Кіріспе

Америкалық католик діни қызметкері

Брюс Риттер (25 ақпан 1927 – 7 қазан 1999) – католик діни қызметкері және бір кезде францискан монахы болған. Ол 1972 жылы үйсіз жасөспірімдерге көмек көрсету үшін Covenant House қайырымдылық қорын құрды. 1980 жылдары ол 87 миллион долларлық агенттікке дейін өсіп, Нью-Йорк және АҚШ-тың тағы алты ірі қаласында көптеген ірі орталықтарды, сондай-ақ Торонто (Канада) және Латын Америкасындағы филиалдарды ашты. 1990 жылы Риттерға жыныстық және қаржылық тәртіпсіздіктер жасады деген айыптаулар бойынша Covenant House-тан кетуге мәжбүр болды. Бұл Католик шіркеуіндегі жыныстық зорлық-зомбылықтың ең көп таралған оқиғаларының біріне айналды. Дегенмен, оған ешқандай айып тағылмады. Қайырымдылық қоры тапсырған тәуелсіз тергеу жыныстық тәртіпсіздіктердің ешқайсысы толыққанды дәлелденбегенін, бірақ жинақталған дәлелдердің көп екенін көрсетті. Ол францискандықтардан да шығып кетті, бірақ діни қызметкер ретіндегі өкілеттігін сақтап қалды. Содан кейін ол Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі шағын қалаға зейнетке шықты.

Ерте өмір және білім

Брюс Риттер Трентон, Нью-Джерсиде дүниеге келді және жақын орналасқан Гамильтон қаласында өсті. Оның әкесі 1931 жылы, ол төрт жаста болғанда қайтыс болды, ал анасы 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде қаржылық қиындықтарға тап болды, жесірлік зейнетақысымен және түрлі жұмыстар арқылы бес баласын өсірді. Риттер 1945 жылы Гамильтон орта мектебін бітірді, қысқа мерзімге жергілікті өнеркәсіпте жұмыс істеді, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды.

Төменгі шығыс жағындағы қызмет

1968 жылы Риттер колледждің түлектері алдында сөйлеген сөзінде американдық қоғамның Исаның үйретіктерінен тым алыстап кеткеніне наразылық білдірді. Студенттер Риттердің сөзін жоғары бағалағанмен, ол өз уағыздарын іспен дәлелдеуі керек екенін айтты. Риттер колледжден кетіп, Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс бөлігінде жаңа миссиялық қызметін бастады. Ол тағы бір францискандық монах, Джеймс Фицгиббон әкесін осы қиын ауданға көшіріп, кедейлерге "жетімдік көрсету" деп атаған миссияны бастауға шақырды. Нью-Йорк архиепископиясы Риттер мен Фицгиббонды жергілікті шіркеуге, Әулие Бригид шіркеуіне бекітті. Шіркеу эксперименттік приход ретінде тағайындалған, себебі ол командалық жұмыс принципі бойынша құрылған. Францискандар Шығыс 7-ші көшедегі пәтерде тұрды, Риттер оны ваннада ыдыс жуатын және айына 90 доллар жалдау ақысы төлейтін жер деп сипаттады. Риттердің үйретуінде кедейлік маңызды орын алғанмен, ол көп ұзамай одан да маңызды мәселеге тап болды, себебі ол қылмыс деңгейі жоғары және есірткіге тәуелділіктің кең таралған ауданына көшіп келген. Монахтар осы жағдайдан зардап шекпеді, олардың пәтеріне жиі ұрлық жасалып, тонаулар орын алды. Бірде Брюс әкесінің діни киімі ұрланып кетті. Бірте-бірте оларға Манхэттеннің Ист-Виллиджіне және айналасындағы пәтерлерге көшіп келген жас еріктілердің тобы жиналды, олар бірлесіп өмір сүріп, әлеуметтік және саяси өзгерістерге қол жеткізуге тырысты. Фицгиббон ақырында миссиялық қызметтен кетіп, бірақ Адриан Гетли, Патрисия Кеннеди және Пол Фрейзер сияқты басқа да бірнеше адамдар алғашқы жылдары маңызды рөл атқарды.

Келісімі бар үй

1970 жылдардың басында Риттер үйсіз жастарды баспанаға алуға көшті. "Қашып кеткендер" мәселесі ұлттық БАҚ-тың қызығушылығын тудырды; Гринвич Виллидж баспанасыз жастарды тартатын орталыққа айналды. Ол 1972 жылы өз миссиясын ресми түрде "Келісім үйі" деп тіркеді және жұмысын қолдау үшін Нью-Йорк қаласының нашақорлықтан емдеу агенттігінен алғашқы грантын алды. Риттер көп ұзамай басқа да жылжымайтын мүлікті сатып алып, негізінен Гринвич Виллидж және Ист Виллидж аудандарында ұлдар мен қыздарға арналған топтық үйлер желісін ашты. 1976 жылы ол Таймс-сквердегі Порт-ауторити автобус терминалының жанында жастарға көп қызмет көрсететін орталық ашу жоспарларын жариялады. Нью-Йоркке келген және балалар порнографиясы мен жезөкшелікке итермеленген жастарды құтқарып жатырмын деп мәлімдеу арқылы ол үлкен даңққа ие болды. 1980 жылдардың соңына қарай "Келісім үйі" шағын топтық үйлерден бас тартып, АҚШ-тың жеті қаласында, сондай-ақ Канадада (мысалы, Торонто) және Латын Америкасында оқу бағдарламаларымен жабдықталған ірі баспаналарды ашты. Оның бюджеті 90 миллион АҚШ долларына жуықтап, федералды үкімет қаражатынан үш есе көп жұмсалды. Риттер "Келісім үйі"ндегі жасөспірімдерді "балаларым", "жақсы балалар" және "әдемі балалар" деп атады. Риттер екі кітап жазды: "Келісім үйі: Көшеге тікелей байланыс" (Нью-Йорк: Doubleday, 1987) және "Кейде Құдайдың жүзі баланың жүзінен шығады", онда ол "Келісім үйін" құрудағы тәжірибесін егжей-тегжейлі баяндап, үйсіз жасөспірімдерге деген көзқарасын білдірді. 1984 жылы президент Рональд Рейган "Елдің жағдайы" туралы жылдық үндеуінде үйсіз және қашып кеткен жастарға көмектесудегі еңбегі үшін "Келісім үйін" мақтады. 1985 жылы Риттер АҚШ Бас прокуроры Эдвин Миздің порнография жөніндегі комиссиясында қызмет етті. 1988 жылы Риттер Джефферсон сыйлығымен марапатталды – кембағалдарға ең көп пайда келтірген мемлекеттік қызмет үшін жыл сайын берілетін сыйлық.