Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық статистик
American statistician
Өмірбаян
Эдвард Рольф Тафте 1942 жылы Миссури штатының Канзас-Сити қаласында Вирджиния Тафте (1918–2020) және Эдвард Э. Тафте (1912–1999) отбасында дүниеге келген. Ол Калифорния штатының Беверли-Хиллс қаласында өсті, оның әкесі көп жыл бойы қалалық қызметкер болды, және ол Беверли-Хиллс жоғары мектебін бітірді. Ол Стэнфорд университетінен статистика бойынша бакалавр және магистр, ал Йель университетінен саяси ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1975 жылы Принстон университетінде оқып жүргенде, Туфтеден экономиканы зерттеу үшін келген журналистер тобына статистика курсын оқытуды сұрады. Ол статистикалық графика бойынша оқу материалдары мен лекциялар жинағын жасады, оларды ол ақпараттық дизайн саласындағы белгілі статистик Джон Тукимен бірлесе өткізген семинарларда одан әрі дамытты. Бұл курстық материалдар оның ақпараттық дизайн туралы алғашқы кітабы – «Сандық ақпаратты визуалды көрсету» кітабының негізі болды. Ірі баспагерлермен келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Туфте 1982 жылы графикалық дизайнер Говард Гралламен тығыз жұмыс істеп, «Visual Display» кітабын өздігінен жариялауға шешім қабылдады. Ол жұмыстың қаржысын үйіне екінші ипотека рәсімдеу арқылы шешті. Кітап тез арада коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, оның саяси ғалымнан ақпарат сарапшысына айналуына мүмкіндік берді.
Edward Rolf Tufte was born in 1942 in Kansas City, Missouri, to Virginia Tufte (1918–2020) and Edward E. Tufte (1912–1999). He grew up in Beverly Hills, California, where his father was a longtime city official, and he graduated from Beverly Hills High School. He received a BS and MS in statistics from Stanford University and a PhD in political science from Yale. In 1975, while at Princeton, Tufte was asked to teach a statistics course to a group of journalists who were visiting the school to study economics. He developed a set of readings and lectures on statistical graphics, which he further developed in joint seminars he taught with renowned statistician John Tukey, a pioneer in the field of information design. These course materials became the foundation for his first book on information design, The Visual Display of Quantitative Information. After negotiations with major publishers failed, Tufte decided to self publish Visual Display in 1982, working closely with graphic designer Howard Gralla. He financed the work by taking out a second mortgage on his home. The book quickly became a commercial success and secured his transition from political scientist to information expert.
Жұмыс
Тюфте – кестелер мен сызбалар сияқты ақпараттық графиканы ұсыну саласындағы сарапшы және Америка Статистикалық Қауымдастығының мүшесі. Ол Гуггенхайм қоры мен Мінез-құлық ғылымдарының жоғары деңгейдегі зерттеу орталығынан стипендия алған.
Tufte is an expert in the presentation of informational graphics such as charts and diagrams, and is a fellow of the American Statistical Association. He has held fellowships from the Guggenheim Foundation and the Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences.
Ақпараттық жобалау
Тюфтедің жазулары ақпараттық дизайн және визуалды сауаттылық сияқты салаларда маңызды, олар ақпаратты визуалды түрде жеткізумен айналысады. Ол «карталық қоқыс» терминін сандық ақпаратты ұсынудағы пайдасыз, ақпараттандырмайтын немесе ақпаратты жасыратын элементтерді білдіру үшін енгізді. Тюфтенің басқа маңызды түсініктеріне «жалған коэффициент», «дерек сиясының қатынасы» және графиканың дерек тығыздығы жатады. Тюфте «дерек сиясының қатынасы» терминін қолданып, сандық ақпаратты визуалды түрде көрсетудегі артық безендіруге қарсы тұрады. «Визуалды көрсету» еңбегінде Тюфте былай түсіндіреді: «Кейде безендіру графиканың мазмұны туралы пікір білдіруге көмектеседі. Бірақ редакциялық түсініктеме жасау немесе сәндік схемаға сәйкес болу үшін сандардың мәнін көрсететін сияны бұрмалау дұрыс емес». Тюфте барлық қолжетімді деректерді ұсынатын деректерге толық иллюстрацияларды қолдануға шақырады. Мұндай иллюстрацияларды мұқият қарағанда, әрбір дерек нүктесінің мәні бар, бірақ жалпы қарағанда, тек трендтер мен үлгілерді байқауға болады. Тюфте осы макро/микро оқуларды көздің көру қабілетінің шегінде, баспа бетінің жоғары ажыратымдылығында және көрерменнің асықпайтын уақытында ұсынуды ұсынады. Тюфте өз пікірін дәлелдеу үшін бірнеше тарихи мысалдар келтіреді. Оларға Джон Сноудың холера эпидемиясының картасы, Шарль Жозеф Минардың «Фигуратив картасы», ғарыш қалдықтарының алғашқы схемалары, Галилео Галилейдің «Sidereus Nuncius» және Майя Линнің Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткіші кіреді. Мысалы, Линнің ескерткішіндегі қара гранитке жазылған қаза тапқан әскерлердің тізімі әліпбилік емес, хронологиялық тізім ретінде күштірек көрінеді. Осылайша, соғыстың жалпы уақыт шеңберінен қарағанда, әрбір қаза тапқан адамның құрбаны ерекше атап көрсетіледі. «Sidereus Nuncius» еңбегінде Галилей екі айлық баяндамамен байланыстырып, Юпитердің айларын түнде бақылау нәтижелерін ұсынады.
Tufte's writing is important in such fields as information design and visual literacy, which deal with the visual communication of information. He coined the word chartjunk to refer to useless, non informative, or information obscuring elements of quantitative information displays. Tufte's other key concepts include what he calls the lie factor, the data ink ratio, and the data density of a graphic. Tufte uses the term "data ink ratio" to argue against using excessive decoration in visual displays of quantitative information. In Visual Display, Tufte explains, "Sometimes decoration can help editorialize about the substance of the graphic. But it is wrong to distort the data measures—the ink locating values of numbers—in order to make an editorial comment or fit a decorative scheme." Tufte encourages the use of data rich illustrations that present all available data. When such illustrations are examined closely, every data point has a value, but when they are looked at more generally, only trends and patterns can be observed. Tufte suggests these macro/micro readings be presented in the space of an eye span, in the high resolution format of the printed page, and at the unhurried pace of the viewer's leisure. Tufte uses several historical examples to make his case. These include John Snow's cholera outbreak map, Charles Joseph Minard's Carte Figurative, early space debris plots, Galileo Galilei's Sidereus Nuncius, and Maya Lin's Vietnam Veterans Memorial. For instance, the listing of the names of deceased soldiers on the black granite of Lin's sculptural memorial is shown to be more powerful as a chronological list rather than as an alphabetical one. The sacrifice each fallen individual has made is thus highlighted within the overall time scope of the war. In Sidereus Nuncius, Galileo presents the nightly observations of the moons of Jupiter in relation to the body itself, interwoven with the two month narrative record.
Кіші көптік
Тұфте көптеген серияларды жылдам визуалды салыстыруға мүмкіндік беретін бір әдіс ретінде "шағын көптіктерді" ұсынады. Бұл – бір ось жүйіндігінде көрсетілген көптеген сериялардан тұратын диаграмма, оны жеке-жеке ось жүйіндігінде көрсеткенде оқу оңайырақ болуы мүмкін. Оның пікірінше, бұл әдіс сериялар вертикаль (y ось) бойынша әртүрлі масштабтарда, бірақ көлденең (x ось) бойынша (әдетте уақыт) бірдей диапазонмен өлшенгенде ерекше пайдалы.
One method Tufte encourages to allow quick visual comparison of multiple series is the small multiple, a chart with many series shown on a single pair of axes that can often be easier to read when displayed as several separate pairs of axes placed next to each other. He suggests this is particularly helpful when the series are measured on quite different vertical (y axis) scales, but over the same range on the horizontal x axis (usually time).