Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылы Бернард Корнвеллдің тарихи романы.
2003 historical novel by Bernard Cornwell
"Шарптың қасіреті: Ричард Шарп және Опорто шайқасы" – Бернард Корнвеллдің Ричард Шарп сериясындағы жетінші тарихи романы, алғаш рет 2003 жылы жарық көрді. Оқиғаның көп бөлігі 1809 жылы Португалияда, генерал Артур Уэлслидің Наполеон соғыстарының бір бөлігі болған Опорто жорығы кезінде өтеді.
Sharpe's Havoc: Richard Sharpe and the Battle of Oporto is the seventh historical novel in the Richard Sharpe series by Bernard Cornwell, first published in 2003. The story is set largely in Portugal during General Arthur Wellesley's Oporto Campaign in 1809, part of the Napoleonic Wars.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Портудағы бірінші шайқастан кейін француздардан британдықтар мен португалдар жалпы түрде шегінген кезде капитан Хоган лейтенант Ричард Шарп пен оның адамына 19 жасар ағылшын қызы Кейт Савиджді табуға және қауіпсіз жерге жеткізуге бұйырады. Кейт, жақында қайтыс болған белгілі порт саудагерінің қызы, белгісіз себеппен Портудағы үйінен қашып кеткен еді. Хоган Шарпқа сонымен қатар, Савиждермен бірге тұратын және оны қайтаруға көмек сұраған полковник Джеймс Кристоферді «жақыннан қадағалауды» айтады. Бірақ Хоган кеткеннен кейін Кристофер Шарп пен оның адамын босатады. 95-ші атқыштар жасағынан айырылған Шарп пен оның жасағы француздар Портуды басып алғанда тұтқындалып қалады, бірақ күтпеген жерден азаматтық өмірде заңгер болып оқыған лейтенант Жорже Висенте бастаған португалдық сарбаздардың шағын тобы құтқарады. Шарп адвокаттарды жек көретін болса да, Висентеге деген құрметі біртіндеп артады. Кристоферді Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігі Португалиядағы жағдайды бағалау үшін Португалияға жіберген еді. Бірақ ол осы мүмкіндікті өзін байыту үшін пайдалануды көреді. Француз маршалы Суль Португалияның патшасы болуды қалайды, бірақ оның осындай ниеті көптеген офицерлеріне ұнамайды. Кристофер әлеуетті көтерілісшілермен байланысқа түсіп, оларды ынталандырады, бірақ оларды Сультке сатуды жоспарлайды. Француздар Португалияны жауламай қалса, ол Англияда әйелі болғанына қарамастан, оның зор мұрасын иелену үшін Кейтке ресми түрде үйленеді. Француздармен ашық түрде ынтымақтасқандығы байқалып, Шарпқа ол Ұлыбритания үшін құпия тапсырма орындайтынын айтады. Шарп оның ниетіне күдікпен қарайды, бірақ Кристофер оған Оңтүстік Португалиядағы британдық күштердің қолбасшысы генерал Крэдоктан алған бұйрығын көрсетеді. Кристофер Шарпқа бір аптадай күтуді бұйырады және Кейтті оған сеніп тапсырады. Содан кейін Кристофер француздармен келіссөздер жүргізеді, көтерілісшілердің атын және басқа да ақпаратты Портудағы порт саудасына монополия құру үшін ұсынады. Кристофердің португалдық қызметшісі оны тастап кетеді және Шарпқа Кристофердің Шарпты француздарға сатқанын, осылайша оларға адалдығын көрсеткенін айтады. Әйқындысы, Шарп өзін және оның адамын өлтіруге жіберілген француз отрядын жеңіп шығады. Оқшылар қашып, британдық күштерге қосылуға тырысады. Шарп француздардың назарынан тыс қалған үш баржа мен шағын қайықты көреді, олар өртеген барлық қайықтардан қалғандары еді. Ол жоғары лауазымды британдық офицермен байланыс жасайды. Крэдокты алмастырған генерал Уэлсли Дуро өзенінен өтудің жолын іздеп жүрген еді. Британдықтар Сульттің байланыс желісіне үстемдік ететін семинарияны басып алу үшін дивизия мен артиллерияны жіберуге қуанышты. Француздар оны басып алуға талай тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Британдықтардың позициясы тым мықты, ал француздар қырғынға ұшырайды. Британдықтардың жеңісінен және француз әскерінің шегінуінен кейін Шарп Уэлслиге және Сыртқы істер министрлігінің өкілі Лорд Памфриге Кристофердің сатқындығы туралы хабарлайды. Ол одан көп құпияны ашпауы үшін Кристоферді жоюды бұйырады. Португалиялық әскерлер бір жолды кесіп тастап, француздарды ауыр жабдықтарын тастап, тау жолымен қашуға мәжбүр етеді. Шарп, Висенте және олардың адамы Кристоферді іздеу үшін француздардан озып кетеді. Француздар португалдықтардың екі тар жолды басып алып, қашып құтылуға болады, бірақ Шарп Кристоферді (және оның дезертир болған оқшысын) тауып өлтіреді және Кейтті құтқарады.
During a general British and Portuguese retreat from the French after the First Battle of Porto, Captain Hogan orders Lieutenant Richard Sharpe and his men to help find and escort to safety 19 year old Englishwoman Kate Savage, the daughter of a recently deceased prominent port merchant. For some unknown reason, she ran away from her home in Oporto. Hogan also tells Sharpe to "keep a close eye" on Colonel James Christopher, who has been staying with the Savages and was the one who requested help in retrieving her. After Horgan leaves, however, Christopher dismisses Sharpe and his men. Sharpe and his detachment, orphaned from the 95th Rifles, are trapped when the French seize Oporto, but are unexpectedly saved by a small detachment of Portuguese soldiers led by Lieutenant Jorge Vicente, a law student in civilian life. Despite his hatred of lawyers, Sharpe gradually comes to respect Vincente. Christopher was sent by the British Foreign Office to Portugal to evaluate the situation in Portugal. He has instead decided to use the situation to enrich himself. French Marshal Soult would like to declare himself King of Portugal, but his royal ambition does not sit well with many of his officers. Christopher contacts and encourages the potential mutineers, but intends to betray them to Soult. Just in case the French do not conquer Portugal, he also "marries" Kate in a sham ceremony for her substantial inheritance, despite already having a wife in England. Seen openly collaborating with the French, he assures Sharpe that he is simply on a secret mission for Britain. Sharpe is suspicious of his motives, but Christopher shows him his orders from General Cradock, the commander of the British forces in southern Portugal. Christopher orders Sharpe to wait for him, for perhaps a week, and entrusts Kate to him. Christopher then negotiates with the French, offering the identities of the mutineers and other information in return for a monopoly on the port trade in Oporto. Christopher's Portuguese servant deserts him and tells Sharpe that Christopher has betrayed Sharpe to the French as a token of good faith. Fortunately, Sharpe defeats the French detachment sent to kill him and his men. The riflemen escape and seek to rejoin the main British force. Sharpe spots three barges and a small boat overlooked by the French, who have burned all the boats they can find. He makes contact with a senior British officer. General Wellesley, Cradock's replacement, has been seeking a way across the Douro River. The British are delighted to be able to send a division and artillery across to occupy a seminary dominating Soult's lines of communications. The French make desperate, but futile attempts to seize it. The British position is far too strong, and the French are slaughtered. In the aftermath of the British victory and the French retreat, Sharpe informs Wellesley and Foreign Office dignitary Lord Pumphrey of Christopher's treason. He is ordered to dispose of Christopher before he can divulge more secrets. Portuguese forces cut off one retreat route, forcing the French to abandon their heavy equipment and plunder as they flee along a mountain road. Sharpe, Vicente, and their men race ahead of the French, seeking Christopher. The French manage to capture both bottleneck bridges from Portuguese irregulars and escape, but Sharpe finds and kills Christopher (and one of his riflemen who deserted) and rescues Kate.
Шарптың Хавок кейіпкерлері
Ричард Шарп – 95-ші атқыштар полкінің лейтенанты. Патрик Харпер – атқыштар полкінің сержанты, Шарптың сенімді серігі. Кристофер лейтенант-полковник – француздықтарға әскери құпияларды сатуға және олардан жақсылық күтуге тырысатын Сыртқы істер министрлігінің қызметкер-тыңшысы. Майкл Хоган капитан – Ирландияда туған, сэр Артур Уэлслидің британдық инженерлік офицері. Хорхе Висенте – португалдық офицер. Майор Дулон – Шарптың батыл француз қарсыласы. Лорд Памфри – британдық Сыртқы істер министрлігінің агенты. Кейт Савидж – португалдықтарда өскен ағылшын шарап жасаушысының қызы.
Richard Sharpe – A Lieutenant in the 95th Rifles. Patrick Harper – Sergeant in the Rifles, Sharpe's right hand man. Lieutenant Colonel Christopher – Turncoat Foreign Office spy who wants to sell military secrets in return for favours from the conquering French. Captain Michael Hogan – Irish born, British Engineering officer for Sir Arthur Wellesley. Jorge Vicente – Portuguese officer. Major Dulong – courageous French opponent of Sharpe. Lord Pumphrey – an agent of the British Foreign Office. Kate Savage – Portuguese raised daughter of an English port maker.
Шарптың басқа романдарына сілтеме жасау
Шарптың кейінірек жарық көрген романдарында, әсіресе Пиреней соғысының алғашқы кезеңінде (әсіресе «Шарптың Трафальгары» және «Шарптың олжасы») сатқын британдық офицерлер жиі кездесетін қарсыластар болып табылады. Соғыстың қаосынан жеке пайда табуға ұмтылумен қатар, осы кейіпкерлердің барлығының ортақ қасиеті – Наполеон басқаратын француздардың соғыста сөзсіз жеңіске жетеді деген сенім. Олардың пікірінше, ең дұрысы – олардың жағына қосылып, барлық мүмкіндікті пайдалану. Француздардың австриялықтар мен орыстарға қарсы бірқатар жеңісті шайқастарын ескеретін болсақ, соғыстың алғашқы жылдарында мұндай сенім кеңінен таралған, сондай-ақ британдық экспедициялық корпусы француз әскерлерімен салыстырғанда шағын болды. Лорд Памфри «Шарптың олжасы» романында таныстырылғаннан кейін қайтадан пайда болады. Оның ішкі ойлары, ол осы романнан Шарптың сүйіктісі Астридті және оның әкесін өлтіруге бұйрық бергенін көрсетеді, бірақ Шарп бұл туралы екі жылдан кейін болатын «Шарптың ашуы» оқиғаларында ғана біледі. «Шарптың қашуы» романында Кейт Хорхеге үйленіп, қызын дүниеге әкеледі. Корнуэлл маршал Сультты британдықтар өзеннен өтіп бара жатқанда кешкі ас мәзірі үшін аспазымен дауласып жатқан күйін бейнелеп, оны паштайды. Аспазшы Сержант Дерон деп аталады, ол кейін «Маршал Пот-о-Фё» атанды, ол дезертирлер армиясының қолбасшысы және «Шарптың жауы» романының басты қарсыласы болады.
Turncoat British officers are recurring antagonists in several of Cornwell's later published Sharpe novels, especially those taking place during the early phase of the Peninsular War (notably Sharpe's Trafalgar and Sharpe's Prey). In addition to a general opportunism seeking personal gain amid the chaos of war what each of these characters have in common is the conviction that the French under Napoleon will be the inevitable victors in the war and the smartest thing to do is side with them in any way possible. Such belief was apparently widespread during the early years of the war, given the French's series of victorious battles against the Austrians and Russians, and the small size of the British expeditionary force in comparison to the French armies it confronted. Lord Pumphrey re appears after his introduction in Sharpe's Prey. His internal thoughts confirm that he ordered the murders of Sharpe's love interest from that novel, Astrid, and her father, which Sharpe himself will not discover until the events of Sharpe's Fury which takes place two years later. In the subsequent novel, Sharpe's Escape, Kate has married Jorge and given birth to their daughter. Cornwell lampoons Marshal Soult by showing him arguing with his cook about the menu for that evening's dinner, while the British are crossing the river. The cook is named as Sergeant Deron, who later becomes "Marshal Pot au feu," the commander of an army of deserters and a leading antagonist of Sharpe's Enemy.
Тарихи сілтемелер
Өзінің тарихи жазбасында Корнуэлл майор Дулонның кейіпкерін нақты Дулонның өміріне негіздегенін айтты. Дулон тарихта тек қысқаша ғана батыр француз офицері ретінде еске алынады, ол португалдық кедергіге шабуыл жасап, Соулт армиясын шегіну кезінде дерлік жеке күшімен құтқарған. Корнуэлл Дулонгты "Шарп сияқты тұлға" деп атайды және тіпті оның сыртқы келбетін ертерек романда сипатталған Шарпқа ұқсатып жасайды. Кристофер Маршал Андре Массенаны үлгі етіп, Кейтке әйел денесін көрсететін еркек гусар формасын кигізеді.
In his historical note, Cornwell said that he based the character of Major Dulong on the real life Dulong, who is mentioned only briefly in the histories as a valorous French officer who almost single handedly saved Soult's army during the retreat by leading an attack on the Portuguese roadblock. Cornwell calls Dulong "a rather Sharpe like figure," and even bases his appearance on that of Sharpe, as described in the earlier novels. Christopher emulates Marshal Andre Massena, in having Kate dress in a man's Hussar uniform that shows off her figure.
Жариялану тарихы
Бұл серияның жариялану ретімен жиырмасыншы толық романы және «Шарптың мылтығы» мен «Шарптың бүркіті» оқиғалары арасында өтеді.
It is the twentieth full length novel in the series in order of publication, and takes place between the events of Sharpe's Rifles and Sharpe's Eagle.