Рихард Краутхаймер: Неміс сурет тарихшысының өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Неміс өнер тарихшысы Ричард Краутеймер (6 шілде 1897, Фюрт қаласы, Франкония, Германия – 1 қараша 1994, Рим, Италия) – неміс өнер тарихшысы, сәулет тарихшысы, барокконы зерттеуші және византияны зерттеуші ғалым.

Өмірбаян

Краутимер 1897 жылы Германияда, Натан Краутимердің (1854–1910) және Марта Ландманның (Краутимер) (1875–1967) ұлы болып дүниеге келді. Краутимердің туысы Эрнст Китцингер де көрнекті византинист болды. Краутимер Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс армиясының қатардағы әскері (1916–18) ретінде соғысты. 1919–1923 жылдары ол бастапқыда Мюнхен, Берлин және Марбург университеттерінде Генрих Вёльфлин, Адольф Голдшмидт және Вернер Вайсбах сияқты профессорлармен заңды оқыды. Осы жылдары ол Эрфурт шіркеулерінің мемлекеттік инвентаризациясында (Inventarisierung der Erfurter Kirchen für die Preussische Denkmalpflege) қысқа уақыт жұмыс істеді. 1924 жылы ол Труде Хесске (1902–1987) үйленді, ол кейін өнер тарихын оқып, белгілі ғалым және коллекционер болды. 1925 жылы ол Пол Франклдың жетекшілігімен Галледе «Германиядағы кедейлер ордендерінің шіркеулері» (1240–1340) тақырыбында диссертациясын қорғады. Франклдың еңбегі Краутимерге өмір бойы үлкен әсер етті. Виллибальд Сауэрландердің айтуынша, Краутимер кейіннен Франклдың еңбегін АҚШ-қа таныстырған. Виллибальд Сауэрландердің сөзіне қарағанда, Краутимердің ұстазы Франклдың жүйелеу әдістемесі «Краутимерді ешқашан тастап кетпеді». 1927 жылы ол Марбургте Рихард Хаманнның жетекшілігімен абилитациясын аяқтады. Сол жылы Римдегі Bibliotheca Hertziana-да зерттеу жүргізген кезде Краутимер әріптесі Рудольф Витковермен бірге Рим шіркеулерінің нұсқаулығын жасау идеясын әзірледі, ол кейін Corpus Basilicarum аталды. 1928 жылы ол Марбургте жеке оқытушы лауазымына қабылданды. Герцианада (1930/31, 32/33) оқудан басқа, ол Марбургте қалды. Краутимерлер нацистік қуғын-сүргіннен қашып, Германияны мүлдем тастап кетті. 1933–1935 жылдары Краутимер Франклдың ұлының қаладағы жұмысына жалақы алып, Corpus жұмысын жалғастырды. Отаршыл елдердегі еврейлердің саяси жағдайының нашарлауы Краутимерлерді Америка Құрама Штаттарына эмиграциялауға мәжбүр етті. Краутимер Луисвилл университетінде (Кентукки штаты) жұмыс тапты, ол бұл университет туралы естімегенін айтты. Оның өтініші бойынша Луисвилл басқа бір қашып жүрген өнер тарихшысын, Краутимердің мектеп кезіндегі досы Юстус Биерді жұмысқа алды. Краутимер 1937 жылы Вассардың өнер кафедрасының төрағасы Агнес Клэфлиннің шақыруымен Вассарға көшті. Сол жылы Краутимер Corpus Basilicarum Christianarum Romae-нің бірінші томын жариялады, бұл Римдегі ерте христиан шіркеулерінің ғылыми инвентаризациясы және құжаттамасы, ол ақырында бес томдық жиынтыққа айналды. Жиынтық 1977 жылға дейін толыққан жоқ. АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін ол және Труде азаматтыққа қабылданды. Рихард 1942–1944 жылдары Стратегиялық қызметтер кеңсесінде аға зерттеуші-талдаушы болып жұмыс істеді. Бұл жерде ол бомбалау кезінде тарихи ғимараттарды қорғауға көмектесу үшін Римнің әуе суреттерін талдады. Вассарда оқып жүргенде, ол Нью-Йорк университетінде (1938–1949) лекция оқыды. Краутимер сонымен қатар 1946 жылы Варбург институты мен Көркемсурет институты арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде құрылған «Сан алу» ғылыми жобасының негізін қалаушылардың бірі болды. 1952 жылы ол Нью-Йорк университетінің Бейне өнерлер профессоры, Жейн Райтсман лауазымына тағайындалды. 1950 жылдардың басында ол әйелімен бірлесіп 1956 жылы жарияланған Лоренцо Гибертиге арналған монографиясын зерттеді. Ол Нью-Йорк университетінің Көркемөнер институтының директоры міндетін бір семестр бойы атқарды. 1958 жылы Америка өнер және ғылым академиясының және 1965 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Краутимер келесі кезекте өзінің зерттеуге және жазуға ең қиын деп санаған кітабымен айналысты: «Пеликан өнер тарихы» үшін ерте христиан сәулетіне арналған шолу томы. Қолжазба 1963 жылы аяқталып, екі жылдан кейін жарияланды. Бұл кітап Краутимерге ең көп оқырманды әкелді және антикалық және ерте ортағасырлық сәулет өнерінің ең жақсы жинақтарының бірі болды. Ол 1975 және 1979 жылдары екі рет қайта жаңартылды. 1971 жылы Гибертиге арналған екінші томынан кейін Краутимер Нью-Йорк университетінен Сэмюэл Ф. Б. Морзе профессоры ретінде зейнеткерлікке шығып, Римге оралды. Досы және әріптесі Вольфганг Лотц оған Bibliotheca Hertziana-да тұруға ұсыныс жасады. Сол жерде Краутимер Corpus Basilicarum туралы ұзақ жылдар бойы жүргізіп келген зерттеулерін аяқтады. Осы соңғы жылдары ол өнер тарихы бойынша ең синтетикалық және лирикалық еңбектерінің екеуін жазуға кірісті. «Рим: қаланың бейнесі» (1980) және «Александр VII-нің Римі» (1985) әлеуметтік тарихты, мұрағаттық білімнің кең ауқымын және сәулет тарихын бір томға біріктірді. Екі кітапта да Краутимер рим тарихында салыстырмалы түрде аз зерттелген кезеңдерді таңдап, қоғамдық жұмыстар мен демеушіліктің өзара әрекеттесуі туралы тартымды әңгіме ұсынды. 1994 жылдың 1 қарашасында 97 жасында Краутимер Палаццо Зуккариде қайтыс болды. Оның әйелі жеті жыл бұрын қайтыс болған. Оның Нью-Йорк университетіндегі көптеген студенттерінің арасында Говард Заальман, Лео Штайнберг, Джеймс С. Аккерман, Фрэнсис Хумер, Марвин Трахтенберг, Слободан Курчич және Дейл Кинни болды. Ол 1994 жылдың 1 қарашасында қайтыс болды және Римдегі протестант зиратына жерленді.

Krautheimer was born in Germany in 1897, the son of Nathan Krautheimer (1854–1910) and Martha Landmann (Krautheimer) (1875–1967). Krautheimer's cousin, Ernst Kitzinger, would also become a prominent Byzantinist. Krautheimer fought in the First World War as an enlisted soldier in the German army (1916–18). Between 1919 and 1923, he initially studied law at, successively, universities in Munich, Berlin, and Marburg under faculty who included Heinrich Wölfflin, Adolf Goldschmidt and Werner Weisbach. During these years, he briefly worked on the state inventory of Churches for Erfurt (Inventarisierung der Erfurter Kirchen für die Preussische Denkmalpflege). In 1924 he married Trude Hess (1902 1987), who subsequently also studied art history and became a noted scholar and collector herself. He completed his dissertation in Halle under Paul Frankl in 1925 with the title Die Kirchen der Bettelorden in Deutschland (1240–1340). Frankl's work remained a strong influence for Krautheimer throughout his life. Willibald Sauerländer contends that it was Krautheimer who later introduced Frankl's work to the United States. The systematizing methodology of Krautheimer's mentor, Frankl, "never left Krautheimer" according to Willibald Sauerlander. In 1927 he completed his habilitation under Richard Hamann in Marburg. The same year, while researching at the Bibliotheca Hertziana in Rome, Krautheimer developed the idea for a handbook of Roman churches with a colleague, Rudolf Wittkower, later to become the Corpus Basilicarum. In 1928 he accepted a privatdozent teaching position at Marburg. Except for studies in residence at the Hertziana (1930/31, 32/33) he remained at Marburg. The Krautheimers fled Nazi persecution, leaving Germany for good. Between 1933 and 1935 Krautheimer worked on the Corpus, accepting paying employment from Frankl's son in the city. The ever declining political situation for Jews in Axis alliance countries compelled the Krautheimers to emigrate to the United States of America. Krautheimer found a position at the University of Louisville, Kentucky, a university he purportedly had never heard of. At his request, Louisville hired another fleeing art historian, Krautheimer's friend from school days, Justus Bier. Krautheimer moved to Vassar in 1937 at the request of Vassar's Art Department chair, Agnes Claflin. That same year saw Krautheimer's first volume of the Corpus Basilicarum Christianarum Romae, a scholarly inventory and documentation of the early Christian churches in Rome eventually running to five volumes. The set would not be completed until 1977. Following US entry into World War II, he and Trude became naturalized citizens. Richard volunteered for duty as a senior research analyst for the Office of Strategic Services for the years 1942–44. Here he analyzed aerial photographs of Rome to assist in the protection of historic buildings during bombing. While still at Vassar, he taught (with lecturer status) at New York University (1938–49). Krautheimer was also one of the co founders of the Census research project, which was founded in 1946 as a cooperation between the Warburg Institute and the Institute of Fine Arts. He moved to NYU permanently in 1952 as the Jayne Wrightsman Professor of Fine Arts. The early 1950s were devoted to researching his one monograph on an artist, Lorenzo Ghiberti, published jointly with his wife in 1956. He would serve for one semester as acting Director of the Institute of Fine Arts at New York University. He was elected to the American Academy of Arts and Sciences in 1958 and the American Philosophical Society in 1965. Krautheimer next engaged in what he called his most difficult book to research and write: the survey volume on early Christian architecture for the Pelican History of Art. The manuscript was completed in 1963 and published two years later. The volume turned out to be one of the finest syntheses of late antique/early medieval architecture published and brought Krautheimer his widest readership. He revised and reissued the work twice, in 1975 and 1979. After a second tome on Ghiberti in 1971, Krautheimer retired from NYU as Samuel F. B. Morse Professor Emeritus and returned to Rome. Wolfgang Lotz, friend and fellow architectural historian, offered him a residence at the Bibliotheca Hertziana. There, Krautheimer completed his long standing research on the Corpus Basilicarum. In these final years he set to work writing two of his most synthetic and lyrical works on art history. Rome: Profile of a City (1980) and The Rome of Alexander VII (1985) combined social history, vast breadth of archival knowledge and insightful architectural history into single volumes. In both cases, Krautheimer selected comparatively neglected periods in Roman history to offer a compelling narrative of the interaction of public works and patronage. While assisting friends with plans for his 100th birthday, Krautheimer died at 97 at the Palazzo Zuccari. His wife had preceded him in death seven years before. His many students at New York University included Howard Saalman, Leo Steinberg, James S. Ackerman, Frances Huemer, Marvin Trachtenberg, Slobodan Curcic, and Dale Kinney. He died on 1 November 1994 and is buried in the Protestant Cemetery, Rome.

Жарияланымдар

[Диссертация] Германиядағы кедейлер орденінің шіркеулері, 1240–1340. Кельн, 1925. [Хабилитация] Орта ғасырлық синагогалар. Марбург Виттенберг, 1927. Орта ғасырлық синагогалар. Берлин: Frankfurter Verlags Anstalt, 1927. «Венециялық треченто мүсіншілігі». Марбург-ан-дер-Лан: Марбург университетінің өнер тарихы семинарының баспасы, 1926–1935. Опицин де Канистрис; 14 ғасырлық авиньондық дін қызметкерінің дүниетанымы мен жарияланымдары. Лондон: Варбург институты, 1936. «Каролингтер кезеңінде ерте христиандық сәулеттің қайта жандануы». Art Bulletin 24 (1942): 1–38. «Ерте христиан, орта ғасырлық және Ренессанс өнерін зерттеулер» (жоғарыда) кітабында сәл өңделген күйінде қайта басылды: 203–56. «Санкта Мария Ротунда». Arte del Primo millennio, Atti del II convegno per lo studio dell'arte dell'alto medio evo tenuto presso l'Università di Pavia nel settembre 1950. Эдоардо Арсланның редакциясымен. Турин: 1953: 21–7. және Краутимер Гесс, Труд. Лоренцо Гиберти. Принстон: Принстон университетінің баспасы, 1956. «Mensa coemeterium martyium». Cahiers archeologiques 11 (1960): 15–40. Сикст III сәулеті: бесінші ғасырдағы қайта өрлеу? Нью-Йорк университетінің баспасы, 1961. «Палеохристиандық сәулет туралы ойлар». VI Халықаралық христиан археологиясы конгресінің материалдарында, Равена, 23–30 қыркүйек 1962. Studi di Antichità Christiana 26. Ватикан қаласы: 1965, 567–79 беттер. Ерте христиандық және Византиялық сәулет. Балтимор: Penguin Books, 1965. «Орта ғасырлық сәулеттің иконографиясына кіріспе». Journal of the Courtauld and Warburg Institutes 5 (1942): 1–33, қайта басылған: «Ерте христиан, орта ғасырлық және Ренессанс өнерін зерттеулер». Джеймс С. Акерман және басқалардың редакциясымен. Нью-Йорк: Нью-Йорк университетінің баспасы, 1969. Гибертидің қола есіктері. Принстон, Нью-Джерси: Принстон университетінің баспасы, 1971. Corpus Basilicarum Christianarum Romae: Римдегі ерте христиандық базиликалар (IV–IX ғасырлар). Ватикан қаласы: Pontificio istituto di archeologia cristiana, 1937–1977. Рим: Қаланың профилі, 312–1308. Принстон: Принстон университетінің баспасы, 1980. Үш христиандық орталық: Топография және саясат. Беркли: Калифорния университетінің баспасы, 1983. Александр VII-нің Римі, 1655–1667. Принстон, Нью-Джерси: Принстон университетінің баспасы, 1985.

[dissertation] Die Kirchen der Bettelorden in Deutschland, 1240–1340. Cologne, 1925. [habilitation] Mittelalterliche Synagogen. Marburg Wittenberg, 1927. Mittelalterliche Synagogen. Berlin: Frankfurter Verlags Anstalt, 1927. Zur venezianischen Trecentoplastik. Marburg an der Lahn: Verlag des Kunstgeschichtlichen Seminars der Universität Marburg an der Lahn, 1926–1935. Opicinus de Canistris; Weltbild und Bekenntnisse eines avignonesischen Klerikers des 14. Jahrhunderts. London: The Warburg Institute, 1936. "The Carolingian Revival of Early Christian Architecture." Art Bulletin 24 (1942): 1–38. Reprinted in a slightly revised version in Studies in Early Christian, Medieval and Renaissance Art (above): 203–56. "Sancta Maria Rotunda." Arte del Primo millennio, Atti del II convegno per lo studio dell'arte dell'alto medio evo tenuto presso l'Università di Pavia nel settembre 1950. Edited by Edoardo Arslan. Turin: 1953: 21–7. and Krautheimer Hess, Trude. Lorenzo Ghiberti. Princeton: Princeton University Press, 1956
"Mensa coemeterium martyium." Cahiers archeologiques 11 (1960): 15–40. The architecture of Sixtus III: a fifth century renascence?. New York University Press, 1961. "Riflessioni sull'architettura paleocristiana." In Atti del VI Congresso Internationale di Archeologia Cristiana, Ravena 23–30 settembre 1962. Studi di Antichità Christiana 26. Vatican City: 1965, pp. 567–79. Early Christian and Byzantine Architecture. Baltimore: Penguin Books,1965. "Introduction to an Iconography of Medieval Architecture." Journal of the Courtald and Warburg Institutes 5 (1942): 1–33, reprinted in: Studies in Early Christian, Medieval and Renaissance Art. Edited by James S. Ackerman et al. New York: New York University Press, 1969. Ghiberti's Bronze Doors. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1971. Corpus Basilicarum Christianarum Romae: The early Christian Basilicas of Rome (IV–IX Centuries). Vatican City: Pontificio istituto di archeologia cristiana, 1937–1977. Rome: Profile of a City, 312–1308. Princeton: Princeton University Press, 1980. Three Christian Capitals: Topography and Politics. Berkeley: University of California Press, 1983. The Rome of Alexander VII, 1655–1667. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1985.