Николас Экономиу: Қыпрлық композитор және пианист өмірі мен шығармашылығы
Nicolas Economou
Николас Экономиу (1953-1993) – кипрлік композитор, пианист, дирижер. Мәскеу консерваториясының түлегі, Еуропа сахнасында танымал болған. Автокөлік апатында қаза тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Николас Эконому (11 тамыз 1953 – 29 желтоқсан 1993) – Кипрдің Никосия қаласында туған кипрлік композитор, пианист және дирижер. Эконому 16 жасында 1969 жылғы Чайковский конкурсында халықаралық деңгейде танымал болды. Мәскеудегі Чайковский консерваториясында оқығаннан кейін ол Дюссельдорф арқылы Мюнхенге көшіп кетті. Ол Мюнхенді негіз етіп алып, концерттік пианист, композитор, аранжировщик, дирижер және музыкалық фестивальдар ұйымдастырушысы ретінде Еуропа бойынша өзінің есімін жариялады. 1993 жылдың желтоқсан айында Эконому Кипрде болған автокөлік апаты салдарынан қаза тапты.
Nicolas Economou (; 11 August 1953 – 29 December 1993) was a Cypriot composer, pianist and conductor born in Nicosia, Cyprus. Economou came to international attention at the 1969 Tchaikovsky Competition when he was 16. After studying at the Tchaikovsky Conservatory in Moscow he eventually moved via Düsseldorf to Munich. From his base there he established himself throughout Europe as a concert pianist, composer, arranger, conductor and organiser of music festivals. In December 1993 Economou died in a car accident in Cyprus.
Талант ерте пайда болған
Николя Эконому отбасының тұңғышы болды. Классикалық музыканы сүйетін ата-анасы оны мансап емес, шығармашылықпен айналысу үшін музыкаға баулуға шешім қабылдады. Бес жасында фортепиано сабақтарын бастады, көп ұзамай фортепианода импровизация жасап, қысқа музыкалық шығармалар жазуға кірісті. Кипрлік белгілі композитор, дирижер, музыкатанушы және отбасының досы Солон Михайлидис Эконому жетіге толмағанда алғаш рет оның ойнағанын естіп: «Бұл бала ата-анасына, Кипрге және әлемге сый» деді. Оның кеңесімен Экономудың музыкалық білімін Джордж Арванитакис жүргізді. Экономудың өміріндегі шешуші кезең он жасында келді. Ол музыканы мансап етпеу немесе оны таңдау керек еді. Экономудың жетістіктерін қадағалап отырған Солон Михайлидис оның музыкалық білімін Кипрден тыс, мүмкіндіктер көп болатын жерде жалғастыруды ұсынды. 1964 жылдың қыркүйегінде сынақтан өткеннен кейін, ол Мәскеудегі Чайковский консерваториясының арнайы музыка мектебіне қабылданды – консерваторияға дайындау мектебі. Сол жылдың желтоқсан айында Афинада он жеті жасқа дейінгі жас музыканттар арасындағы «Кети Папаиоанну» жалқыгрек конкурсында жеңіске жетті. Келесі жылы, он екі жасында Мәскеуде музыкалық оқуын бастады. Үш жылдық оқудан кейін фортепианодан сабақ берген мұғалімі оған халықаралық музыкалық байқау – Чайковский байқауына қатысуды ұсынды. Бір жылдық дайындықтан соң, он алты жасында ол байқауға қатысып, баспасөз, радио және теледидардан жағымды пікірлер алды. Бір жыл өткен соң Чайковский консерваториясына оқуға түсті. 1972 жылы Мәскеуден Дюссельдорфқа көшіп, содан кейін Германияның Мюнхен қаласына қоныстанды, онда Мюнхендегі Музыка және сахна өнері университетінде Людвиг Хоффманнан фортепиано және Вильгельм Киллмайерден композиция пәнін оқыды.
Nicolas Economou was the first child of his family. His parents, who loved classical music, decided to expose him to music as a creative outlet rather than a career. At the age of five, he started taking piano lessons and soon began improvising on the piano and composing short pieces of music. When Solon Michaelides, the celebrated Cypriot composer, conductor, musicologist and friend of the family heard him play for the first time, when Economou was not yet seven years old, he declared: "This child is a blessing to his parents, Cyprus, and the World". On his advice, Economou's musical training was undertaken by George Arvanitakis. The turning point in Economou's life came at the age of ten. It had to be decided whether he would eventually take up music as a career. Again Solon Michaelides, who was following Economou's progress, suggested that his musical education should be continued outside Cyprus where he would have greater opportunities. In September 1964, after an audition, he was accepted at the Special School of Music of the Tchaikovsky Conservatory in Moscow, a preparatory school for youngsters to enter the Conservatory. In December of that year, in Athens, he won the "Keti Papaioannou" Panhellenic Competition for young musicians up to the age of seventeen. The following year at the age of twelve, he began his musical studies in Moscow. After three years of studies, his piano teacher suggested that he should enter the Tchaikovsky Competition, an international music competition. After a year of preparation and at the age of sixteen, he participated in the competition, gaining favourable reviews from the press, radio and television. A year later, he was admitted to the Tchaikovsky Conservatory itself. Leaving Moscow in 1972, he moved to Düsseldorf, before settling in Munich, Germany, where he studied at the University of Music and Performing Arts Munich, studying piano under Ludwig Hoffmann and composition under Wilhelm Killmayer.
Пианист
Орындаушы ретінде ол Еуропа, АҚШ және Канада, сондай-ақ КСРО, Жапония, Исландия және Израильде өнер көрсетті. Ол жеке, оркестрлермен және Марта Аргерич, Родион Щедрин, Свиатослав Рихтер, Мишель Берофф, Чик Кореа және басқа да танымал орындаушылармен, композиторлармен бірге өнер көрсетті. Марта Аргерич пен Чик Кореамен бірге концертте ойнағаннан бөлек, ол олармен бірге жазулар жасады. Чик Кореамен бірге шыққан "On Two Pianos" атты жазу 1981/82 жылдары Германияда өткен концерттер сериясының нәтижесі болды, онда екі музыкант өзінің әр стильінде импровизация жасау арқылы бір-бірімен өзара әрекеттесті. Ол тағы екі жеке альбом шығарды. Николя Эконому қоры постхумалды түрде "L'Art de Nicolas Economou" атты серия бойынша жеті CD шығарды, олар Эконому қалдырған көп сағаттық жазбаларды жинақтады.
As a performer, he appeared in Europe, the US and Canada as well as the USSR, Japan, Iceland, and Israel. He performed solo, and with orchestras and other famous performers and composers like Martha Argerich, Rodion Shchedrin, Sviatoslav Richter, Michel Beroff, Chick Corea and others. As well as performing in concert with Martha Argerich and Chick Corea, he also recorded with them. The record with Chick Corea, entitled On Two Pianos, was the result of a series of concerts in Germany in 1981/82 during which the two musicians interacted with each other by improvising in their own style. He also released two other solo albums. The Nicolas Economou Foundation posthumously published seven CDs under the series title L'Art de Nicolas Economou, compiling hours of recordings that Economou left behind.
Композитор
Эконому Владислав Золотарев пен Вильгельм Киллмайерден композицияны оқыды. Ол фортепиано, шағын ансамбльдер, симфониялық музыка және киноға музыка жазды. Оның көптеген шығармаларында Кипр мен Жерорта теңізінің тақырыптары мен ырғақтары кездеседі. Оның кейбір шығармалары: «Балалар этюдтері», Чик Кореаға арналған «Чикке соната» (фортепианоға), «Кипр суреті» және сегіз музыканттан тұратын ансамбльге арналған «Кипр билері». Ол «Роза Люксембург» және Маргарете фон Троттаның «Қорғасын уақыты» фильмдерінің ішінде барлығы он екі фильміне саундтрек жазды. Эконому Чайковскийдің «Жұмсақшы» сюитасын (алғашқыда оркестр үшін жазылған) екі фортепианоға аранжировкалады, оны өзінің қызы мен Марта Аргеричтің қызына арнады. Сондай-ақ Эконому Вивальдидің «Төрт маусым» шығармасын төрт фортепианоға аранжировкалады.
Economou studied composition with Vladislav Zolotaryov and Wilhelm Killmayer. He wrote music for piano, for small ensembles, symphonic music and film music. Many of his compositions have themes and rhythms from Cyprus and the Mediterranean. Some of his compositions are: Children Studies, Sonata for Chick (dedicated to Chick Corea) for piano, Cyprus Picture and Cyprus Dances for an ensemble of eight players. He wrote the soundtracks for twelve films including Rosa Luxemburg and Die bleierne Zeit, both by Margarethe von Trotta. Economou also arranged Tchaikovsky's The Nutcracker Suite (originally written for orchestra) for two pianos, dedicated to his daughter and Martha Argerich's daughter. Economou also arranged Vivaldi's The Four Seasons for four pianos.
Жетекші және ұйымдастырушы
1978 жылы Мюнхен қаласымен бірлесіп Эконому Мюнхенде "Кипр апталығын" ұйымдастырды, онда Кипрден келген суретшілер – актерлер, музыканттар, кескіншілер, мүсіншілер және қадірлі көлеңке театры шебері Пафиос қатысты. Ол Мюнхенде "Солистен ансамблін" құрды, оның құрамында өзінің және басқа композиторлардың шығармаларын орындады. Сонымен қатар, ол танымал Münchner Klaviersommer (Мюнхен фортепиано жазы) фестивалінің негізін қалаушылардың бірі болды. 1992 жылдың ақпан айында Венецияда "Pianisti non Solo" деген атпен Еуропа бойынша өткізбек болған фортепиано фестивальдерінің біріншісін ұйымдастырды. Дирижер ретінде ол Мәскеу камералық оркестрін, Бавария симфониялық оркестрін, Германия жастар оркестрін және Венецияның Ла Фенице опера оркестріне жетекшілік етті.
In 1978, with the collaboration of the City of Munich, Economou organised a "Cyprus Week" in Munich, with artists from Cyprus including actors, musicians, painters, sculptors and the late shadow performer, Paphios. He was also the founder of the "Solisten Ensemble" in Munich with which he performed some of his compositions and those of other composers. He was the co founder of the well established Münchner Klaviersommer (Munich Piano Summer). In February 1992 he organised in Venice the first of a series of piano festivals he intended to establish in Europe with the title "Pianisti non Solo". As a conductor he directed the distinguished Moscow Chamber Orchestra, the Bavarian Symphony Orchestra, Germany's Youth Orchestra and the La Fenice Opera Orchestra of Venice.
Марапаттаулар мен марапаттар
Оның мәдениет пен өнерге жалпы қосқан үлесі мен еңбегін мойындау үшін Эконому бірнеше рет түрлі ұйымдар тарапынан құрметке бөленді. 1979 жылы Мюнхен қаласы оны классикалық және заманауи музыканың композиторы және орындаушысы ретінде өнерге қосқан үлесі үшін "Жылдың үздік орындаушысы" сыйлығымен марапаттады. 1983 жылы Бавария телеарнасы Эконому туралы бір сағаттан астам уақытты қамтитын телепортрет жасады, онда оның шығармашылық өмірінің барлық жақтары көрсетілген. "Крайслериана" деп аталған фильм (Шуманның фортепианоға арналған туындысымен аталған), режиссері Клаус Восвинкель болды. 1988 жылдан бері Мюнхен қаласының Принцрегент театрында оның атымен аталған орындық, басқа белгілі суретшілердің орындықтарымен қатар орналасқан. Кипрде ол 1991 жылы "Тефкрос Антиас және Теодосис Пьеридес" сыйлығымен құрметтелді. Музыкаға қосқан ерекше үлесі үшін 1992 жылы ол Еуропаның көрнекті қоғамдарының бірі – Academia Scientiarum et Artium Europaea (Еуропа ғылымдар және өнер академиясы) қатарына қабылданды, оның мүшелері арасында Нобель сыйлығының лауреаттары, саясаткерлер, суретшілер, дін қызметкерлері және басқа да тұлғалар бар.
In acknowledgement of his services and contribution to culture and the arts in general, Economou was honoured on various occasions by several bodies. The city of Munich honoured him in 1979 for his contribution to the arts, as a composer and interpreter of classical and modern music, with the award for "Best Interpreter of the Year". In 1983, the Bavarian TV produced a television portrait of Economou, more than an hour in duration, in which he is shown in all facets of his creative life. The film, called Kreisleriana (after the work for piano by Schumann), was directed by Klaus Voswinkel. Since 1988, a seat bearing his name has stood in the Prinzregententheater of the City of Munich, next to seats of other prominent artists. In Cyprus he was honoured with the 1991 "Tefkros Anthias and Theodosis Pierides Award". Because of his outstanding contribution to music, he was accepted in 1992 into one of Europe's prominent societies, the Academia Scientiarum et Artium Europaea (The European Academy of Sciences and Arts), members of which are Nobel prize winners, politicians, artists, church dignitaries and others.
25 жылдығына арналған мемориалдық концерт
2018 жылдың қазан айында Мюнхендегі Принцрегент театрында оның қайтыс болғанына 25 жыл толуына арналған еске алу концерті өтті. Концертте Марта Аргерич, Родион Щедрин, Герхард Оппиц, Пол Гульда (de) және Семели Эконому, сондай-ақ Санта Семели және монахтар өнер көрсетті.
In October 2018 a memorial concert was held at Prinzregententheater in Munich for his 25th death anniversary. Amongst the artists who performed were Martha Argerich, Rodion Shchedrin, Gerhard Oppitz, Paul Gulda (de) and Semeli Economou with Santa Semeli and the Monks.
Кейіпкер
Экономудың көптеген танымал достары болды, тек музыканттар ғана емес, сонымен қатар түрлі интеллектуалдық саладан келген адамдар да болды. Олардың арасында марқұм философ және драматург Фридрих Дюренмат еді, онымен оның ерекше байланысы болды. Басқаларының ішінде Артур Миллер және оның отбасы, Родион Щедрин және аңыз Майя Плисецкая, Максимилиан және Мария Шелл, Волкер Шлондорф және Маргарете фон Тротта бар. Грецияда ол марқұм Солон Михайлидис, Вангелис, Танос Микроуцикос, Дионисис Саввопулос және Манос Хаджидакиспен жақын қарым-қатынаста болды.
Economou had many well known friends, not only musicians but also persons coming from a variety of intellectual backgrounds. Among them was the late philosopher and playwright Friedrich Dürrenmatt, with whom he had a special bond. Others include Arthur Miller and his family, Rodion Shchedrin and the legendary Maya Plisetskaya, Maximilian and Maria Schell, Volker Schlondorff and Margarethe von Trotta. In Greece he had close ties with the late Solon Michaelides, Vangelis, Thanos Mikroutsikos, Dionysis Savvopoulos and Manos Hadjidakis.
Жеке өмір
Николас Эконому – грек-американдық Марица Циригосқа тұрмысқа шығып, одан Семели Экономуды әке болған. 1988 жылдан қайтыс болғанға дейін оның өмірімен бірге болған адам – өнерді қолдаушы және қайырымдылық жасаушы Мая Хоффман.
Nicolas Economou is the father of Semeli Economou from his first marriage to Greek American born Maritsa Tsirigos. From 1988 until his death, his partner was art patron and philanthropist Maja Hoffmann.