Кіріспе

Американдық композитор

Дэвид Норман Язбек (1961 жылы туған) – американдық жазушы, музыкант, композитор және лирика авторы. Ол «Толық Монти» (2000), «Жаман әйелдер» (2005), «Жүйкеге тиетін жағдайдың алдындағы әйелдер» (2010), «Топтың сапары» (2017) және «Тути» (2019) Бродвей мюзиклдарының музыкасын және әндерін жазды. Оның соңғы жобалары «Dead Outlaw» және «Buena Vista Social Club» мюзиклдерін қамтиды.

Ерте өмір

Язбек Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның әкесі ливандық текті, ал анасы жартылай итальяндық, жартылай еврей текті. Ол бастауыш мектепте виолончель сабақтарын бастады және жасөспірім шағында фортепианоны үйренуге кірісті. Ривердейл ауылдық мектебінде оқыды. Браун университетінде бакалаврлық білім алған кезінде, 1982 жылы бітіргенге дейін Brownbrokers өндірістік тобымен бірге түпкілікті музыкалық туынды жазды. Сонымен қатар, ол студенттік театр тобы "Production Workshop"пен бірге "Шашы" спектаклін қойды, оның үшін классикалық музыканы толықтыру мақсатында түпкілікті ән жазды.

Мансап

Колледжді бітірген соң Язбек Дэвид Леттерменнің кешкі телешоуында жазушы болып жұмысқа орналасты. 1986 жылы ол Леттерменнің жазу тобының құрамында «Эмми» сыйлығын жеңіп алды, бірақ музыкаға деген құштарлығы үшін жұмысты тастады. 1987 жылдан 1989 жылға дейін ол «Манхэттен Recording Company» компаниясының тең иесі болды және көптеген жарнамалық әндер жазды. Язбек 1991 жылы «Эмми» сыйлығын жеңіп алған PBS телесериалы «Дүниеде Кармен Сандиего қайда?» тақырыбына ән жазды, бұл әнді оның мектептегі досы және шоудағы вокалдық топты басқарған Шон Алтманмен бірлесіп жазды. Язбек пен Альтман «Where in Time Is Carmen Sandiego?» сериалының жалғасының тақырып әнін де жазды. Ол балалар телешоулары, әсіресе Disney кабельді телеарнасы үшін көптеген әндер мен музыка жазды. 2000 жылы режиссер Джек О’Брайен композитор-лирик Адам Геттелге «The Full Monty» хит-фильміне негізделген мюзикл үшін музыка мен әндер жазуды ұсынды. Геттел бас тартты, бірақ өзімен бірге топта ойнаған Язбекті ұсынды. Язбек жұмысты қабылдап, либретто авторы Терренс МакНеллимен бірлесіп жұмыс істеді. Мюзикл сәтті болды, бірақ сол жылы Мел Брукстың «Продюсерлер» мюзиклі одан көлеңке түсірді. «The Full Monty» екі жыл бойы сахнада болды, ал Язбек осы жұмысы үшін «Тони» сыйлығына «Ең үздік түпнұсқа музыка» және «Драма Деск» сыйлығына «Ең үздік ән сөздері» номинацияларына ие болды және «Драма Деск» сыйлығын «Ең үздік музыка» номинациясы бойынша жеңіп алды. 2002 жылы ол «Bombay Dreams» мюзиклінің әнші-лириктерінің бірі болды. Язбек «Dirty Rotten Scoundrels» мюзикліне музыка мен әндер жазды, ол 2005 жылы Бродвейде Джон Литгоу, Норберт Лео Бутц, Шери Рене Скотт, Джоанна Глисон және Грегори Джбара қатысуымен ашылды. Язбек 2005 жылы «Тони» сыйлығына «Ең үздік түпнұсқа музыка» және «Драма Деск» сыйлықтарына «Ең үздік музыка» және «Ең үздік ән сөздері» номинацияларына ие болды. Язбек Педро Альмодовардың 1988 жылғы «Адамдардың жүйкесіне тиетін жағдай» фильмінің мюзиклдік бейімделуіне музыка жазды. 2009 жылдың қазан айында Бартлетт Шер режиссерлік еткен және Салма Хайек, Джессика Биль, Мэтью Моррисон және Пауло Шот қатысқан мюзиклдің жабық оқуы өтті. Мюзикл 2010 жылдың 4 қарашасында Бродвейдегі Беласко театрында ашылды, ал алдын ала көрсетілімдер 8 қазаннан басталды. Мюзиклде Патти ЛуПон, Брайан Стокс Митчелл және Шери Рене Скотт ойнады, режиссері Бартлетт Шер болды. Өнім актерлердің ойыны мен Язбектің музыкасына мақтау айтылса да, аралас және теріс пікірлер алды және 30 алдын ала көрсетілім мен 69 қойылымнан кейін 2011 жылдың 2 қаңтарында жабылды. Ерте жабылуына қарамастан, шоу үш «Тони» сыйлығына – Пэтти ЛуПоне мен Лора Бенантидің орындауы үшін және Язбектің музыкасына ие болды. Язбек Итамар Мозестің кітабымен «The Band's Visit» фильмінің мюзиклдік бейімделуіне музыка мен әндер жазды. Мюзиклдің премьерасы 2016 жылдың 11 қарашасында Атлантик театры Линда Гросс театрында Бродвейден тыс өтті. Орындаушылар құрамында Джон Кариани мен Тони Шалхуб болды, режиссері Дэвид Кромер болды. Бұл қойылым оған 2017 жылы «Музыкалық театр» номинациясы бойынша «Оби» сыйлығын жеңіп берді, кейіннен қойылым Бродвейдегі Этель Бэрримор театрына көшірілді. Язбек осы шоудағы еңбегі үшін «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Язбек Роберт Хорнның кітабымен 1982 жылғы «Тутси» фильмінің мюзиклдік бейімделуіне музыка мен әндер жазды. Ол 2018 жылдың қыркүйегінде Чикагодағы Cadillac Palace театрында ашылды және 2019 жылдың наурыз айында Бродвейде ашылды. Шоу Тони сыйлығының он бір номинациясына ие болды, оның ішінде Язбектің музыкасы үшін де. Шоу екі марапатты жеңіп алды: «Музыкалық фильмнің үздік кітабы» және «Музыкалық фильмдегі басты рөлдегі актердің үздік орындауы» (Сантино Фонтана). 2022 жылы Язбек Итамар Мозеспен кітап үшін және Эрик Делла Пеннамен музыка мен әндер үшін «Dead Outlaw» мюзиклі үшін, бұл мюзикл шынайы оқиғаға негізделген, және Файнштейннің / 54 Төменде тұсаукесерін өткізді. «Өлі заңсыздар» 2024 жылдың наурызында Бродвейден басталды. Язбек қазірге дейін бес рок-альбом шығарды. Ол XTC тобының тректерін өндірді, ал оның жетекші әншісі Энди Партридж Язбектің жеке альбомдарында қызмет етті. Ол сондай-ақ Spacehog, Tito Puente, The Persuasions және Queen Sarah Saturday үшін жазды немесе өндірді. XTC сонымен қатар Язбек өндірген «Кармен Сандиего» саундтрек альбомына трек берді.

Реализацияланбаған жобалар

2007 жылы Язбек Брюс Лидің өміріне негізделген «Брюс Ли: Батысқа саяхат» сахналық мюзиклі үшін музыка мен ән сөздерін жазуды бастады. Мюзиклдің либреттосын Дэвид Генри Хванг жазды, ал режиссерлік жұмысын Бартлетт Шер жүзеге асырды. Variety журналы мюзиклдің 2010–2011 жылғы маусымда Rialto Square театрында көрсетілуі жоспарланғанын хабарлады, бірақ бұл жоспарлар мерзімсіз тоқтатылды. 2013 жылдың 12 маусымында Язбек Майкл Митниктің кітабы бойынша «National Lampoon's Animal House» мюзикліне музыка жазу үшін Barenaked Ladies тобының орнына тағайындалғаны жарияланды.