Кіріспе

Австралиялық романист Александр Макфи Миллер (27 желтоқсан 1936 жылы туған) – австралиялық романист. Миллер екі рет Майлз Франклин сыйлығын жеңіп алған, 1993 жылы «Ата-бабалар ойыны» және 2003 жылы «Тас елге саяхат» шығармалары үшін. 1993 жылы «Ата-бабалар ойыны» үшін Ұлттар Достастығы жазушысының сыйлығының бас жүлдесін жеңіп алды. Ол екі рет Жаңа Оңтүстік Уэльс премьерінің әдеби сыйлығының Кристина Стид сыйлығын «Иманның шарттары» (2001) және «Махаббат әні» (2011) үшін жеңіп алды. Өзінің көрнекті шығармашылығы үшін, әсіресе «Күзгі Лейн» романы үшін 2012 жылы Мельбурн әдебиет сыйлығымен марапатталды.

Өмір

Алекс Миллер Лондонда шотландтық әке мен ирландтық ананың ұлы ретінде дүниеге келген. Ол Квинслендте мал төлдеуші, ал Жаңа Зеландияда жылқыны жаратумен айналысқан, содан кейін университетке қабылдану үшін кешкі мектепте оқыған. Миллер 1965 жылы Мельбурн университетін ағылшын тілі мен тарих мамандықтары бойынша бітірген. 1980 жылы ол «Анхилл» театрын құруға және Мельбурн жазушылар театрының негізін қалауға бірге қатысқан. Миллер 1986-1997 жылдар аралығында Холмсглен ТАФЕ және Ла Тробе университетінде жазу курстарын оқытқан.

Жазу

Миллердің "Таудагы көтерілушілерді бақылау" атты тұңғыш романы 1988 жылы жарық көрді және 2012 жылы Allen & Unwin баспасында қайта басылды. Ұлттық және халықаралық деңгейде танымалдылығын "Ата-тектің ойыны" атты үшінші романымен қазана алды, ол 1993 жылы Майлз Франклин сыйлығының және Комонвелт жазушылар сыйлығының бас жүлдесін жеңіп алды. Содан бері Миллер екі жылда бір рет үлкен роман жариялап келеді, оның оныншысы – 2011 жылы жарық көрген "Күзгі Лэйнг" романы. Мельбурн сыншысы Питер Крейвен 2012 жылдың 14 шілдесінде "The Australian" газетінде жариялаған мақаласында "Күзгі Лэйнгті" "тамаша" деп сипаттап, "оның барлық туындыларының арасында ең жарқын роман" деді. Профессор Бренда Уокер Алекс Миллердің Австралияның қазіргі замандағы ең ұлы жазушысы болуы мүмкін екенін айтады. Сидней университетінің австралиялық әдебиет профессоры Роберт Диксон Миллердің "романдары көбінесе жалпы оқырман қауымына қолжетімді, бірақ әдеби тұрғыдан жоғары деңгейде, техникалық жағынан шеберлікпен орындалған, күрделі байланыстармен толы, және зор қиял, интеллектуалдық және этикалық салмаққа ие" деп жазады. Роберт Диксонның редакциялаған және кіріспе жазған "Алекс Миллердің романдары" 2011 жылы Сидней университетінде өткен екі күндік симпозиумнан кейін 2012 жылы Миллердің туындыларына арналған маңызды сындық зерттеу ретінде жарық көрді. 2014 жылы Роберт Диксон құрметті автордың он бір романына арналған алғашқы жеке авторлық сындық шолуын жариялады. Роберт Диксонның "Алекс Миллер: уақыттың құлауы" – Австралия әдебиеті бойынша Сидней зерттеулері сериясының бірінші кітабы. Миллердің "Күзгі Лэйнг" романының шабыты – өнерге деген өмір бойындағы қызығушылығы, және ол Сидни Нолан мен Санди Рид арасындағы қарым-қатынасқа негізделген. 2013 жылы Allen & Unwin баспасында жарық көрген "Көмірлі ағыс" 2014 жылы Виктория премьерінің әдеби сыйлығын жеңіп алды. 2015 жылы Алекс Миллер соңғы қырық жылдық жазу өмірінен алынған әңгімелер мен эсселер жинағын – "Айтушының саяхатындағы ең қарапайым сөздер" атты кітабын жариялады. Питер Пирс бұл жинақты "Австралияның ең көрнекті романистерінің бірі туралы біздің түсінігімізді қызықты түрде өзгертетін бай және жомарт жинақ" деп сипаттады. "Махаббат жолы" атты кітабы 2017 жылы Allen & Unwin баспасынан шықты, және Алекс Миллермен ABC радиосында сұхбаттасқан Майкл Кэткарт оны "ұзақ уақыттан бері оқыған ең ашық, кеңпейіл кітабым" деп атады. "Макс" – бұл Алекс Миллердің өзінің ұстазы Макс Блаттпен болған достығы және Макстың өмірін түсінуге жасаған тырысы туралы құжаттық повесть. Кітап 2020 жылы Allen & Unwin баспасынан жарық көрді. "The Age/Sydney Morning Herald" газетінде жарияланған мақаласында Майкл МакГирр былай деп жазды: "Макс қорқынышты түйсіктермен мазасыз. Блат Миллерге азаптаудың ең қиын жағы – азаптаушының сіздің бауырыңыз екенін түсіну екенін айтты. Дәл осы жомарттық Максты тарлық пен бөлінушілікке қарсы күшті аргументке айналдырады. Блаттың өмірінің терең және кең салдары бар. Миллердің зиялы махаббаты ғасырлар бойы сақталарлық әңгіме тудырды." "Қысқа ғасыр" романы, 2022 жылы Allen & Unwin баспасынан шыққан, Алекс Миллердің соңғы романы.

Пікірлер

Мораг Фрейзер, 2011, «Өзінің жеке жаратылысының кеңістігі, Алекс Миллердің маңызды жаңа романы», «Австралиялық кітап шолу», 2013 жылдың 1 шілдесінде қол жеткізілді. Jem Poster, 2010, «Алекс Миллердің «Махаббат әні»», «The Guardian», 2013 жылдың 1 шілдесінде қол жеткізілді. Перри Миддлмисс, 2010, «Біріктірілген шолулар: Алекс Миллердің «Махаббат әні», «Матильда»», 2013 жылдың 1 шілдесінде қол жеткізілді. Георди Уильямсон, «Махаббат әні», 2009, The Monthly, 2012 жылдың қараша айында қол жеткізілді. Алекс Миллердің романдарына шолулар, 2013 жылдың 1 шілдесінде қол жеткізілді. Георди Уильямсон, «Алекс Миллердің «Көмір кеніші»», 2003 жылғы қыркүйек, «The Monthly», 2013 жылғы қарашада қол жеткізілді. Брайан Мэтьюс, «Хрестке ілінген: Алекс Миллердің қиял саяхаты», 2013 жылғы қазан, «Австралиялық кітап шолу», 2013 жылғы қарашада қол жеткізілді. Энтони Линч, «Нағыз ерлер өздеріне оралатын», Алекс Миллердің «Көмір кеніші», 14 наурыз 2014, Sydney Review of Books, 11 тамыз 2014 жылы қол жеткізілді. Димитри Насрулла, «Алекс Миллердің «Көмір кеніші»: шолу», 17 шілде 2014, «The Toronto Star», 11 тамыз 2014 жылы қол жеткізілді. Brenda Walker, «Brenda Walker «Ең қарапайым сөздерді» шолуда», 2016 жылғы наурыз, № 379, «Австралиялық кітап шолу», 2016 жылғы 30 желтоқсанда қол жеткізілді. «Ең қарапайым сөздер: әңгімешінің саяхаты» – бұл, шамасы, Алекс Миллердің әрбір жағын – суретші мен ойшылды кездестіріп, ойша серуендеуге мүмкіндік беретін жағдай. Ники Тулк, «Екі арманның арасында», Antipodes, 2019 жылғы 16 тамыз. Kirkus Reviews, «Тәжірибелі әңгімешінің өзін-өзі ойлап табу әдебиеттерінің өсіп келе жатқан қатарына бай қосымша», 2018 жылғы 18 маусым. Бриджит Делани, «Алекс Миллер жоғалған Мельбурн мен өткен махаббатты «жеке және жеке» романында бейнелейді», The Guardian, 13 желтоқсан 2017.

Алекс Миллер туралы сын шығармалары

Роберт Диксон, ред., 2012, Алекс Миллер романдары, кіріспе, Аллен және Унвин, Сидней. Роберт Диксон, 2014, Алекс Миллер: уақыттың құлдырауы, Сидней университетінің баспасы, Сидней. Николас Бирнс, 2015, «Бөлініп тұруға келмейтін жағдай: нәсіл, жер және алаңдау», Қазіргі Австралия әдебиеті, Австралия әдебиеті бойынша Сидней зерттеулері, Сидней университетінің баспасы, 121–155 беттер. Джозеф Камминс, 2019, «Дыбыс және үнсіздік: Алекс Миллер романдарынан тыңдау және қарым-қатынас», Австралия әдебиеті мен музыкасының «Елестетілген дыбысы», Anthem Press, Лондон, 65–82 беттер.