Кіріспе

1435 жылғы жүз жылдық соғыс кезіндегі дипломатиялық кездесу

Аррастың конгресі – жүз жылдық соғыс кезінде 1435 жылдың жазында Англия, Франция және Бургундия өкілдерінің қатысуымен Аррас қаласында құрылған дипломатиялық жиын. Бұл Трой келісімінен кейінгі алғашқы келіссөз болды және Генрих V әулетінің француз тәжін мұраға алуына бағытталған Бургундия мен Англия арасындағы он бес жылдық келісімді жойды. Тарихшы Ричард Воган оны "Еуропаның алғашқы нағыз бейбітшілік конгресі" деп атады. Жүз жылдық соғыстың аяқталу кезеңінде конгресс және одан кейінгі Аррас келісімі Англия үшін дипломатиялық жеңіліс, ал Франция үшін маңызды жетістіктермен аяқталды және Франциядан ағылшындардың қуылтуына әкеп соқты.

Қауым

Англиялық келіссөзшілер конгресске Англия мен Франция арасындағы бейбіт келіссөздері деп сеніп келді. Олар ұзақ мерзімді бітімге келісуді және Англияның жасөспірім королі Генрих VI мен Франция королі Карл VII-нің қызының үйленуін ұсынды. Ағылшындар Франция тажына деген талаптарынан бас тартуға ниет білдірмеді. Бұл позиция мағыналы келіссөздер жүргізуге кедергі келтірді. Ағылшын делегациясы француз капитандығы Ксентрайль мен Ла Ирдің шабуылын тойтарту үшін конгресс сессиясының ортасында жұмысты тоқтатты. Осы уақытта француз делегациясы мен жетекші дін қызметкерлері Бургундияның Филипп Жақсысын Карл VII-мен келісуге шақырып, көндіруге тырысты. Бургундия сол кезде аппанаж болып, дерлік тәуелсіз мемлекет еді және 1419 жылы Филипптің әкесі өлтірілгеннен бері Англиямен одақтас болды. Карл VII осы қылмыста кінәлі деп саналды. Филипп француз патшасын жек көреді, бірақ әлсіз француз патшасы басқаратын француз үкіметінде, ағылшын регенті Джон, Бедфорд герцогының орнына, өзіне артықшылық алатынына сенді. Филипптің қарындасы Анна Бургундиялық ағылшын герцогына үйленген еді. Оның 1432 жылы қайтыс болуынан кейін екі ер адам арасындағы қарым-қатынас нашарлады. Англия делегациясы конгресске оралғанда, олардың Бургундиялық одақтасы да жақын уақытта жаңа тарапқа өткенін көрді. Осы кезде ағылшын-бургунд одағын сақтап тұрған жалғыз адам Бедфорд герцогы 14 қыркүйек 1435 жылы, конгресс аяқталғанға бір апта бұрын қайтыс болды.

Аррас келісімі

Конгресс 1435 жылғы 20-21 қыркүйекте қол қойылған екінші Аррас шартын тудырды, ол жүз жылдық соғыстың соңғы жылдарында француздар үшін маңызды дипломатиялық жетістікке айналды. Жалпы алғанда, ол Франция королі Карл VII мен Бургундия герцогы Филипп III (Филипп Жақсы) арасындағы ұзақ жылдарға созылған араздықты аяқтады. Филипп Карл VII-ді Франция королі ретінде мойындады, ал оның орнына Филипп тәжге салық төлеуден босатылды, ал Карл Филипптің әкесі, Бургундия герцогы Иоанн I-ді (Жан Қорқытсызды) өлтіргендерді жазалауға келісті. Бургундия мен Англия арасындағы одақты үзіп, Карл VII Англияның Генрих VI-ның таққа талап етуіне қарсы Франция королі ретіндегі өзінің беделін нығайтты. Осы кезден бастап арманьяктар мен бургундтар арасындағы саяси жік бөліну маңызсыз болды. Францияның Шотландиямен одағы болды, ал Англия оқшау қалды. 1435 жылдан бастап Франциядағы ағылшын үкімдігі тұрақты түрде төмендеді. Конгрестің шектеулі табысына Папа Евгений IV және Базель кеңесінің өкілдері көмектесті. Бұл делегациялардың мүшелері Бургундия герцогы Филиппті Англияға бұрынғы міндеттемелерінен босататын заңдық қорытындылар жазды.