fuel starvation as the result of a fuel tank water drainage port not being closed on the tarmac. The aircraft lost power on most engines and the crew had only just managed to stabilise fuel supply by isolating the "offending" cross flow lines and regain power when they ran out of altitude. The crash of the company's flagship was a blow to ANA's prestige and contrasted dramatically with rival Trans Australia Airlines's record which, at that stage, was unblemished.
Соғыстан кейінгі іс-шаралар
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға жақын келгенде, Чифли үкіметі Австралия бойынша жоспарлы әуе тасымалдарын Коммонуэлт үкіметінің монополиясына беруді ұсынды. Бірақ, Авиакомпания операторларының хатшылығы Конституция мемлекеттер арасындағы сауда еркіндігіне кепілдік береді деген үмітпен оның заңнамасын тоқтатты. Жоғарғы сот «Авиакомпаниялар ісі» шешімінде олармен келісті. Дегенмен, бұл үкіметті 1946 жылы Trans Australia Airlines (TAA) әуе компаниясын құрудан тоқтатып қоймады. ANA 1937 жылдан бері алғаш рет мемлекетаралық әуе тасымалдарында тиімді және жеткілікті ресурстарға ие бәсекелестікке тап болды. 1946 жылы ANA және TAA екі әуе компаниясы да мемлекетішілік рейстерде DC-3 ұшақтарын пайдаланды, бірақ екеуі де ұзақ қашықтыққа және жоғары сыйымдылыққа ие қызметтер үшін Douglas DC-4 ұшақтарының шағын партиясын сатып алды. ANA-ның паркін жақсартуға жасаған әрекеттері жеткіліксіз қаржы және, қаржы қолжетімді болғанда, үкіметтің ұлттық сауда балансына зиян келтіретін ірі шетел валютасын сатып алуға рұқсат бермеуі сияқты факторлармен қиындыққа тап болды. 1940 жылдардың соңында TAA Convair 240 ұшақтарын сатып ала бастады, олар DC-3-ке қарағанда қысыммен жақсартылған нұсқа болатын. ANA сол кезде DC-3 ұшақтарын заманауи ұшақтармен алмастыруға қаржылық мүмкіндігі болмады. Ұзақ қашықтыққа арналған жаңа ұшақтарды сатып алуға қол жеткізген кезде ANA қысыммен жабдықталған Douglas DC 6B-ні таңдады, ал TAA Vickers Viscount ұшағын сатып алды. DC 6B кішкентай Viscount-ке қарағанда тиімдірек болғанымен, жолаушылар Viscount-ті артық көреді, ол жылдамырақ болды және турбовинтті ұшақ болғандықтан, шусыз кабинасы мен аз дірілдемесі бар еді. Сэр Иван Холиман ANA-ның қызметін халықаралық бағыттарды қамтуға кеңейтуді қалады, бірақ бұл Қауымдастық үкіметінің өзінің QANTAS әуе компаниясы арқылы Австралиядағы халықаралық әуе тасымалдарын тиімді монополиялауына байланысты көбінесе тоқтатылды. Бір ерекшелік – Австралия үкіметінің үлесіне ие British Commonwealth Pacific Airlines, оның рейстерін ANA 1946 және 1948 жылдар аралығында жүзеге асырды, сол кезде әуе компаниясы өз ұшақтарын сатып алды. ANA ұшақтары кейде Шетелдік үкіметпен келісімшарт бойынша шетелге ұшатын, мысалы, 1940 жылдардың соңында Австралия мен Италия арасындағы иммигранттар рейстері. ANA сондай-ақ 1947 жылы DC4 ұшақтарын пайдалана отырып, Солтүстік Америкаға тұрақты рейстерді бастады, негізгі аялдамалар Фиджи, Гонолулу, Сан-Франциско және Ванкувер болды, Тынық мұхиты үстіндегі жанармай құю аялдамаларын есепке алмағанда. ANA сонымен қатар Cathay Pacific және Air Ceylon акцияларын иелену арқылы шетелдегі коммерциялық авиация мүдделеріне ие болды. Үкімет бұл ұсынысты қабылдамады.
Ansett Transport Industries компаниясының сатып алуы
Алғашында оның ұсынысын қабылдамағаннан кейін, ANA басқармасы Ansett Transport Industries компаниясының басшысы Реджинальд Ансеттпен келісімдер жүргізе бастады; оның негізгі қалааралық желісі Ansett Airways болатын. Ақырында, ANA 1957 жылғы 3 қазанда Ansett-ке 3,3 миллион фунт стерлингке сатылды. Екі әуе компаниясы 1957 жылғы 21 қазанда Ansett ANA болып біріктірілді және атауы 1968 жылғы 1 қарашаға дейін сақталды, содан кейін Ansett Airlines of Australia деп өзгертілді.