Чарльз Валентин Райли: Америкалық энтомолог және суретшінің өмірі мен еңбектері
Charles Valentine Riley
Шарль Валентин Райли – американдық энтомолог, суретші (1843-1895). Биологиялық күрес, жәндіктер комиссиясының құрылуына үлкен үлес қосты, 2400-ден астам жарияланым авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық туған американдық энтомолог және суретші (1843-1895)
British born American entomologist and artist (1843 1895)
Чарльз Валентин Райли (18 қыркүйек 1843 – 14 қыркүйек 1895) британдық туған американдық энтомолог және суретші болған. Ол зиянкестерді биологиялық жолмен бақылауды қолданған алғашқы адамдардың бірі және 2400-ден астам жарияланымның авторы. Ол Конгрессті Америка Құрама Штаттарының энтомологиялық комиссиясын құруға көндірді және Америка экономикалық энтомологтар қауымдастығының негізін қалаушылардың қатарында болды.
Charles Valentine Riley (18 September 1843 – 14 September 1895) was a British born American entomologist and artist. He was one of the first individuals to use biological pest control and authored over 2,400 publications. He convinced Congress to create the United States Entomological Commission and was among the founders of the American Association of Economic Entomologists.
Ерте өмір
Англия шіркеуінің пасторының ұлы Чарльз Валентин Райли 1843 жылдың 19 қыркүйегінде Лондонның Челси ауданында дүниеге келді. Ол шамамен он бір жасқа келгенде ата-анасы, пастор Чарльз және Мэри (құрметті аты Валентин) Райли, оның білімін Еуропада жалғастыруды шешті. Ол өнер және табиғат тарихы саласында өте жақсы оқыды, Францияның Диппе қаласындағы және кейін Германияның Бонн қаласындағы жеке мектептерге қатысты. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол Ұлыбританияға қайтарылды және онда мемлекеттік мектепке оқуға түсті. Кейін анасы қайтадан тұрмысқа шықты, бұл оның он жеті жасында Атлант мұхитын кесіп, аз қаржымен Америкаға бару шешіміне ықпал еткен болуы мүмкін. Райлидің батысқа саяхаты АҚШ-тың Иллинойс штатында аяқталды, ол Чикагодан оңтүстікке қарай елу шақырымдай жерде орналасқан Канкаки округінің шағын Арома қауымындағы фермада жұмысшы болып жұмыс істеді. Райли бұл ферманың иесі, британдық эмигрант Джордж Эдвардспен, ол бұрын Лондонға келген кезде танысқан болатын. Шамамен 1864 жылы ол Эдвардстың фермасынан шығып, Чикагодағы «Prairie Farmer» журналында, жетекші ауыл шаруашылығы басылымында тілші, суретші және энтомологиялық бөлімнің редакторы болып жұмыс істеді. Бірнеше айдан кейін ол 134-ші Иллинойс ерікті жаяу әскер полкіне қосылды және 1864 жылдың соңына дейін жүз күндік қызметтік міндеттемесін орындағаннан кейін демобилизацияланды.
The son of a Church of England minister, Charles Valentine Riley was born on 19 September 1843 in London's Chelsea district. When he was around eleven his parents, the Rev. Charles and Mary (née Valentine) Riley, chose to further his education in Europe. There he excelled at art and natural history attending private schools in Dieppe, France and later Bonn, Germany. After the death of his father he was brought home to Britain to enroll in a public school there. Sometime later his mother remarried which may have played a part in his decision, taken at the age of seventeen, to cross the Atlantic Ocean to America with scant resources. Riley's journey west ended in the U. S. state of Illinois where he was employed as a laborer on a farm in Aroma, a small community in Kankakee County some fifty miles south of Chicago. Riley had become acquainted with the farm's owner, a British expatriate named George Edwards, sometime earlier when the latter was visiting London. Around 1864 he left the Edwards’ farm to work for the Chicago based Prairie Farmer, a leading agricultural journal as reporter, artist, and editor of the entomological department. A few months later he joined the 134th Illinois Volunteer Infantry Regiment, mustering out before the end of 1864 after fulfilling his one hundred day enlistment commitment.
Мансап
1868 жылы ол Миссури штатының алғашқы мемлекеттік энтомологы болып тағайындалды. Ол Миссури штатының жылдық есептеріне қатысып, осы арқылы АҚШ-тағы жетекші энтомологтардың бірі ретінде танылды. Райли 1873-1877 жылдар аралығында Батыс штаттарына шабуыл жасаған шегірткелердің таралуын зерттеді. Ол АҚШ Конгресін АҚШ Энтомологиялық комиссиясын құруға көндірді, оның құрамында Шарапшаңдар комиссиясы болды, және Райли оның төрағасы болып тағайындалды. 1876 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1878 жылы ол АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментіне энтомолог болып тағайындалды, бірақ комиссармен келіспеушілікке байланысты бір жылдан кейін қызметтен кетті. 1881 жылы ол қайта тағайындалды және 1894 жылға дейін бұл жоғары лауазымда қалды. 1885 жылы ол Смитсондар институтының алғашқы жәндіктер кураторы болып тағайындалды. Кейін Райли өзінің 100 мың данадан тұратын жәндіктер коллекциясын институтқа сыйлады. Ол биологиялық зиянкестермен күресті алғаш қолданғандардың бірі болды, Калифорния цитрустарын зақымдаған қосқанатты жәндіктерге қарсы оның табиғи жауы – қоңызды енгізді. Бұл әдіс қосқанатты жәндіктердің санын сәтті азайтқандықтан, Райли кейде «Биологиялық күрестің әкесі» деп аталады. Ол шашыратуға арналған форсункаларда «циклон» немесе айналмалы камераны ойлап тапты. Ол американдық жүзімнің (Vitis labrusca) жүзім филлоксерасына төзімді екенін бірінші болып байқады. Оның J.E. Planchon-мен бірлескен жұмысы француз жүзімін V. labrusca түбіртегіне қадау әдісін пайдалануға әкелді. Бұл күш-жігер француз шарап индустриясын құтқаруға көмектесті, ал осы еңбегі үшін Райли француздық «Алтын медаль» және 1884 жылы «Құрмет легионының» кавалері атанды. Көп жазған, суретші және болашақты көре білген ғалым Райли 2400-ден астам жарияланымның авторы болды. Ол екі журнал шығарды: «Американдық энтомолог» (1868–1880) және «Жәндіктер өмірі» (1889–1894). Райли 1878 жылы Ұлттық ауыл шаруашылығы конгресінен бұрын эксперименттік станциялар кеңсесін құруды алғашқылардың бірі болып ұсынды. Чарльз бен Эмилидің бес қызы мен екі ұлы болды. 1879 жылы Элис дүниеге келді, ал ең кіші қызы Кэтрин 1891 жылы туды. Уильям, Мэри, Гарольд (төрт айлық шаласында қайтыс болды), Хелен және Тора 1880-ші жылдарда дүниеге келді. Эмили Конзельман Райли 1947 жылдың 10 желтоқсанында Вашингтонда, 98 жасқа толуына бір ай жетпей (1948 жылдың 29 қаңтарында) қайтыс болды.
In 1868, he was appointed as the first State Entomologist for the State of Missouri. He collaborated on the annual reports from Missouri, work which established him as one of the leading entomologists in the United States. Riley studied the plague of grasshoppers that invaded many Western States between 1873 and 1877. He convinced the United States Congress to establish the United States Entomological Commission, which included a Grasshopper Commission, to which Riley was appointed chairman. In 1876, he was elected as a member to the American Philosophical Society. In 1878, he was appointed to the post of entomologist to the U. S. Department of Agriculture, but he resigned after only a year because of a disagreement with the Commissioner. He was reappointed in 1881 and remained in the top post until 1894. He was also appointed the first curator of insects for the Smithsonian Institution in 1885. Riley would later go on to donate his 100,000 piece insect specimen collection to them. He was one of the first to practice biological pest control, introducing a beetle that was the natural enemy to a scale that was damaging the California citrus industry. Because this method successfully reduced the scale, Riley is sometimes known as the "Father of Biological Control". He invented the “cyclone” or eddy chamber in nozzles for spraying purposes. He was among the first to notice that the American grapes, Vitis labrusca were resistant to grape Phylloxera. His work with J. E. Planchon led to the use of grafting French grape on V. labrusca root stock. This effort helped save the French wine industry and for his efforts, Riley received the French Grand Gold Medal and was named a Chevalier of the Legion of Honor in 1884. A prolific writer, artist, and visionary, Riley authored over 2,400 publications. He published two journals, The American Entomologist (1868–80) and Insect Life (1889–94) and Riley was the first to recommend for the establishment of the Office of Experiment Stations, in 1878 before the National Agricultural Congress. Charles and Emilie went on to have five girls and two boys. Their first, Alice was born in 1879 and Cathryn, their youngest, came in 1891. William, Mary, Harold (who died at four months), Helen and Thora were all born in the 1880s. Emilie Conzelman Riley died at Washington D. C. on 10 December 1947, nearly a month shy of her 98th birthday (29 January 1948).
Өлім
1895 жылдың 14 қыркүйегінде Райли Вашингтон қаласындағы үйіне жақын жерде велосипед апатынан көз жұмды. Ол тік төбеден жылдам түсіп бара жатқанда, велосипедінің дөңгелегі арбадан түсірілген гранит тасқа соқтығып, аударылып құлады және бас сүйегі сынды. Оны арбамен үйіне жеткізді, бірақ есін қайта таппады. Ол 52 жасқа толуға аздай қалғанда, сол күні үйде қайтыс болды, өзінен кейін әйелі мен алты баласын қалдырды.
On 14 September 1895 Riley died as the result of a bicycle accident that occurred not far from his Washington, D. C., residence. As he was riding rapidly down a hill, the bicycle wheel struck a granite paving block dropped by a wagon. He catapulted to the pavement and fractured his skull. He was carried home on a wagon and never regained consciousness. He died at his home the same day just short of the age of 52, leaving his widow with six children.