Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
сүтқоректілер Тікенекті жабын бар кеміргіш
the mammal
Rodent with a coat of sharp spines
Шошқалар – бұл жыртқыштардан қорғайтын тікенекті немесе қауырсынды жабынға ие ірі кеміргіштер. Бұл термин екі жануарлар туысын қамтиды: Hystricidae туысына жататын Ескі әлем шошқалары және Erethizontidae туысына жататын Жаңа әлем шошқалары. Ескі әлем шошқалары Еуропа, Азия (солтүстік және оңтүстік) және Африканың көп бөлігінде таралған. Олар ірі, құрлықта тіршілік ететін және қатаң түрде түнгі жануарлар. Жаңа әлем шошқалары (Erethizontidae) Солтүстік Америка мен Оңтүстік Американың солтүстігінде қоныстанған. Олар орманды аймақтарда өмір сүреді және ағаштарға өрмелей алады, кейбір түрлері тіршілігінің барлық кезеңін ағаштарда өткізеді. Олар Ескі әлем шошқаларына қарағанда түнгі белсенділігі азырақ және көбінесе кішірек болады. Көптеген шошқалардың денесінің ұзындығы шамамен , ал құйрығының ұзындығы . Салмағы болатын олар дөңгелек, ірі және жайлы, ал қорғану үшін ескерту түсін пайдаланады. Шошқалардың түсі қоңыр, сұр және ақ түстердің әртүрлі нұсқаларынан тұрады. Шошқалардың тікенекті жабыны алыс туысқан тұяққұйрықтар (erinaceomorph hedgehogs) және австралиялық монотремдердің экхидналарымен (Australian monotreme echidnas), сондай-ақ тенректермен (tenrecid tenrecs) ұқсас.
Porcupines are large rodents with coats of sharp spines, or quills, that protect them against predation. The term covers two families of animals: the Old World porcupines of the family Hystricidae, and the New World porcupines of the family Erethizontidae. and southern), and most of Africa. They are large, terrestrial, and strictly nocturnal. The New World porcupines (Erethizontidae) are indigenous to North America and northern South America. They live in wooded areas and can climb trees, where some species spend their entire lives. They are less strictly nocturnal than their Old World counterparts and generally smaller. Most porcupines are about long, with a long tail. Weighing , they are rounded, large, and slow, and use an aposematic strategy of defence. Porcupines' colouration consists of various shades of brown, grey and white. Porcupines' spiny protection resembles that of the only distantly related erinaceomorph hedgehogs and Australian monotreme echidnas as well as tenrecid tenrecs.
Этимология
"Поркупин" сөзі латын тіліндегі *porcus* (шошқа) + *spina* (тікен, қауырсын) арқылы итальян тілінен (итальянша "porcospino" – тікенді шошқа), орта француз тілінен, орта ағылшын тілінен келген. Америкада бұл жануарды "quill pig" ("қауырсын шошқасы") деп те атайды. Поркупиннің баласы – шошқашақ. Шошқашақ туғанда қауырсындары жұмсақ болады, бірақ бірнеше күннің ішінде қатаяды, ересектердің өткір қауырсындарына айналады.
The word "porcupine" comes from the Latin porcus pig + spina spine, quill, via Italian (Italian "porcospino", thorn pig)—Middle French—Middle English. A regional American name for the animal is "quill pig". A baby porcupine is a porcupette. When born, a porcupette's quills are soft hair; they harden within a few days, forming the sharp quills of adults.
Эволюция
Гистрикс туысына жататын қазбалар Африка құрлығының жоңғары миоцен дәуірінен табылған.
Fossils belonging to the genus Hystrix date back to the late Miocene of the continent of Africa.
Таксономия
Шошқақұйрық – Erethizontidae (туыстары: Coendou, Erethizon және Chaetomys) немесе Hystricidae (туыстары: Atherurus, Hystrix және Trichys) тұқымдастарына жататын 30 түрдің кез келгені. Шошқақұйрықтардың мөлшері айтарлықтай өзгеше: Оңтүстік Американың Ротшильд шошқақұйрығы бір килограмнан (2.2 фунт) аспайды; Италияда, Солтүстік Африкада және Сахара асты Африкада таралған шошқақұйрықтар едәуір ірі болып өседі. Шошқақұйрықтардың екі тұқымдасы да өте ерекше, және екеуі де кең ауқымды Родентия тобының Hystricognathi тармағына жатса да, олар тығыз туыс емес.
A porcupine is any of 30 species of rodents belonging to the families Erethizontidae (genera: Coendou, Erethizon, and Chaetomys) or Hystricidae (genera: Atherurus, Hystrix, and Trichys). Porcupines vary in size considerably: Rothschild's porcupine of South America weighs less than a kilogram (2.2 lb); the crested porcupine found in Italy, North Africa, and sub Saharan Africa can grow to well over The two families of porcupines are quite different, and although both belong to the Hystricognathi branch of the vast order Rodentia, they are not closely related.
Ескі әлем және Жаңа әлем түрлерінің салыстыруы
11 ескі әлемдікілер көбінесе ірілеу болып келеді және олардың тікенектері топтасып орналасқан. Жаңа әлемдікілердің екі қосалқы туысы көбінесе кішкентай (бірақ Солтүстік Америка қосқыры шамамен 2 метрге дейін жетеді), олардың қылқаламдары топталғаннан гөрі жеке-жеке бекітілген, және олар өте жақсы ағашқа шығады, көп уақытын ағаштарда өткізеді. Жаңа әлемдікілер тікенектерін тәуелсіз дамытқан (конвергенттік эволюция арқылы) және олар ескі әлемдікілерге қарағанда кеміргіштердің басқа бірнеше тұқымдарымен жақын туыс.
The 11 Old World porcupines tend to be fairly large and have spines grouped in clusters. The two subfamilies of New World porcupines are mostly smaller (although the North American porcupine reaches about in length and ), have their quills attached singly rather than grouped in clusters, and are excellent climbers, spending much of their time in trees. The New World porcupines evolved their spines independently (through convergent evolution) and are more closely related to several other families of rodents than they are to the Old World porcupines.
Ұзақ өмір сүру
Құсқарлар салыстырмалы түрде ұзақ өмір сүреді және ең ұзақ өмір сүрген кеміргіш жануар ретінде рекордты сақтайды, Купер есімді бір құсқар 32 жылдан астам өмір сүрген.
Porcupines have a relatively high longevity and hold the record for being the longest living rodent, with one individual named Cooper living over 32 years.
Диета
Солтүстік Американың шошқасы шөппен қоректенеді және көбінесе тамақ іздеу үшін ағаштарға көтеріледі; ол жапырақтар, шөптер, бұтақтар және кондық сияқты жасыл өсімдіктерді жейді. Қыс айларында ол қабық жеуі мүмкін. Африкалық шошқалар ағашқа шықпайды, олар жерде тамақ іздейді. Бірақ кейде күндіз де тамақ іздеп, қабық, тамыр, жеміс, жидек және егістік дақылдарын жейді. Шошқалар Кенияда зиянкес болып кеткен және оларды деликатес ретінде жейді.
The North American porcupine is a herbivore and often climbs trees for food; it eats leaves, herbs, twigs, and green plants such as clover. In the winter, it may eat bark. The African porcupine is not a climber; instead, it forages on the ground. but will sometimes forage for food during the day, eating bark, roots, fruits, berries, and farm crops. Porcupines have become a pest in Kenya and are eaten as a delicacy.
Қорғаныс
Құсқардың қорғаныс мінез-құлқы көру, иіскеу және есту қабілеттеріне байланысты. Көбінесе, бұл мінез-құлық құсқар алаңдағанда немесе ашуланғанда байқалады. Құсқарда төрт негізгі қорғаныс әрекеті бар: (ең аз агрессивтіден ең агрессивтіге дейін) қауырсындарын тіктеп тұрғызу, тістерін шақыру, иіс шығару және шабуыл жасау. Құсқардың түсі оның қорғанысына да көмектеседі, себебі көптеген жыртқыштар түнгі жануарлар және түс соқыр болады. Құсқардың белгілері қара және ақ түсті. Оның денесі мен қалың жүні қоңыр немесе қара түсті, ал қауырсындарын тіктеп тұрғызғанда, арқасынан ақ жолақ пайда болып, бұл оны түлкіге ұқсатады. Бұл, қауырсындардың тіктелгенімен бірге, жыртқыштарды қорқытады. Қауырсындарын тіктеп тұрғызғаннан бөлек, құсқарлар жыртқыштарды жақындамау үшін тістерін шақырады. Алдыңғы тістері бір-біріне соғылып, шабуыл аймағы артқа жылжып, жақ тістері сықырайды. Бұл мінез-құлық көбінесе денесінің дірілімен бірге жүреді, бұл қауырсындардың қауіпті екенін көрсету үшін қолданылады. Егер көру және есту қабілеттері жеткіліксіз болса, құсқар иіс сезуді пайдаланады. Стресс кезінде құйрығының үстіндегі теріден жағымсыз иіс шығады және көбінесе қауырсындар тіктелген кезде байқалады. Егер бұл әрекеттер сәтсіз болса, құсқар жыртқыштарға қарай бүйірімен немесе артқа қарай жүгіріп шабуыл жасайды. Құсқардың құйрығын жыртқышқа қарай соғуға болады; егер тисе, қауырсындар жыртқышқа кіріп, жарақат немесе өлімге себеп болуы мүмкін.
Defensive behaviour displays in a porcupine depend on sight, scent, and sound. Often, these displays are shown when a porcupine becomes agitated or annoyed. There are four main displays seen in a porcupine: (in order from least to most aggressive) quill erection, teeth clattering, odour emission, and attack. A porcupine's colouring aids in part of its defence as most of the predators are nocturnal and colour blind. A porcupine's markings are black and white. The dark body and coarse hair of the porcupine are dark brown/black and when quills are raised, present a white strip down its back mimicking the look of a skunk. This, along with the raising of the sharp quills, deters predators. Along with the raising of the quills, porcupines clatter their teeth to warn predators not to approach. The incisors vibrate against each other, the strike zone shifts back, and the cheek teeth clatter. This behaviour is often paired with body shivering, which is used to further display the dangerous quills. The use of odour is when the sight and sound have failed. An unpleasant scent is produced from the skin above the tail in times of stress and is often seen with a quill erection. If these processes fail, the porcupine will attack by running sideways or backwards into predators. A porcupine's tail can also be swung in the direction of the predator; if contact is made, the quills could be impaled into the predator causing injury or death.