Кіріспе

Американдық Гаудия Вайшнав гуруы Радханат Свами (7 желтоқсан 1950 жылы туған) – американдық индуист Гаудия Вайшнав гуруы, қоғамдық қайраткер, белсенді және автор. Ол 50 жылдан бері Бақти-йоганы тәжірибелеп, рухани ұстаз ретінде қызмет етеді. Ол Үндістан бойынша 1,2 миллион мектеп оқушысына ИСККОН ұйымдастырған тегін түскі ас беру жобасының бастамашысы және Мумбайдағы Бхактиведанта ауруханасын құруға зор үлес қосты. Халықаралық Кришна санасы қоғамында (ISKCON) ол Басқарушы кеңестің мүшесі болып табылады. Стивен Розен Радханат Свамиді "қазіргі ISKCON жамағатының көпшілігі құрметтейтін қасиетті тұлға" деп сипаттады.

1950-1970 жылдар: алғашқы жылдары

Ричард Славин (идиш: ריטשארד סלאווין) 1950 жылдың 7 желтоқсанында Чикагода Иделл мен Джеральд Славиннің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Ресей, Литва, Польша және Румыниядан келген еврей иммигранттарының балалары еді. Ол ашкенази еврей тегінен. 1955 жылы ол отбасымен Чикаго маңындағы Хайленд Паркке көшіп барды. 1958 жылы әкесі Edsel автокөліктерін сататын дилерлік кеңсе ашты, бірақ ол сәттілікке жетпеді. Дегенмен, кейін ашылған автокөлік жөндеу шеберханасы табысты болды. Жақсы жағдайда болса да, 15 жасында Ричард отбасына көмектесу үшін жұмыс істеуді жөн көрді. Бала кезінде Ричард кейінірек «өткен өмірдің іздері» деп атаған ерекшелік танытты. Ол үстелде емес, еденде отырып тамақтанғанды ұнатты, бұл Үндістандағы дәстүрлі әдет. Ата-анасы оған тыйым салғанда, ол дастарқан басында тұрып тамақтана бастады. Ол ет пен жұмыртқаны көруге шыдамады, олардан ауырып, көбінесе жегеннен кейін құсып тастады, бұл жағдайға көнігуіне бірнеше жыл кетті. Ричард ерте жасынан-ақ материалдық өмір салты оны ешқашан қанағаттандырмайтынын түсінді, сондықтан кедейлік пен қарапайымдылыққа бейімділік танытты. Ата-анасы дінге сенбесе де, Ричард бала кезінен дін мен рухани тақырыптарға қызығушылық танытты. 13 жасында ол бар-мицва (еврейлердің ересек өмірге қадам басқан салты) рәсімінен өтті және жергілікті раввиннен дұға ету туралы нұсқау алды. 13 жасқа толған күні ағасы Марти оған Peter, Paul and Mary фолк триосының тұңғыш альбомын сыйлады. Олар соғысқа және әлеуметтік теңсіздікке қарсы шықты, бірақ Ричардты олардың Құдай туралы әндері қатты әсер етті. 1965 жылы Ричард Дирфилд орта мектебіне қабылданды, онда оқуында жақсы нәтижелер көрсетті және көптеген достар тапты. Ол күреспен айналысып, мектеп командасына ілігіп, көптеген жекпе-жектерде жеңіске жетті. Бірақ маңызды жарыста иығы шығып қалғаннан кейін, ол спортты тастауды шешті. Бос уақытында ол достарымен бірге көлік жуды. Африкалық американдықтардың жағдайына наразы болып, Вьетнам соғысына қарсы болған Ричард Мартин Лютер Кингтің идеологиясын қабылдады. 16 жастағы жақын досының жол апатынан қаза табуы Ричардты өмірдің мәні туралы ойлануға итермеледі. Сонымен қатар, ол кейбір достарының үлгісімен хиппи мәдениетіне енді. Өмірдің мәнін түсінуге талпынып, ол шашын өсіріп, темекі шегуді бастады. 1968 жылдың жазында ол Калифорнияға автостоппен сапар жасады, онда ол жағажайларда түндеп, Сан-Францискодағы Хайт-Эшбери ауданында, хиппилердің орталығында болды. 1969 жылы Ричард Майами Дейд колледжіне түсті. Америкалықтардың материалдық құндылықтарына көңілі толмаған Ричард колледжде жақсы оқыды. Ол өзіне сендірілген «американдық өмірдің жақсылығына» күмән келтірді. Шығыс руханилығы туралы бірнеше кітап оқығаннан кейін ол медитациямен айналыса бастады. Трансценденталды медитация туралы лекцияны тыңдағаннан кейін, ол «Ом» қасиетті сөзін шын ықыласпен айтты. Бұл тәжірибе оны толық қанағаттандырмаса да, шынайы гуру табу қажеттігін түсінуге көмектесті. 1970 жылдың жазында колледждің бірінші курсын аяқтағаннан кейін Ричард Рэндоллз аралында өткен рок-фестивальге қатысты, онда Джими Хендрикс және сол кездегі басқа да танымал музыканттар мен топтар өнер көрсетті. Сол жерде Ричард Харе Кришналармен кездесті, олар оған А. С. Бхактиведанта Свами Прабхупаданың суреттері бар буклет берді. Сол жазда Ричард колледжді тастап, бірнеше досымен бірге Еуропаға саяхатқа шықты.

1970 жыл: Еуропадан Үндістанға

Ричард балалық шағындағы досы Гари Лисспен Еуропаға саяхат жасады. Ақшасы болмағандықтан, оларды қабылдағандармен тұрып, көбінесе нан мен ірімшікпен күш көрді. Күнделікті шығындарын жабу үшін Ричард көшеде гармоника тартып, қайыр-садақа жинады. Амстердамда Ричард тағы да Харе Кришна жамағатымен кездесіп, біраз уақыт коммунада тұрды. Англияда ол 1970 жылғы 30 тамызда Уайт аралында өткен рок-фестивальге қатысып, Джимми Хендрикстің соңғы концерттерінің бірін көрді. Саяхаты барысында Ричард Америкадан әкелген Шығыс руханияты және Киелі кітап туралы кітаптарды оқыды. Ол шіркеулер мен монастырларды аралауды ұнатты және дін қызметкерлерімен, монахтармен сөйлесу мүмкіндігін жібермейтін. Римде Ричард францискан монахтарымен кездесіп, Иса және христиан діні мен яһудизм арасындағы байланыс туралы ұзақ әңгімелесті. Ричард пен Гари сондай-ақ Ватикандегі папаның сөйлемін тыңдады. Олар католик монахтарының монастырь катакомбаларында, ата-бабаларының қаңқалары арасында медитация жасағанын көрді және біреуінен материалдық дененің нәзіктігі туралы естіді. Гариден ажырасып, біраз уақтың өтісімен Ричард Ассизи қаласына саяхат жасап, ұлы католик әулиесі Франциск Ассизскийдің өмірімен байланысты жерлерді аралады. Афинада Ричард пен Гари алдымен қан тапсыру арқылы ақша табуға тырысты, содан кейін швейцариялық скрипкашы мен француз гитарисімен бірге музыка ойнап, көшеде қайыр-садақа жинады. Бірақ полиция оларға тыйым салып, жинаған ақшаларын тәркілеген соң, Ричард пен Гари Критке кетіп, Ричард теңіз жағасындағы үңгірде тұрып қалды. Сол кезде Ричард хиппилердің бейқам өмір салты мен идеалдарына қызығушылық танытпады, оның орнына рухани өмірге көңілі көбірек ауды. Бір күні таңертең жартастың үстінде медитация жасап, дұға етіп отырғанда, Ричард іштен бір дауыс естіп, Үндістанға баруға шақырылды. Ричард осы баланы өмірінде кездестірген ең бақытты адам деп ойлады. Келесі жылы Киртанананда Свамиге адал болған қауымның барлық мүшелері, соның ішінде Радханат Свами, ИСККОН-нан қуылды. 1990 жылдары Киртанананда бірнеше қылмыстық іске қатысты және 1996 жылы пошта арқылы алаяқтық жасағаны үшін 20 жылға түрмеге кесілді. 1994 жылы Радханат Свами ИСККОН-ға қайта оралды. Сол жылы ол ИСККОН басшыларының бірі болды және Басқарушы кеңестің мүшесі ретінде, сондай-ақ гуру ретінде қызмет ете бастады.

Рада Гопинатх ғибадатханасы

Киртанананда Свамиден кейін, Радханат Свами 1991 жылдан бері Радха Гопинат ғибадатханасын басқаруда маңызды рөл атқарды, ол "күлкілі ең жоғары армандардан да асып, кеңейді" және әсіресе "қуатты уағыз және оқыту" арқасында танымал. Шри Шри Радха Гопинатх Мандир деп те аталатын бұл ғибадатхана 1986 жылы құрылып, 1994 жылы ИСККОН қатарына қосылды. Ғибадатхана Бомбейдің элиталық аймағында – Чоупатти жағажайында – орналасқан және зор халыққа ие. Қоғамға Бомбейдің мыңдаған элиталық өкілдері кіреді. Монах болу және ғибадатханада тұруға ниет білдіргендер үшін университет білімі мен кем дегенде бір жылдық жұмыс тәжірибесі міндетті. Радха Гопинатх ғибадатханасының монахтары Бомбей университетінде тұрақты түрде 30-дан астам мәдени шаралар өткізеді. Радханат Сваминың бастамасымен ғибадатхана мен оның қоғамы көптеген сәтті жобалардың бастауында болды. Ғибадатханада дизайн студиясы мен кесте тігу бөлімі бар, онда шеберлер дизайнерлердің тапсырмаларын орындай отырып, сағаттай дәлдікпен тәңірлерді ең сәнді киімдермен безейді.

Бағышталғандарды күтіп-ұстау және қарым-қатынас бағдарламасы

Радханатх Свами Харе Кришна идеологиясына негізделген Рада Гопинатх ғибадатханасында Бағышталушыларды күту бағдарламасын жасады, бұл нәтижесінде ИСККОН мұндай бағдарламаның бүкіл әлемде қажеттілігін атап көрсетуге келді. 1986 жылы Радханатх жетекшілігімен Үндістанның Мумбай қаласында Чоупатти ғибадатханасының Бағышталушыларды күту және қарым-қатынас бағдарламасы құрылды. Бұл Бағышталушыларды күту және қарым-қатынас бағдарламасы Бхактиведанта ауруханасын, ИСККОН азық-түлік көмек қорын, қаржылық көмек бағдарламаларын және бауырластардың физикалық қажеттіліктерін қамтамасыз ететін көптеген басқа да мекемелерді құрды. Эмоционалды және рухани күтімнің маңыздылығын ескере отырып, ғибадатхана Грихастха кеңес беруді дамытумен белгілі. Бұл кеңес берудің "басты мақсаты - бауырластар арасындағы сенімділікті нығайту"; бағдарламада тәжірибелі бауырластар жаңа бауырластардың рухани дамуына көмектесетін ресми кеңес беру жүйесі ұйымдастырылған. Ғибадатхана сонымен қатар Кариб теңізіндегі Говардхан фермасына саяхат ұйымдастырып, "рухани денсаулыққа пайдалы" демалысты қолдайды. Бұл бағдарлама әлемдегі Бағышталушыларды күту және қарым-қатынас бағдарламаларының үлгісі болып табылады және Жаңа Вриндабанда Бағышталушыларды күту және қарым-қатынас бағдарламаларын дамытуға мысал қызмет етеді.

Анамирта

2004 жылы «Аннамрита» таңбасымен құрылған «Исккон азық-түлік көмек қоры» – «Өмірге арналған азық-түлік» ұйымының Үндістандағы бөлімшесі және «осы саладағы көшбасшы» саналады. Алғашқы күні 900 порция тамақ ұсынғаннан бастап, «Аннамрита» он жыл ішінде айтарлықтай кеңейді және 2014 жылға қарай Үндістанның он штатында 20 жоғары технологиялық, өндірістік (көбінесе ISO сертификатталған) асханасынан күн сайын шамамен 1,2 миллион порция тамақ дайындап жеткізеді. Бағдарлама мемлекеттік-жеке серіктестік негізінде қаржыландырылады, онда Үкімет ингредиенттерді қамтамасыз етеді, ал тамақ пісіру және жеткізу шығындарын Үкімет пен жеке демеушілер бірлесіп жабады. Бағдарлама «әр күні әртүрлі мәзір мен протеинге тоқ қарапайым тағамдарды, маусымдық көкөністермен бірге жаңаша пісірілген, толыққанды тамақтарды» ұсынады және мектептерге қатысуды жақсартуға ықпал еткені үшін мақталады. Бастауыш және орта мектептер үшін бастамаға алынған бағдарлама, сәттілігіне байланысты аспиранттар, аурухана науқастары және NTR асханаларына дейін кеңейтілді. Мишлен жұлдызы бар шеф-аспаз Викас Ханна – «Аннамританың» «жақсы ниет елшісі», ол бағдарлама туралы хабардар ету және қаржы жинау жұмыстарын қолдауға уәде берді. «Аннамританың» еңбегі Үндістан Президенті тарапынан да бірнеше марапаттармен танылды, мысалы, «Әлеуметтік жұмыстағы үздік ұйым» үшін 2012 жылғы Д. Я. Патил сыйлығы, «Тамақтандыруды ілгерілетудегі үлгілі еңбегі үшін» 2012 жылғы «Жанұмыс» ұлттық балалар денсаулығы сыйлығы, «Ротари клубының» «Ең үздік клуб серіктесі» ҮЕҰ үшін ПП Мохан Шахани кубогы және «Үндістан даму қорының» 2012 жылғы «Ең үздік серіктес» сыйлығы.

Бхактиведанта ауруханасы

Радха Гопинатх ғибадатханасының қауымынан туындаған Бхактиведанта ауруханасы Мумбаидегі толыққанды денсаулық сақтау және рухани күтім орталығына айналды. 1986 жылы бірнеше жаңа медицина бітірушілерінің қолжетімді бағада сапалы медициналық қызмет көрсету арманымен басталган бұл жоба, Шри Чайтанья әл-ауқат қайырымдылық қорының күшімен қазіргі заманғы 150 төсектік көп салалы ауруханаға дейін жетті. Бастапқы жылдары дәрігерлер Махараштраның түрлі аймақтарында медициналық шаралар өткізді. Бұл шаралар медициналық көмекке мұқтаж және оған қол жеткізе алмайтын адамдарға қызмет етті, нәтижесінде 1998 жылы 60 төсектік Бхактиведанта ауруханасы құрылды. 2003 жылы еңбек дауына байланысты жабылып, 2004 жылдың тамызында басқа сенім қорымен қайта ашылды. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, аурухана құрамында төрт ультражаңа операциялық бөлме, 16 төсектік жансақтау бөлімі, 120 кеңесші маман және 360 медициналық және фельдшерлік қызметкер бар – олардың шамамен жартысы Харе Кришнаның ізбасарлары. Ауруханада Аюрведа, Йога және оңалту орталығы, сондай-ақ рухани күтім бөлімі де бар. Бхактиведантадағы Онкология институты, Көз күтімі/Көру орталығы, Урология орталығы және Жүрек күтіміндегі орталық қызметтер спектрін кеңейтеді. Аурухананың негізгі бағыттарының бірі – қоғамдық қызмет, ол аурухана тарапынан кеңінен жүзеге асырылады. Қоғамның шалқайған аймақтарындағы көз аурулары, қатерлі ісік және аналар денсаулығы мәселелеріне медициналық жабдықталған жылжымалы пункттер көмек көрсетеді. «Жасыл қағаз форумы» сияқты әлеуметтік бастамалармен қатар, аурухана Барсана көз және тіс лагері, Пандарпур лагері, Зейнеткерлер лагері, Мектеп лагері, Қатерлі ісік лагері және Диализ лагері сияқты тұрақты тегін медициналық шаралар өткізеді. Осының нәтижесінде Уттар-Прадеш штатында Барсана денсаулық сақтау орталығы құрылды. Сонымен қатар, Бхактиведанта хоспис орталығы Вриндаван қасиетті жерінде соңғы күндерін өткізгісі келетін адамдарға жақсы медициналық көмек көрсетеді. Аурухана сондай-ақ Гуджарат жер сілкінісі (2001), цунами (2004), Мумбаи су тасқыны (2005), Мумбайдағы жарылыстар (2006) және Уттаракханд су тасқыны (2013) сияқты төтенше жағдайларға жауап беруде белсенділік танытады. 2014 жылы AmeriCares India Бхактиведанта ауруханасын онкология саласындағы еңбегі үшін «Адамзат рухы» сыйлығымен марапаттады, сонымен қатар «Үндістанның жаһандық денсаулық сақтау саммиті мен ЭКСПО-2014» көрмесінде «Үздік көп салалы аурухана», «Денсаулық сақтау және әл-ауқат бойынша үздік аурухана», «Хоспис және паллиативтік медицинадағы үздік жетістік» және «Үздік оқытушы» жүлделерін жеңіп алды. «Таймс оф Индия» газеті «New India Assurance Co. Ltd.» компаниясымен бірлесіп, аурухананың үздіксіз күш-жігерін мойындап, 2014 жылғы «Денсаулық сақтау жетістіктері» сыйлығында «Ауруларды сапалы күту және қауіпсіздіктегі трендсеттер» деп таныды.

Говардан экоауыл

Махараштра штатының Вада ауданындағы Сахадри тауының етегінде 75 акр таза егістік жерге орналасқан Говардан Экоауыл (ГЭВ) – "рухани экологияның маңыздылығын: адамзаттың өзімен, табиғатпен және қасиеттімен үйлесімде өмір сүру қажеттігін" көрсететін, "үлгілі шаруалық қауымдастық және демалыс орталығы". Радханатх Свами шабыттандырып, 2003 жылы қарапайым бастама ретінде құрылған ГЭВ, 2011 жылы Махараштра штатының Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұрынғы хатшысы Нана Сахеб Патилдің қатысуымен ресми түрде ашылды. ГЭВ барлыққа ортақ, тұрақты экологиялық өзгерістерді қамтамасыз ету үшін суды сақтау және қорғауды біріктіру, "Вади" бағдарламасы, әйелдерді күштендіру, ауылдық денсаулық сақтау, "өмір үшін тағам", биологиялық әртүрлілік паркі, Ведалық мәдениет және білім беру орталығы, сондай-ақ жануарларға арналған баспана сияқты қоғамдық бастамаларға ерекше мән береді. ГЭВ симбиоздық қайта өңдеуде маманданған және тағам, су, энергия және қалдықтарды басқару мәселелерінде қауымдық тұрғын үйлер үшін тұрақты шешімдер ұсынуға тырысады. ГЭВ Леди Норткотт индуисттік жетімдер үйіне де мекенжай болып табылады. ГЭВ-тің суды кешенді сақтау және қорғау саласындағы жетістіктері Skoch 2013 Platinum Award сыйлығымен және Order of Merit орденімен марапатталды. Үйлерді компресстелген тұрақтандырылған жер блоктарымен (CSEB), қақтау арқылы жасалған үйлермен, сабаннан жасалған шатыры бар Cob үйлерімен (Adobe кірпіштері) салу туралы бастамасы GRIHA (Үндістандағы жасыл ғимараттарды бағалау жүйесі) тарапынан 5 жұлдызды рейтингке ие болды. ГЭВ-тің қоршаған ортаны қорғауға бағытталған үздіксіз күш-жігері Халықаралық жарнама қауымдастығының 2013 жылғы Olive Crown Awards сыйлығының Үндістан бөлімшесі тарапынан арнайы қазылар алқасы сыйлығымен марапатталды.

Үйге қайту

Бхакти Тирта Свами, өлім төсегінде жатқан досы және рухани бауырының өтінішімен, бастапқыда қарсы болғанымен, өзінің өмірбаянын жазуға келісіп, "Үйге саяхат: Американдық Свамидің өмірбаяны" атты мемуарын жазды. Бұл кітап Чикагодағы еврей отбасында өскен оның өмірінен басталады. Дұға арқылы 1960-шы жылдардағы Американың қарсы мәдениет қозғалысынан Еуропаға, содан кейін автостоппен Таяу Шығыс және Үндістанға дейін жасаған саяхатын баяндайды. Саяхаты барысында ол көптеген адамдармен кездесіп, олармен даналықтарын бөлісіп, шындықты іздеуде оған көмектесті. Ол Гималай тауларындағы үңгірлерде, буддалық монастырьларда, синагогаларда және шіркеулерде йогилермен бірге болды. 14-ші Далай-лама мен Ана Тереза сияқты рухани көшбасшылармен танысып, олардан көп нәрсе үйренді. Кітап оның рухани ізденісінің тарихын қамтиды. Көптеген рухани өмірбаяндардағыдай, сыртқы оқиғалар мен егжей-тегжейлер автордың ішкі ізденісіне арналған фон ретінде көрінеді. Оның саяхаты – қарапайымдылықты үйрену, кедейлікке төздіру және тек сеніммен өмір сүруге итермелейтін сынақтарға толы. Кез келген қажы сияқты, ол жол жүрісінде бәрін бірден байқамайды, бірақ кейіннен өзін қалай тыныш, бірақ тұрақты түрде Құдайға қарай тартылғанын түсінеді. "Хара Кришна Свами бәрін айтады" кітабының тұсаукесерінде Моди Үндістанның нағыз ерекшелігі – руханилық екенін атап өтті және Радханат Свамидің рухани жолын Мирабай мен Вивекананда сияқты тұлғалармен салыстырды.

Ішкі өмір жолы

"Үйге саяхат" кітабының жалғасы "Ішкі саяхат" 2016 жылдың мамырында жарық көрді. "Ішкі саяхат: Бхакти жолын зерттеу" 2016 жылдың шілдесінде "Дін, руханилық және иман" санаты бойынша New York Times бестселлері тізіміне енді.

Басқа кітаптар

Радханат Свамидің лекциялары тақырып бойынша кітаптар түрінде де жарияланды, оның ішінде оның сөздеріне негізделген «Нектар тамшылары» және «Нектар ағыны» сияқты кітаптар, сондай-ақ оның лекциялары мен үйретулеріне негізделген «Эволюция», «Вриндаванның алты Госвамиы», «Даналық ағашы» және «Нағыз сен» кітаптары бар. «Soul Wise» (кейін «Нағыз сен» деп аталған) кітабы Оңтүстік Африканың SABC1 телеарнасындағы «Spirit Sundae» бағдарламасында талданды.

Дүниежүзілік аудит

Радханатх Свамидің әлемдік ықпалы зор, ол өзінің гуманитарлық істері үшін бүкіл әлемде құрметке бөленді. Ол – ISKCON қозғалысына әлемдік деңгейде ықпал еткен санаулы мүшелерінің бірі және бүгінгі күні ISKCON-ның ең шабыттандыратын және құрметке ие рухани көшбасшыларының бірі болып табылады. Ол Лондондағы алғашқы мемлекеттік қаржыландырылатын индуист мектебін құруға атсалысқан I Foundation кеңесінің мүшесі. Радханатх Свами мен Корнел Вест арасындағы дінаралық пікір-алуандық Принстон университетінің кампусында дінаралық және ішкі діни диалогқа жаңа мүмкіндіктер ашты. Бұл оқиға әртүрлі сенімдерді ұстанатын адамдар арасындағы мағыналы әңгімелерге үлгі ретінде қарастырылады. Радханатх Свами беделді Оксфорд университетінің дебат клубында заманауи құлдыққа қарсы ежелгі рухани шешімдер ұсынды. «Малкольм Х-тің Оксфордтағы сөйлеуі – 50 жыл өткен соң» атты шара, Х-тің Оксфордтағы танымал сөйлеуінің мерейтойына арналды. Шараның мақсаты – еркіндікті сақтаудың радикалды жолдары туралы заманауи ойларды ояту және пікірталас тудыру. Радханатх Свами қоғамды үйлесімді ету құралы ретінде әмбебап рухани шындықтарды ұсынды. Шараға Анжела Дэвис, доктор Корнел Уэст, профессор Стивен Так және Бен Окри сияқты көрнекті тұлғалар қатысты. Радханатх Свами Үндістанның Өнеркәсіп конфедерациясы (CII) ұйымдастырған корпоративтік семинарда баяндама жасады. «Руханилық: көшбасшылық және басқару» тақырыбында өткен эксклюзивті интерактивті сессияға Үндістанның 150-ден астам жетекші компаниясының өкілдері қатысты. Радханатх Свами күнделікті бизнес істерінде адалдық, қарапайымдылық және төмендік сипаттарының маңыздылығын жеткізді. Көптеген белгілі және ықпалды тұлғалар Радханатх Свамимен араласып, оның мінезі мен еңбегіне ризашылықтарын білдірді. Олардың ішінде Ажай Пирамаль, Анил Агарвал, Яш Бирла және Четан Бхагат бар. Сонымен қатар, танымал йога шебері Б.К.С. Айенгар және Мадхва сектасының рухани жетекшісі Педжавара Матасының Вишвеша Тиртха да онымен кездесіп, оның еңбегін жоғары бағалады. Стивен Розен Радханатх Свамиді «бүгінгі ISKCON жамағатының көпшілігі құрметтейтін қасиетті тұлға» деп сипаттады. Ол өте әдемі жігіт. Оның жауабы бар. Мен рухани адаммын және осы деңгейге жетуді қалаймын.