Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ZigZag – Тед Нельсонның ойлап тапқан дерек моделі. Ол электрондық кестелерді құрылымдық тұрғысынан өзгертіп, ретсіз байланыстарды құруға мүмкіндік береді, сонымен бірге бұл идеяны көп өлшемді кеңістікке жалпылайды. Жобаның негізі – zzstructure деп аталатын ақпараттық құрылым және оның интерактивті визуализациясы. Дәстүрлі сызықтық мәтін немесе ағаш тәрізді құрылымдардың орнына, zzstructure – әртүрлі деректерді сақтауға болатын ұяшықтары бар электрондық кестенің көп өлшемді кеңейтімі. Көптеген электрондық кесте бағдарламалары бірдей ұзындықтағы қатарлардан тұратын тіктөртбұрыш талап етеді. Ал ZigZag моделі ұяшықтардың кез келген құрылымын сақтай алады, егер олар ортогональды байланысқан болса (сол жақ жиегінен оң жақ жиегіне, жоғарғы жиегінен төменгі жиегіне және қалаған өлшемдер саны бойынша). Кез келген сәтте дисплейде кез келген екі өлшем кесте түрінде көрсетіледі, бірақ тек бар ұяшықтар ғана көрінеді – электрондық кестедегі бос орын жай ғана болмайды. Пайдаланушылар дисплейді кез келген ұяшыққа қатысты бұрып, көрінбейтін өлшемді көрінетін өлшемнің орнына тиімді түрде "айналдыра" алады, бұл оларға жоғары өлшемді торларды зигзаг тәрізді қарап шығуға мүмкіндік береді.
ZigZag is a data model, invented by Ted Nelson, that deconstructs the spreadsheet to allow irregular relations, at the same time generalizing the idea to multiple dimensions. The design is centered on an information structure called a zzstructure and its interactive visualizations. Instead of conventional linear text or tree structures, zzstructure is a multidimensional extension of a spreadsheet whose cells can contain various kinds of data. Whereas conventional spreadsheet software requires a rectangle of equal length rows, the ZigZag model holds arbitrary structures of cells—as long as they are orthogonally connected (left edge to right edge, top edge to bottom, and so on in as many dimensions as desired). At any moment, the display shows any two dimensions in table form, but only existing cells are shown—what would be empty space on a spreadsheet simply does not exist. Users can pivot the display about any cell to efficiently "rotate" any unseen dimension in place of either visible one, allowing them to browse high dimensional grids in a zigzag manner.
Құрылымы
Әрбір ұяшықта кез келген өлшемде бір оң және бір теріс байланыс болуы мүмкін. Пайдаланушы таңдалған өлшемдегі кез келген көршілес ұяшыққа еркін өте алады. Әрбір түйін барлық өлшемдерде болады, бірақ ол сол өлшемде бір нәрсеге қосылған болуы да, болмауы да мүмкін. Нельсон бұл құрылымды "гипертогондық" деп атайды. Ол ZigZag® сауда белгісін жеке өзі сақтайды, себебі идеясы бойынша пайдаланушы көп өлшемді құрылымдарда зигзаг қозғала алады.
Each cell may have at most one positive connection and one negative connection in any dimension. The user may step freely from a cell to any adjacent cell in a selected dimension. Each node exists on all dimensions, though it may or may not be connected to anything in that dimension. Nelson calls this structure "hyperthogonal". He personally retains the ZigZag® trademark, the idea being that a user can zig and zag through structures in multiple dimensions.
Тарих
Нельсон өзінің автобиографиясында, "Possiplex" еңбегінде, осы идеяның қалай пайда болғанын айтады. Бұл идея 1981 жылы Нельсонға мынадай түрінде келді: "Оңға және төменге қарай жылжу, төменге және оңға қарай жылғанмен бірдей нәрсені білдірмейді". Ол кезде Нельсон Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Datapoint компаниясында жұмыс істеді. Қызметкерлер әдетте жаңа бағдарламалық ұғымдарды жұмыс берушілеріне хабарлауға міндетті болғандықтан, Нельсон жетекшісі Клавс Ландбергке айтты. Ландбергтің реакциясы: "Ақымақ идеяларыңмен кетіп қал" дегендей болды. Нельсон мұны идеяны тәуелсіз түрде дамытуға рұқсат ретінде қабылдады. Бірінші прототип, екі символдік графикалық көріністерден тұратын, 1997 жылы Эндрю Пэм Perl модулі ретінде жүзеге асырылды. 2000 жылдан 2003 жылға дейін GZigZag (кейін Gzz) ашық кодты жобасы, көбірек көріністер мен басқа да стандарттармен бірге тағы бір прототипті жасады, бірақ Тед Нельсон оны қолдауын тоқтатты. zzStructure негізіндегі технология патенттелген, ал патент 2019 жылдың 5 мамырында күшін жойды. Gzz прототипі Xanadu.com/zigzag мекенжайында қолжетімді.
Nelson tells the origin of the idea in his autobiography, POSSIPLEX. The idea came to Nelson in 1981 in the following form: "Going rightward and downward might not necessarily get you to the same place as going downward and rightward." At that time Nelson was working at Datapoint in San Antonio, Texas. Since employees are generally required to report new software concepts to their employer, Nelson told his supervisor, Klavs Landberg. Landberg's reaction was "Get out of here with your crazy ideas." Nelson took this as permission to develop the idea independently. The first prototype consisting of two character graphical views was implemented as a Perl module by Andrew Pam in 1997. From 2000 to 2003, a free software project GZigZag (later Gzz) developed another prototype with more views and other conventions, but Ted Nelson stopped supporting it. The underlying zzStructure was a patented technology The patent expired on May 5, 2019. The Gzz prototype is available at xanadu. com/zigzag.
Негізгі демонстрациялар
Нельсоннің негізгі демо бейнесінде адамға қалай есім, лауазым, туған күні, жұбайы мен балалары берілуі мүмкін екені көрсетілген. Бұл тұқым ағашын көрсетуге дейін жалпыланады. Адам Мур Ноттингем университетінде оқып жүргенде, GzigZag прототипін пайдаланып биохимияның анимациялық демонстрациясын бейне түсірген.
Nelson's basic demo video shows how a person may be given a name, title, date of birth, spouse and children. This generalizes to a family tree view. Adam Moore, while at the University of Nottingham, used the GzigZag prototype to demonstrate an animated demonstration of biochemistry in a video.
Жалпылаудың мүмкін бағыттары
Гипертогондық құрылым абстрактіл болғандықтан, оны кез келген деректерге, визуализацияға, бағдарламалауға, анимацияға қағида бойынша қолдануға болады. Деректер мен визуализация: Стандартты демонстрациядағы дерек құрылымдары (неке және балалар) визуализацияға айналады (генеалогиялық ағаш, зерттеуге болатын, Елизавета II патшайымнан Виктория патшайымға дейін). Бағдарламалау: ZigZag-ты бағдарламалау жүйесі ретінде пайдалану үшін әртүрлі абстракциялар ұсынылды, олардың кейбіреулері Эндрю Пэмнің 1996 жылғы прототипінде болған. Мәтіндік өңдеу: Мәтіндік өңдеу Azz прототипінде болды және Gzz пакетінде де мүмкін, бірақ оған баса назар берілмейді.
Since hyperthogonal structure is abstract, it can in principle be used for anything—data, visualization, programing, animation. Data and visualization: The data structures in the standard demo (marriage and children) become a visualization (a family tree, explorable, from Queen Elizabeth II, up to Queen Victoria). programming: Various abstractions have been posited to use ZigZag as a programming system, some of which were in Andrew Pam's 1996 prototype. text editing: Text editing was in the Azz prototype and is also possible in the Gzz package, though it is not emphasized.