Раджк колледжі – Венгриядағы экономика, бизнес және әлеуметтік ғылымдар бойынша білім беретін ең көне оқу орны. Тарихы, қағидалары мен студенттік өмірі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Rajk College for Advanced Studies (Rajk Szakkollégium) – экономика, бизнес және әлеуметтік ғылымдар саласындағы кеңейтілген курстарды ұсынатын білім беру мекемесі. Колледж – шамамен 100 таңдаулы студенттердің бірлесіп тұратын және өзін-өзі басқаратын қауымдастығы. Ол 1970 жылы Будапешт Корвин университетінің (бұрынғы Карл Маркс экономикалық ғылымдар университеті) студенттерімен құрылған, алғашқы директоры – Аттила Чикан. Бұл Венгриядағы осы сипаттағы ең көне, әлі де жұмыс істеп тұрған мекеме, ол Венгриядағы және шетелдегі көптеген колледждерге үлгі болды, мысалы, Венгриядағы Бибо Иштван жоғары оқу орны немесе Румыниядағы Мико Имре жоғары оқу орны. 1974 жылы колледжге 1949 жылы режимнің жауы деп айыпталып, көрсетілген сот процесінде өлім жазасына кесілген венгр коммунисі Ласло Раджк есімі берілді. Колледжге осылай атау берудің мақсаты – сол кездегі жүйеге сын айту болды. 2018 жылдың желтоқсан айында колледж атын өзгертуге шешім қабылдады және «Ласло» деген сөзді алып тастады. Колледж коммунистік режим кезінде белсенді саяси роль атқарды. 1980 жылдары ол оппозицияның базасы ретінде қызмет етіп, бірнеше саяси форумдар ұйымдастырды және «Фидес» сияқты саяси қозғалыстарға көмектесе отырып, Венгрияның нарықтық экономикасы бар демократиялық елге айналуына үлес қосты. Көшкеннен кейін колледж институционалдық саясаттан бас тартты, бірақ мүшелерінің азаматтық қоғамда белсенді болуын күтеді.
Rajk College for Advanced Studies (Rajk Szakkollégium) is an educational institution offering advanced courses in the fields of economics, business and social sciences. The College is a self governing community of about 100 selected students living together. It was founded in 1970 by the students of the Corvinus University of Budapest (then Karl Marx University of Economic Sciences), with Attila Chikán as its first principal. It is the oldest existing institution of the kind in Hungary, giving a model to a number of later colleges in Hungary and abroad, such as the Bibó István College for Advanced Studies in Hungary or the Mikó Imre College for Advanced Studies in Romania. The college was named in 1974 after László Rajk, a leading Hungarian Communist, who was proclaimed enemy of the regime and executed in a show trial in 1949. The idea behind the naming of the college was to express criticism towards the system at the time. In December, 2018 the college decided to change its name and dropped the word László. The college played an active political role during the time of the communist regime. In the 1980s, it served as a base for the opposition and organized several political fora and assisted political movements such as Fidesz, contributing to the transformation of Hungary to a democratic country with a market economy. After the transition the College abandoned institutional politics, however it expects its members to be active in the civil society.
Коллегияның жұмыс істеуі
Колледждің басты құрылымы – әрбір мүшесінің дауыс беру құқығы бар Ассамблея. Ол семестр бойы үш-төрт рет шақырылады. Күнделікті мәселелерді шешу үшін жыл сайын сайланатын Студенттік Кеңес жұмыс істейді. Оның құрамына – директор, аға кеңесші, Студенттік Кеңестің төрағасы және Ассамблеяның әр ақпан айында сайлайтын алты студент кіреді. Академиялық іс-шаралар комитеті білім беру және ғылыми-зерттеу қызметтерін ұйымдастыруға жауапты. Ол курстарды ұйымдастырып, бақылайды және ғылыми жарияланымдарды қолдайды. Колледж жұмысын әртүрлі бағыттар бойынша ұйымдастыруға жауапты тағы бірнеше мекеме бар.
The main power of the college is the Assembly in which every member has the right to vote. It meets three or four times a semester. For day to day matters there is an annually elected Student Board that has regular meetings every week. Its members are the principal, the senior advisor, the chairman of the Student Board and six other students elected by the Assembly every February. The Committee for Academic Activities is responsible for the education and research activities. It organizes and supervises the courses and promotes academic publications. There are several further institutions which are responsible for organizing the college's operation in different fields
Колледж қаржыландыруы бірнеше көзден түседі. Әртүрлі қорықтар, мемлекеттік және бизнес ұйымдары жеке өтініштер негізінде қолдау көрсетеді. Тиісті университеттер колледж мүшесі болған әрбір студенті үшін белгілі бір мөлшерде төлем жасайды. Колледж мүшелері де Ассамблея белгілейтін белгілі бір соманы төлеуге міндетті. Түлектердің жарналары да маңызды рөл атқарады.
Financing of the college is based on a number of sources. Various foundations, governmental and business institutions give their support based on occasional applications. The respective universities pay a nominal fee after each of their students who become members of the College. The members are also required to pay a certain amount decided by the Assembly. Contributions from the alumni also play an important role.
Коллегияның кәсіби қызметі
Колледж экономика, эконометрия, экономикалық және мемлекеттік саясат, қаржы, ақша-несие саясаты, бизнес, менеджмент, әлеуметтану, саясаттану, халықаралық қатынастар және басқа да осымен байланысты салалар бойынша курстар оқуға профессорларды шақырады. Бұл әдетте екі семестрлік курстар болып табылады, және әр курсқа қатысушылар әр семестрдің соңында өздерінің кәсіби жұмыстары туралы есеп беруі тиіс. Аптасына бір немесе екі рет кешкі лекциялар ұйымдастырылады. Олар экономика және әлеуметтік ғылымдардағы қазіргі заманғы мәселелер, сондай-ақ маңызды жаһандық немесе венгрлік проблемаларды қамтиды. Венгрияның экономикалық және іскерлік өміріндегі көрнекті тұлғалардың көп бөлігі, академиялық және шешім қабылдаушылар, колледжде тұрақты түрде дәріс оқиды. Колледж түлектерінің көпшілігі АҚШ және Батыс Еуропа университеттерінде, соның ішінде Гарвард, Стэнфорд, MIT, Оксфорд, LSE немесе Барселонада PhD, MA немесе MBA дәрежесін алу үшін оқуларын жалғастырады. Раджк колледжі жыл сайын бірнеше конференция өткізеді. Бұл конференциялар экономикалық теориядан бастап Венгрия мен Еуропаның қазіргі әлеуметтік проблемаларына дейінгі өзекті мәселелерге арналған. Әр екі жыл сайын Орталық Еуропа мәселелеріне арналған халықаралық студенттік конференция (ОЕК – Орталық Еуропа Конференциясы) ұйымдастырылады, ол Еуропаның барлық елдерінен студенттер мен оқытушыларды шақырады. Колледж 2017 жылы "Батыс әлемінің болашағы" тақырыбында 11-ші ОЕК-ты өткізеді.
The college invites professors to give courses on various subjects in economics, econometrics, economic and public policy, finance, monetary policy, business, management, sociology, political science, international relations and other related fields. These are usually two semester courses and the attendees of each course have to give account of their professional work at the end of every single semester. Evening lectures are organized once or twice every week. These cover a wide range of topics, mostly contemporary issues in economics and social sciences or relevant global or Hungarian problems. A large proportion of prominent personalities of Hungarian economic and business life, both academics and decision makers, regularly give lectures at the college. Many of the College graduates continue their studies for PhD, MA, or MBA at American and Western European universities, recently at Harvard, Stanford, MIT, Oxford, LSE or Barcelona. Rajk College organizes several conferences each year. These are about topical issues, varying from economic theory questions to current social problems of Hungary and Europe. In every two years an international student conference is organized on Central European issues called CEC (Central European Conference), inviting students and teachers from all over Europe. The college organizes the 11th CEC in 2017 with the main title ”The Future of the Western World”.
Джон фон Нейман сыйлығы мен Герберт Саймон сыйлығы
Джон фон Нейман сыйлығы 1994 жылы құрылған. Ол жыл сайын нақты әлеуметтік ғылымдар саласындағы ең көрнекті ғалымға беріледі, ол ғалымның еңбектері колледж студенттерінің оқу және интеллектуалдық қызметіне ұзақ жылдар бойы маңызды әсер еткен болуы керек. Сыйлық иегерлері колледжге шақырылып, сыйлықты қабылдайды, ашық лекция оқып, шеберлік класын өткізеді. Герберт Саймон сыйлығы 2004 жылы ұқсас қағидалар бойынша, бірақ басқа сала бойынша құрылған. Ол ғылыми жетістіктерімен практикалық бизнес мәселелерін түсінуге немесе шешуге көмектескен және колледж студенттеріне шабыт берген ғалымдарға беріледі. Бұл сыйлықтар басқа ғылыми сыйлықтардан студенттер ұсынғандығымен және кандидаттарды мұқият қарастырып, талқылағаннан кейін Ассамблеяда дауыс беру арқылы жүлдегерді анықтағандығымен ерекшеленеді.
The John von Neumann Award was established in 1994. It is given annually to an outstanding scholar in exact social sciences whose works have had substantial influence over a long period of time on the studies and intellectual activity of the students of the college. Recipients are invited to the college to receive the award, give an open lecture and hold a master class. The Herbert Simon Award was established in 2004 with similar philosophy but for a different area. It is given to scholars whose scientific achievements have helped with the understanding or solving of practical business problems and inspired the students of the college. These awards are distinguished from other scientific awards on the basis that these are given by students who select the nominees and vote for the prize winner in the Assembly after a thorough review and debate process.