Кіріспе
АҚШ-тың коммерциялық емес ұйымы
Conservation Law Foundation (CLF) – АҚШ-тың Жаңа Англия аймағында орналасқан экологиялық адвокация ұйымы. 1966 жылдан бері CLF-тің миссиясы Жаңа Англияның қоршаған ортасы мен оның қауымдастықтарын қорғау болып табылады. CLF-тің адвокациялық жұмысы бес байланысты бағдарламалық сала бойынша жүзеге асырылады: Таза энергия және климаттың өзгеруі, Таза ауа және су, Салауатты мұхиттар, Адамдар мен әділдік, және Салауатты қоғамдастықтар. CLF-тің миссиялық мәлімдемесі – «заң, ғылым және нарықты табиғи ресурстарды сақтауға, салауатты қоғамдастықтар құруға және дамыған экономиканы қолдауға бағытталған шешімдер жасау үшін пайдалану». CLF жаңартылатын энергияны ілгерілетуге және ауа мен судың ластануына қарсы күресуге; тұрақты балық шаруашылығы қауымдастықтарын құруға және теңіздік ортаны қорғауға; қоғамдық көлікті дамытуға және халық денсаулығын қорғауға; экологиялық әділдікке қол жеткізуге; және дамыған, теңдікті қамтамасыз ететін экономиканы қолдауға бағытталған. Conservation Law Foundation – коммерциялық емес, мүшелері қолдауымен жұмыс істейтін ұйым, Коннектикут, Мэн, Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Род-Айленд және Вермонт штаттарында кеңселері бар.
Құрылымы мен мақсаттары
Жаңа Англияның әрбір штатында кеңсесі бар CLF аймақтың қауымдастықтарына әсер ететін қоршаған орта мәселелерін шешу үшін жұмыс істейді. CLF-тің адвокаттық стратегиялары құқық, мемлекеттік саясат және ғылым салаларына шоғырланған. CLF сот арқылы және шағымдамалармен экологиялық саясатты қорғайды, сонымен қатар заңнамалық және нормативтік адвокаттық арқылы оны құрады. Осының нәтижесінде CLF жергілікті қоршаған орта мәселелерін заң шығарушылар мен саясаткерлердің назарына жеткізеді және осы мәселелерді аймақ бойынша таратуға көмектесетін ресурс ретінде қызмет етеді.
Ерекше жетістіктер
1966 жылы Массачусетс штатының ең биік тауы – Грейлок тауында шаңғы трассаларын салуды тоқтату мақсатымен құрылған CLF, қазір Нью-Англияның барлық алты штатындағы экологиялық және қоғамдық мәселелерді қорғау қызметін кеңейтті.
Дәстүрлі экологиялық қорғау
1977 жылы ұйым Нью-Гэмпшир штатының Ақ тауларындағы Франкония Шатқысы арқылы салынбақ болған федералдық тас жолдың кеңейтілу жоспарларына сәтті қарсы тұрды. Осы уақыттан бері CLF-тің құқықтық қорғау қызметі бірнеше табиғи ресурстарға қатысты істерге бағытталды, оның ішінде Шамплейн көлін тазалау, Жаңа Англия жағалауындағы қоңыр балықтардың (треска, минтай және камбала) тым көп аулануын болдырмау (нәтижесінде Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі шамадан тыс аулауды жою мақсатында басқару жоспарын жасауға міндеттелді) және Вермонт қара аюының мекендеу ортасын қорғау (федералды сот бұйрығы арқылы Оңтүстік Вермонттың нәзік Лэмб Брук жабайы аймағындағы АҚШ-тың зиянды ормандарды кесу тәжірибесін тоқтату, Солтүстік-Шығыстағы экологиялық ұйымның АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің толық кесу саясатына қарсы табысты шағымдануының алғашқы мысалы).
Бостон портын тазарту
1983 жылы CLF Массачусетс Метрополитен округінің комиссиясын (Массачусетс штаты үкіметінің бөлімшесі) және Бостон портын тазалау үшін АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігін сотқа берді, себебі портың су сапасы нашарлаған еді. Осы және басқа да сот процестерінің, соның ішінде Куинси қаласының талаптарының нәтижесінде штат федералдық экологиялық заңдарға сәйкес келуге, Бостон портына төгілетін сарқынды суларды тиісті түрде тазалайтын жаңа нысандар салуға, сондай-ақ осы нысандарды қаржыландыру және олардың үздіксіз жұмыс істеуіне төлем жасау үшін тиімді мемлекеттік механизмдер құруға міндеттелді. Метрополитендік округтік комиссияның бұрынғы меншігінде болған су шаруашылығы нысандарының иелігін, басқаруын және заңдық құқықтарын өз мойнына алған Массачусетс Су ресурстары басқармасының (MWRA) құрылуы – сот процесінің бір салдары болды. Заңдық күрес 1983 жылдан 1990-жылдарға дейін ең қызыл болды.
Қоғамдық және көлік қорғау
CLF Бостон, Нью-Гэмпшир және Мэн штаттарында жеңіл рельсті көлік пен қоғамдық көліктің мүмкіндіктерін ұлғайтуға ықпал етті. CLF-пен сотқа дейінгі келісім бойынша, Массачусетс штатының жолдарды басқару басқармасы Бостонның Орталық артерия жобасының (Big Dig деп те аталады) аясында ауаның ластануын азайту шараларын іске асыруға келісті, оның ішінде рельстік және транзиттік жүйелерді жақсарту да болды. Бұдан бөлек, CLF балаларды қорғасын улануының қаупінен қорғау үшін штаттық заңдарды қолдады. 1988 жылы, CLF үш жылдық науқанынан кейін, Массачусетс штаты өз азаматтарын, әсіресе балаларды қорғасыннан уланудан қорғауға бағытталған ең қатаң заңды қабылдады. Соңғы кезде CLF мектептегі су көздерін қорғасынға тексеруді талап ететін Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттарындағы заң жобаларын қолдау арқылы балалардың қорғасынмен улануын алдын алу жұмысын жалғастыруда.
Атлант мұхитындағы алғашқы ұлттық теңіз ескерткіші
CLF және оның серіктестері Атлант мұхитындағы алғашқы теңіз ұлттық ескерткішін тағайындауда шешуші рөл атқарды. 2016 жылдың қыркүйек айында президент Барак Обама Солтүстік-шығыс каньондары мен теңіз тауларын теңіз ұлттық ескерткіші деп жариялады. Жорж жағалауында орналасқан бұл ескерткіш төрт су асты тауы мен үш терең теңіз каньонын қамтиды. Ол ежелгі және нәзік кораллдардың қоғамдастығын, жойылу қаупі төнген киттерді және бірегей әрі сирек теңіз жануарларының молдығын қорғайды, олардың кейбіреулері әлемде басқа еш жерде табылмайды.
Климаттың өзгеруі мен энергияны қорғау
CLF-тің соңғы әрекеттерінің бірі – климаттың өзгеруін жеңілдету үшін штаттарды таза энергия көздеріне инвестиция салуға ынталандыру. 1983 жылы CLF штаттағы ең ірі электр компаниясы – Нью-Гэмпшир мемлекеттік қызмет көрсету компаниясының Сейбрук ядролық электр станциясындағы екінші ядролық бөлімді салу жоспарларынан бас тартуына себепкер болды, себебі CLF-тің куәлігі бұл құрылыстың экономикалық тұрғыдан тиімді емес екенін көрсетті. Кейін, 2003 жылы, CLF Массачусетс штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментінің Салем порты мен Брейтон Пойнт көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларының зиянды шығарындыларын күрт азайтуын және "Лас бестік" ережелеріне сәйкес келуін талап ететін кестеге қол қоюымен жеңіске жеткенін мәлімдеді. Екі станция да содан бері жұмысын тоқтатты. Соңғы кезде CLF бірнеше штаттың күшті климат заңдарын – Global Warming Solutions Acts деп аталатын заңдарды қабылдауына маңызды үлес қосты. CLF сондай-ақ Род-Айленд штатының Бёрриллвилл қаласына үлкен табиғи газ/мұнаймен жұмыс істейтін электр станциясының құрылысын болдырмауға көмектесті, бұл станция аумақты ластап, климаттың өзгеруіне әкелуі мүмкін еді.
Бостон портының қоғамдық қолжетімділігі және орнықтылығы
Бостон портын тазалау жұмыстары сәтті аяқталғанымен, бүгінде ол теңіз деңгейінің көтерілуі және кейбір жеке құрылыс компанияларының «Халық порты» деп лақапталған орынға қоғамдық қолжетімділікті шектеу талпыныстары сияқты жаңа қауіптерге тап болып отыр. CLF халықтың портқа заңды түрде кіру құқығын қорғау және климаттың күшейе түсуінің салдарына төзімді болу үшін аймақтың дайындығын арттыру жөнінде жұмыс жүргізіп жатыр.
Климатқа қатысты жауапкершілік
InsideClimate News және Los Angeles Times газеттерінің жарияланымдары мұнай гиганты ExxonMobil 1970-ші жылдардың соңында адам қызметінен туындаған климаттың өзгеруі тоқтатылмаса, қатты зиян келтіретінін білгенін растады. CLF бұл мәселенің Жаңа Англия аймағындағы қауымдастықтарға қалай әсер еткенін зерттеді. Зерттеу көрсеткендей, ExxonMobil климаттың өзгеруінен туындаған зиянды әсерлерді білгеніне қарамастан, Массачусетс штатының Эверет қаласындағы және басқа да жерлердегі мұнай қоймаларын дауылдар мен теңіз деңгейінің көтерілуінен болатын су тасқынына осал қалдырды. CLF АҚШ-та Exxon-ға қарсы климаттық алдау және Эвереттегі мұнай қоймасындағы Таза Су Актісін бұзу фактілері бойынша алғашқы сот процесін бастады. 2023 жылы CLF Exxon-мен келісімге келді. Келісім шарттарына бұл жердің ешқашан көп көлемдегі қазба отынды сақтау үшін пайдаланылмауына қатысты шектеу кірді. CLF сондай-ақ Shell Oil, Gulf Oil және басқа компанияларға қарсы Жаңа Англиядағы басқа қалаларда да ұқсас істерді қарастыруда.
Мемлекеттік деңгейдегі климаттық мандаттар
CLF Жаңа Англияның әр штатындағы серіктестермен бірлесіп жұмыс істеді, нәтижесінде 2050 жылға дейін климатқа зиян келтіретін шығарындыларды едәуір қысқартуды талап ететін міндетті заңдар қабылданды. Климатты зерттеуші ғалымдардың пікірінше, жаһандық деңгейде елдер апатты климаттық өзгерістерді болдырмау үшін 10 жыл ішінде парниктік газдар шығарылымдарын азайтуы керек. Федералдық климаттық шараларға бөгет қойылғандықтан, CLF және оның серіктестері Массачусетс, Мэн, Вермонт, Род-Айленд және Коннектикут штаттарының үкіметтерін міндетті климаттық заңдарды қабылдауға немесе қолданыстағы заңдарды жаңартуға сәтті итермеледі. Бұл, 2050 жылға қарай Жаңа Англиядағы шығарындылардың таза деңгейін қамтамасыз ету мақсатымен, шығарындылар көрсеткіштеріне жауапкершілікті күшейтуге бағытталған.
Жоқ қалдықтар жобасы
CLF пікірінше, полигондар мен қалдықтарды өртеу орындары қауіпті және тұрақты емес. Олардың зиянды әсері ең ауыр түрде қоршаған орта әділеттілігі (ҚОӘ) қауымдастықтарында сезіледі, олардың құрамында осындай нысандардың саны бай қауымдастықтарға қарағанда артық. Zero Waste жобасы арқылы CLF қоқыстың денсаулыққа және қоршаған ортаға тигізетін теріс әсерлері туралы хабардарлықты арттырып, қалдықтарды азайту жолдарымен айналысуда. Басқа жетістіктерінің қатарында, CLF және серіктестері 2021 жылы Мэн штатының заң шығарушы органына елдегі алғашқы "Өндірушінің кеңейтілген жауапкершілігі" заңын қабылдауға қол жеткізді.