Кіріспе

Теңіздік қозғалту жүйесі

Біріктірілген газ немесе газ (COGOG) – газ турбиналық қозғалтқыштарды пайдаланатын кемелердің қозғалту жүйесі.

Жүйе

Жоғары тиімділікке ие, төмен қуатты турбина крейсерлік жылдамдықтар үшін қолданылады, ал жоғары қуатты турбина жоғары жылдамдықпен жүру үшін пайдаланылады. Бір турбинаны таңдауға мүмкіндік беретін байланыстырғыш (клатч) бар, бірақ екі турбинаны бірдей қосуға арналған беріліс қорабы жоқ. Бұл салмақты, қымбат және сенімсіз беріліс қораптарының қажеттілігін жояды. Кіші турбина крейсерлік жылдамдық үшін қолданылуының себебі – 100% қуатпен жұмыс істейтін кіші турбина, 50% қуатпен жұмыс істейтін үлкен турбинадан отынды тиімдірек пайдаланады. Қазіргі уақытта бұл жүйе Ресей Әскери-теңіз күштерінің 2 кемесінде, Жапон Теңіздік Өзін-Өзі Қорғау Күштерінің «Хацуюки» класындағы эсминецтерінде және Нидерланд Корольдік Әскери-теңіз күштерінде (Грекия Әскери-теңіз күштерінің негізінде) қолданылады. Бұрын бұл жүйе Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштерінің 42-типті эсминецтерінде және 22-типті фрегаттарында, сондай-ақ Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерінің «Ирокез» класындағы эсминецтерінде қолданылған.

Даму

Бұрын біріктірілген дизель немесе газ (CODOG) жүйесін енгізген Корольдік теңіз күштері 1968 жылы ескі фрегатты, , COGOG қозғалтқыш жүйесіне сынақ алаңы ретінде түрлендірді, осы жүйені кейінгі кемелерде қолдану үшін. Жаңа газ турбинасын теңіз үшін жасау өте қымбат болғандықтан, бастапқыда "Авро Вулкан" бомбалаушысы үшін жобаланған және кейін "Конкорд" үстінқы жылдамдықты ұшағы үшін жетілдірілген Rolls Royce Olympus қозғалтқышын бейімдеуге шешім қабылданды. Круиздік қуатты екі Rolls Royce Proteus газ турбинасы қамтамасыз етті, олар бастапқыда турбовинтті авиалайнерлер үшін жасалған. Olympus қозғалтқышының қуаты Exmouth фрегатының корпусының құрылымдық шектеулеріне сәйкес келу үшін төмендетілді. Эксумут сынақтары басталмас бұрын, Корольдік теңіз күштері COGOG қозғалтқыштарымен бастапқыда жобаланған кемелердің бірінші класына тапсырыс берді – 21 типті фрегаттар. Бұл фрегаттарда Proteus турбиналары Rolls Royce Tyne қозғалтқыштарымен алмастырылды. Әр Tyne қозғалтқышынан алынған қуат крейсерлік жылдамдыққа, ал 25 000 а.к. қуаты бар Olympus қозғалтқышы максималды жылдамдыққа жете алды.

Кемшіліктер

Кемедегі ірі газ турбиналарының жұмысы қатты ыстық газдардың көп көлемін шығарады, бұл борттағы тікұшақтардың жұмысын қиындатады, сонымен қатар кеменің инфрақызыл сигнатурасын күрт арттырып, оны жаудың сенсорлары мен басқарылатын қарулары үшін көбірек көзге көрінеді. Қажетті арналар мен сүзгілер кемеде көп орын алады, ал сорылатын ауа көлемі ішкі өртті күшейте түсуі мүмкін. Бұл 1982 жылғы Фолкленд соғысындағы жойылған кеменің себебінің бірі болды. Көптеген теңіз күштері қазір таза газ турбиналық қозғалтқыштардан бас тартып, дизель-электрлік және газдық (CODLAG) біріктірілген жүйелерге көшуде.