Кіріспе

Неотропикалық сусар (Lontra longicaudis) – Мексика, Орталық Америка, Оңтүстік Америка және Тринидад аралында кездесетін сусар түрі. Ол дене бітімі жағынан осы түрдің таралған аймағының солтүстігінде және оңтүстігінде кездесетін солтүстік және оңтүстік өзен сусарларына ұқсас. Оның басы мен денесінің ұзындығы 1,5 метрге дейін, ал құйрығы 1,5 метрдей болады. Дене салмағы 1,5 килограмнан басталады. Сусарлар – еттілер отрядындағы ең көп түрлі (сонымен қатар әртүрлі) Mustelidae тұқымдасына жатады. Бұл сусар жапырақты және мәңгі жасыл ормандар, саванналар, ланос және пантанал сияқты әртүрлі өзендік мекенжайларда кездеседі. Ол таяз, тез ағатын өзендер мен арналарды ұнатады. Бұл салыстырмалы түрде жалғыз өмір сүретін жануар және көбінесе балықтар мен шабақтармен қоректенеді.

Таксономия

Лонтра туысының таксономиясы талқыланған, бірақ Жаңа дүние семіргіштері үшін Лутра емес, Лонтра қолданылуы көбінесе қолдау табады. Неотропикалық семіргіштің өте кең ареалы бар, ол Оңтүстік Американың үлкен бөлігін қамтиды, сондықтан кейбір популяцияларды бөліп тұратын географиялық құрылымдардың болуы таңқаларлық емес. Мұндай географиялық оқшаулаудың бір мысалы – Кордильера таулары. Сонымен қатар, Магдалена өзені аңғарындағы өзен таулардан солтүстікке қарай ағып, Оңтүстік Американың солтүстік бөлігіндегі семіргіштердің континенттегі басқа семіргіштермен араласу мүмкіндігін төмендетеді. Неотропикалық семіргіштердің басқа семіргіш түрлерімен ерекше филогенетикалық байланысы бар. Олар теңіз семіргішіне (Lontra felina) және оңтүстік өзен семіргішіне (Lontra provocax) ең жақын, бұл екі түрдің де Оңтүстік Америкада таралғанын ескерсек, таңқаларлық емес. Дегенмен, неотропикалық семіргіштердің алып семіргіштермен (Pteronura brasiliensis) салыстырмалы түрде алыс туыстығы бар, олардың экологиялық нишалары мен қоныстану аймақтары дерлік бірдей болғандықтан, бұл қызығушылық тудырады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Неотропикалық сойыл барлық *Lontra* түрлерінің ішіндегі ең кең таралған түр. Олардың мекендеу аймағы Мексиканың солтүстік-батысынан Аргентинаның ортасына дейін жетеді. Олар таза, тез ағатын өзендерді ұнатады және жай, саздыққа толы жазық суларда немесе батпақты жерлерде сирек кездеседі. Көбінесе теңіз деңгейінен жоғарыда кездесетін болса да, олар теңіз деңгейінен төмен жерлерде де қоныстанған. Олар тығыз жағалау өсімдіктерін және көптеген ұя салу орындарын қажет етеді, бірақ одан басқа, неотропикалық сойыл өте бейімделгіш және қоршаған ортаның өзгеруіне төзімді. Сойылдар ұя салу үшін қатты, биік, құрғақ және терең суға жақын жерлерді таңдайды.

Диета

Неотропикалық семіргіштің рационы көбінесе балықтар мен шаяңқылардан тұрады, олардың жалпы рационының тиісінше 67% және 28% құрайды. Сонымен қатар, семіргіш кейде моллюскалармен, ұсақ сүтқоректілермен, құстармен, ірі жәндіктермен және жемістермен де қоректенеді. Бұл семіргіш кейде жем алу үшін балық аулау торларына шабуыл жасайды, бұл балық аулау өнімділігіне кедерес келтіреді.

Көбею

Көбінесе көктемде көбейеді. Жүктілік 56 күнге созылады және 1–5 баладан тұратын туынды болады. Аталық көбейтілу маусымында аналықпен бір күн ғана бірге болады. Аналық өзінің балаларын басқа Неотропикалық суқұйрықтардың жыртқыштығынан қорғауы керек. Бір тұтқындық өсіру жағдайында анасының жегендігі болған болуы мүмкін, бірақ бұл расталмады. Экологиялық тұрғыдан сау жерде көптеген мүмкін болатын паналау орындары бар, сондықтан жеке суқұйрық өзіне қолайлы орнын таңдай алады. Алайда, зерттеулер көрсетіп тұрғандай, барлық мүмкін болатын паналау орындары да пайдаланылмайды және барлық паналау орындары Неотропикалық суқұйрықтар үшін бірдей маңызды емес. Суқұйрықтар әртүрлі жиілікпен паналау орындарына келеді, жылына бірнеше реттен бастап, көп рет келеді. Олардың паналау орнын таңдауына әсер ететін факторлардың бірі – су деңгейі, әсіресе тасқын кезінде, су деңгейіне жақын орналасқан паналау орынның су астында қалуы мүмкін. Паналау орны су деңгейінде, жағалауға жақын немесе су деңгейінен 1,5 метрден жоғары орналасуы мүмкін. Неотропикалық суқұйрық анасы балаларын аталықсыз паналау орнында өсіреді. Кейде аналық өзінің балаларына арналған орын және жеке кеңістігі бар паналау орнын таба алады. 35 күн бойы еркек суқұйрықтың қозғалысын зерттеу оның үш түрлі паналау орнын пайдаланғанын көрсетті, бірақ олардың арасында байланыс болған жоқ. Сонымен қатар, бұл жеке суқұйрық бір шақырымға жуық ені бар саға арқылы бөлінген екі аралдың арасында қозғалды. Ол біршама уақытын тым сазды, паналау орны үшін қолайсыз жерде өткізді, сондықтан ол тамақ іздеу үшін қозғалған болуы мүмкін. Паналау орнында бірнеше кіреберіс болуы мүмкін, сондықтан суқұйрық аңшылардан қауіпсіздікпен қамтамасыз етілгенде тамақ іздеуге оңай шыға алады. Неотропикалық суқұйрықтар пайдаланатын паналау орындарының көптеген түрлері бар. Тастар арасындағы қуыстар немесе ағаш түбірлерінің астындағы ойыстар қолайлы. Оңтүстік Американың кейбір аймақтарында суқұйрық әк тастың еріген қуысына немесе тасты қабырғадағы қуысқа кездесе алады. Жарық көзі болмаса да, Неотропикалық суқұйрық бұл берік паналау орнын тиімді пайдалана алады. Соңғы шара ретінде суқұйрық өсімдіктер арасында немесе өзен жағалауында кеңістік қазуға күш жұмсайды, бірақ мұндай паналау орындары әдетте берік болмайды. Өсімдік жамылғысы да Неотропикалық суқұйрық үшін өте маңызды. Басқа суқұйрықтардың паналау орындарымен салыстырғанда, Неотропикалық суқұйрықтардың паналау орындарында суға тікелей кіреберіс жоқ, төсек ретінде өсімдік материалдарын пайдаланбайды және жарық жоқ үңгірлерде өмір сүреді. Олар жасырын тіршілік ететін жаратылыстар және адам қызметінің белгілері жоқ, тыныш орманды ұнатады. Адамдар ауыл шаруашылығы үшін орманды жойғанда, суқұйрықтардың мекендеу орындарының саны күрт төмендейді. Паналау орындарының маңында олардың белгілері жиірек кездеседі. Олар әдетте паналау орнының белгілі бір бөліктерін, оның белсенділік орталығынан бөлек белгілейді. Үңгірлерде, қабырғалар арқылы су ағып, иісті кетіретін жағдайларда, олар паналау орнының ішіндегі жерлерді белгілей алады.

Жарыс

Үлкен саңырауқұлақ пен Неотропикалық саңырауқұлақтың таралған ареалдары кеңінен үстіртіп жатады. Екі түр де күндіз белсенді және негізінен балықпен қоректенеді. Үлкен саңырауқұлақ мекендеу ортасына қатысты аз әмбебап, баяу ағысты суды және көлденең жапырақты өсімдіктерді ұнатады, бірақ Неотропикалық саңырауқұлақ та сол жерде кездеседі. Үлкен саңырауқұлақ әлдеқайда ірілеу болып, топтап аң аулайды, сондықтан ірірек жемді ұстай алады. Пантанал сияқты кейбір аймақтарда өнімділік соншалықты жоғары, осылайша екі саңырауқұлақ түрі де аз немесе ешқандай бәсекелестіксіз бірге тіршілік ете алады (экологиялық нишаны бөлісу). Сонымен қатар, Неотропикалық саңырауқұлақтар үлкен саңырауқұлақтарға қарағанда терең және кең арналарды ұнатады.

Қорғау

Неотропикалық сойыл IUCN бойынша «Қатерге жақын» санатында тіркелген. Қазіргі уақытта бұл түр Аргентинада және көптеген Оңтүстік Америка елдерінде қорғалады. 1950-1970 жылдары оның терісі үшін болған аулау сойылдың таралған ареалында көптеген жергілікті популяциялардың жойылуына әкелді. Заңсыз аулау, кен өндіру және мал шаруашылығы арқылы мекендеу ортасын жою, судың ластануы әлі де Неотропикалық сойылдардың санына әсер етеді. Тұтқында өсіруге әрекеттер жасалғанмен, олардың көпшілігі сәтсіз аяқталды. Неотропикалық сойылдарға: ауыл шаруашылығы, топырақтың тығыздалуы, ластану, жолдар және су ағындарынан туындайтын мекендеу ортасының нашарлауы қауіп төндіреді. Сонымен қатар, мал жаю үшін орман кесілген кезде, өзендер мен көлдердің жағасындағы тығыз өсімдіктер (сойылдың таңдаған ортасы) де жойылады немесе малдардың аяқтарымен басылып қалды. Бұл түр өте маңызды экологиялық индикатор болып табылады, себебі олар экологиялық бай, сулы мекендерді ұнатады және төмен көбею потенциалына ие.

Тұтқында

Неотропикалық сусардың бір еркегі мен бір анасы Колумбиядағы Кавказ қаласының жанынан 1994 және 1996 жылдары ұсталды және Санта-Фе зоологиялық паркіне жеткізілді. Зоопарк қызметкерлері осы жұптың суда жұптасқанын байқап, кейін жануарларды бөліп алды. Ана сусар үш рет туды, соның біреуі сәтті болды. Балалардың өліміне анасының қатысы болмауы мүмкін. Бір болжам бойынша, ана сусардың клеткасы тым кішкентай болған және ол табиғаттағыдай суға қол жеткізе алмаған. Осы зоопаркта тіркелген екі көбейту оқиғасында ана сусардың жүктілік мерзімі 86 күнге созылған. 86 күндік жүктілік мерзімі бұрынғы қабылданған 60 күндік жүктілік ұғымынан әлдеқайда ұзын. Мұның екі себебі болуы мүмкін: түршелер арасында айырмашылықтар болуы мүмкін немесе кейінірек жұптасу орын алып, байқалмаған болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл сусар түрінде жүктілік мерзімі қысқа мерзімде өзгеруі мүмкін.