Кіріспе

Венгрияның саясаты парламенттік өкілді демократиялық республика аясында жүзеге асырылады. Премьер-министр көппартиялық жүйенің үкімет басшысы, ал президент – мемлекет басшысы және көбінесе рәсімдік лауазымды атқарады. Еуроодақтың пікірінше, ел «толыққанды демократия емес». Атқару билігі үкімет тарапынан жүзеге асырылады. Заң шығару билігі үкімет пен парламентке жүктелген. Соңғы сайлаудан бері партиялық жүйеде консервативті «Фидес» партиясы басымдыққа ие. Үш ірі оппозициялық партия – «Демократиялық коалиция» (DK), «Моментум» және «Йоббик»; сонымен қатар парламентте шағын фракциялары бар оппозициялық партиялар да бар (мысалы, «Саясат басқаша болуы мүмкін»). Сот жүйесі теориялық тұрғыдан атқару және заң шығару билігінен тәуелсіз, бірақ іс жүзінде биліктегі «Фидес» партиясының күшті ықпалында. Венгрия – 2004 жылдан бері Еуропалық Одақтың мүшесі болып табылатын тәуелсіз мемлекет. 1989 жылдан бері Венгрия парламенттік республика болып келеді. Заң шығару билігін бірпалаталы Ұлттық Ассамблея жүзеге асырады, ол 199 депутаттан тұрады. Ұлттық Ассамблея депутаттары төрт жылға сайланады. Economist Intelligence Unit 2023 жылы Венгрияны «кемшіліктері бар демократия» деп бағалап, әлемдік рейтингте 50-ші орынға, ал Еуроодақта төртінші орынға қойды. Freedom House Венгрияны толыққанды демократиялық ел деп санамайды және оған 66/100 балл берді. 2022 жылғы сәуір айында өткен сайлауда премьер-министр Виктор Орбан төртінші рет қатарынан жеңіске жетті. Оның «Фидес» партиясы парламентте үштен екі көпшілікті қамтамасыз етті.

Саяси партиялар мен сайлаулар

Венгрияның саяси жүйесінде негізінен екі басты күш бар: оңшыл FIDESZ KDNP коалициясы және оң орталықтан солға қарай ауқымды "Венгрия үшін біріккендер" коалициясы. Оған DK, MSZP, Jobbik, Диалог, LMP Жасылдар, Momentum партиялары кіреді. ÚVNP, Либералдар, Жаңа Бастама, MMM қозғалысы, 99M қозғалысы сияқты қолдау көрсетілетін партиялар мен қозғалыстар да бар. Бұдан өзге, осы екі коалицияға қатыспайтын шағын партиялар да кездеседі, мысалы, ашық оңшыл "Отанымыз" қозғалысы және венгр екі құйрықты иті партиясы деп аталатын әзіл партиясы.

Сот тармақтары

Он бес мүшеден тұратын Конституциялық сот заңдардың конституцияға қайшы екенін дәлелдеу және оларды жою құқығына ие. Бұл орган соңғы рет 2010 жылдың шілдесінде толықтырылған. Мүшелер он екі жылға сайланады. Үкіметтік коалицияның сыншылары Венгрия үкіметі Конституциялық сотты өзіне адал судьялармен толтырғандықтан, бұл институт көбінесе үкіметтік мүдделерді заңдастыру үшін ғана қызмет етеді және заң үстемдігі мен адам құқықтарының демократиялық қорғаушысы ретіндегі бастапқы мақсатын жоғалтты деп санайды. Бұл туралы Венгрия Хельсинки комитеті сияқты тәуелсіз адам құқықтары ұйымдарының бірнеше есебінде айтылған. Венгрия Жоғарғы Сотының (Кюрия) төрағасы және ол басқаратын Венгрияның азаматтық және қылмыстық құқықтық жүйесі атқарушы биліктен толық тәуелсіз. Венгрияның бас прокуроры қазіргі уақытта атқарушы биліктен толық тәуелсіз, бірақ оның мәртебесі қазіргі таңда белсенді түрде талқылануда. Венгрияда азаматтық, азшылық, білім беру және экологиялық құқықтарды соттан тыс мәселелерде қорғау үшін бірнеше омбудсмен кеңселері жұмыс істейді. Олар 2003 жылдың соңынан бері заңмен міндетті шешімдер қабылдау құқығына ие.

Қаржы саласы

Орталық банк, Венгрия Ұлттық Банкі 1990 жылдан 2004 жылға дейін толыққанды дербес болды, бірақ 2004 жылдың қараша айында жаңа заңнама атқарушы билікке белгілі бір тағайындау құқықтарын берді, бұл Конституциялық сотта дауланып жатыр.

Халықаралық ұйымдарға қатысу

Венгрия ABEDA, Австралия тобы, BIS, CE, CEI, CERN, CEPI EAPC, EBRD, ECE, ЕО (2004 жылдың 1 мамырынан мүше), FAO, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, ITUC, NAM (қонақ ретінде), NATO, NEA, NSG, OAS (байқаушы), OECD, OPCW, OSCE, PCA, SECI, БҰҰ, UNCTAD, UNESCO, UNFICYP, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNMIBH, UNMIK, UNOMIG, UNU, UPU, WCO, WFTU, Вишеград тобы, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO және Zangger комитетінің мүшесі.