Кіріспе

Австралиялық жазушы және заңгер (туған жылы 1972)

Хелен Дейл (туған Хелен Дарвилл; 1972) – австралиялық жазушы және заңгер. Ол ең белгілісі "Қол қойған қағаз" романымен танымал, бұл роман Холокост кезінде нацистермен ынтымақтасқан украиналық отбасы туралы, және ол оны "Хелен Демиденко" псевдонимімен жазған. Ұлыбританиядан келген иммигранттардың қызы Дейл Брисбен қаласының маңындағы Рочдейлдегі Redeemer Lutheran College колледжінде білім алған. Квинсленд университетінде ағылшын әдебиетін оқып жүргенде, ол "Қол қойған қағаз" романын жазды. 1993 жылы роман жарық көрмеген қолжазбалар үшін The Australian/Vogel Literary Award сыйлығын жеңіп алды. Дейл 1994 жылы кітабын жариялады және Майлз Франклин сыйлығын жеңіп, бұл сыйлықтың ең жас иегері атанды. Келесі жылы ол үлкен австралиялық әдеби даудың ортасында болды, себебі кітаптың негізі ретінде (және оның псевдонимі үшін) украиндық тегін жалған көрсеткен. Бұл қате ақпарат "Сидней Морнинг Геральд" газетінде "әдеби алаялық" деп сипатталды.

Ерте өмір

Британ иммигранттарының қызы Дейл Брисбеннің маңындағы Рочдейлдегі Redeemer Lutheran College колледжінде білім алған. Ол бұрын әкесі украиналық, ал анасы ирландтық екенін мәлімдеген. Авторға қатысты жағымсыз жариялымдарға қарамастан, роман 1995 жылы Австралия әдебиет қоғамының алтын медалін жеңіп алды. Дейл 1993 жылы Квинсленд университетінің баспасына романын жіберген кезде, ол оның өзінің туыстарымен, соның ішінде ағасы "Виталий Демиденкомен" жүргізген жазбаша сұхбаттарға негізделгенін айтты. Марапаттаудан кейін 2005 жылы "Сидней Морнинг Геральд" газеті романның құжаттық кітап ретінде ұсынылғанын жаңылыс баялады. Автордың 1993 жылғы қолжазбасына қоса жазған хатында: "Осы кітапта баяндалған оқиғалар шынымен болды, олардың жасағаны тарихи фактілер", - делінген. Кейін Дейл кітабын көркем әдебиет ретінде ұсынып, былай деді: "Бірақ бұл сонымен қатар көркем шығарма. Мен оны көркем әдебиет ретінде ұсындым."

Ашу-ыза туралы әңгімелейтін кітаптар

"Қоғазға қол қойған қол" романы төңірегінде туған дау 1996 жылы романды және шынайылық мәселелерін бағалаған екі кітаптың жарық көруіне себеп болды: Роберт Манннің "Естен шығу мәдениеті: Хелен Демиденко және Холокост" және Эндрю Римердің "Демиденко талқылауы". Манн Дейлдің кітабына өте сынды. Ример оның көзқарасы көркем әдебиетке сай деп санайды, тіпті ол өзінің еңбегінің нақты тарихи негізін жоғарылатуға тырысқан болса да.

Кейінгі еңбектері мен соңғы жылдары

1995 жылы Дейл «Пайзалдағы бөлшектер» атты қысқа әңгімесін австралиялық «Meanjin» мәдени журналына жариялады. Журнал автордың заңды аты Дарвиллді «қайтарып алғанын» атап көрсеткенмен, оның автор аты «Демиденко» болды. Ол Украинадағы соғыс пен Холокостқа куә болған адамдармен кездескенін және оқиғаның негізін олардың айтқандарына құрғандағын мәлімдеді. Саймон Визенталь орталығы оған хат жолдап, осы мүмкін соғыс қылмыскерлерін анықтауын талап етті. Дейл Брисбендегі «The Courier Mail» күнделікті газетінде қысқа мерзімге колонка жазушысы болды. Ол «Зұлым иелер тізімінен» алынған әзілдерді өз мақалалары ретінде қайталап, плагиат жасады деген айыппен жұмыстан босатылды. Ол басқа News Corporation газеттері мен журналдарына, сондай-ақ кейде Fairfax баспасына еркін материалдар жазуын жалғастырды. 2017 жылы BuzzFeed жүргізген тергеу нәтижесінде Дейлдің Twitter және Facebook желілеріндегі бірнеше әлеуметтік желі жазбаларын плагиаттағаны анықталды. BuzzFeed Дейлден неліктен ол твиттерді көшіргенін сұрады. Ол Twitter желісіндегі тікелей хабарлама арқылы: «Күлкілі болғандықтан және маған Twitter ұнамайды. Сізде жазбаға арналған маңыздырақ нәрсе жоқ па?» деп жауап берді. 2000 жылы Дейл Холокостты жоққа шығаратын Дэвид Ирвингпен Лондондағы қорлауға қатысты сот ісі кезінде сұхбаттасқаннан кейін қайтадан антисемитизмге қарсы айыптамаларға ұшырады. (Сот оған қарсы шешім шығарды). Ол 11 қыркүйек оқиғасынан кейін «The Sydney Morning Herald» газетінде мақала жариялады. Австралия мен Ұлыбританияда бірнеше жыл орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істегеннен кейін, Дейл 2002 жылы Квинсленд университетінде заң оқуға түсті. 2005 жылы заң бойынша үздік дипломмен бітірген ол Квинсленд Жоғарғы Сотының судьясы Питер Датнидің көмекшісі болып жұмыс істеді. Бұрын «Скептикалық заңгер» деген атпен либертариандық «Catallaxy Files» блогына тұрақты үлес қосып жүрген Дейл қазір осы атпен жеке блогын жүргізеді. Заңгерлік білімінен кейін Дейл SBS телеарнасының «Insight» бағдарламасында және Мельбурн университетінің Баспа және коммуникациялар бағдарламасының қонағы ретінде пайда болды. Ол Австралиялық скептиктер қауымдастығымен байланыста және олардың ішкі журналына, сондай-ақ консервативті «Quadrant» журналына материалдар жазды. 2007 жылы Дейл екінші романның үстінде жұмыс істеп жатқаны хабарланды. Дейл Оксфорд университетінде азаматтық құқық бакалаврын бітірді, онда ол Brasenose колледжінің мүшесі болды. 2008 жылы ол заң (юриспруденция) бойынша магистрлік дипломға оқуға түсті. 2012 жылы Эдинбург университетінің заң факультетінде магистратураны аяқтады. Ол сол кезде Шотландия заңгерлер қоғамының студенттік эссе конкурсында жеңіске жетті. Оның жүлделі эссесінің тақырыбы – бір жынысты неке. 2016 жылғы сайлау науқаны кезінде ол жұмысынан кетті. Оның соңғы жұмысы – «Зұлымдардың патшалығы» атты екі бөлімді роман. Бірінші кітабы «Ережелер» 2017 жылы, екіншісі «Режим» 2018 жылы жарық көрді. Бұл – Понтий Пилаттың Рим империясындағы Иса Мәсіхке қарсы сот процесінің технологиялық тұрғыдан дамыған нұсқасы.