Кіріспе

Монархияға қарсы қозғалыстар

Қазіргі уақытта монархия болып табылатын Мароккода республикалық үкімет нысандарын орнатуға бірнеше әрекеттер жасалған. Осы әрекеттердің кейбіреуі бүгінге дейін жалғасуда:

Андалусиядан келген морискилер Сале және Рабат қалаларында Бу Регрег Республикасын құрды, ол қарақшылықтың базасы болды (1627–1668). Риф аймағындағы бербер көтерілісшілері алғаш рет Абд эль-Крим басшылығымен испан отаршылдығына қарсы Риф Республикасын (1921–1926) құрды. Мемлекет 1925 жылға дейін, көтерілісшілер республиканы Француз Мароккосына кеңейтуге сәтсіз тырысып, Фес қаласын басып алуға әрекеттенгенге дейін сақталды. 1971 жылы генерал Мадбу және полковник Абабу басқаруымен әскери курсанттар Шкират сарайында патша Хасан II-ге шабуыл жасады. Рабат радиосы арқылы республика жарияланды, бірақ генерал Мохамед Оуфкир тарапынан басылды. Алайда, 1972 жылы Оуфкир өзінің төңкерісін бастады; Әуе күштері патшаның ұшағын бірнеше рет құлатуға тырысты, Рабат әуежайына шабуыл жасады және Рабаттағы патша сарайын бомбалады. Төңкеріс ақырында сәтсіз аяқталды. 2011–2012 жылдардағы Мароккодағы наразылықтар кезінде бірнеше наразылар республикалық ұрандарды айқайлады. Олар негізінен «Аль-Адль Ва Аль-Ихсан» ислами қозғалысынан, «Ила аль-Амам» марксистік тобынан және кейбір солшыл ағымдардан шыққан. Бұл ұрандарды наразылық білдірушілердің көпшілігі қайталаған жоқ.

Мароккодағы қазіргі республикашылдық

Марокконың ішінде де, сыртында да монархияға қарсы белсенді марокколық белсенділер мен эмиграциядағы оппозициялықтар көп, олар монархияны ашық сынап немесе "Марокко Республикасын" құруды, халық революциясы арқылы марокколық монархияны жоюды жақтады. Марокко билігі республикалық идеяларды қолдайтын немесе монархияның заңдылығына күмән келтіретін кез келген қозғалысқа немесе адамдарға қарсы шаралар қабылдауды жалғастыруда. Осының салдарынан көптеген марокколық республикашылдар Мароккодан тыс, Еуропа немесе Солтүстік Америкада өз еркімен эмиграцияда болып, белсенділік танытуда. Қазіргі таңда "Аль Адль Ва Аль Ихссан" ислами қозғалысы мен "Ила аль Амам" марксистік тобы Мароккодағы басты республикашыл қозғалыстар болып табылады.