Кіріспе

Кемелердің дизельді-газды біріктірілген қозғалтқыш жүйесін өзгертү

Дизельді-электрлік және газды біріктірілген (CODLAG) жүйе – кемелердің дизельді-газды біріктірілген қозғалтқыш жүйесінің бір түрі. Дизельдік-электрлік немесе газды біріктірілген (CODLOG) жүйе деп аталатын нұсқасы да сол негізгі элементтерді қамтиды, бірақ баламалы жетек көздерін бір уақытта пайдалануға рұқсат етпейді.

Жүйе

CODLAG жүйесі пропеллерлік біліктерге (әдетте 2) қосылған электр моторларын пайдаланады. Моторлар дизель генераторларымен қуаттандырылады. Жоғары жылдамдықтар үшін газ турбинасы қиылыс қосылыс беріліс қорабы арқылы біліктерге қуат жеткізеді; ал крейсерлік жылдамдық үшін турбинаның жетек жүйесі муфталармен ажыратылады. Бұл құрылым дизельдік қозғалтқыштарды, қозғалыс үшін де, электр энергиясын өндіру үшін де қолдануды біріктіреді, бұл қызмет көрсету шығындарын едәуір төмендетеді, себебі әртүрлі дизельдік қозғалтқыштар мен электр моторларының санын азайтады, соның салдарынан техникалық қызмет көрсету көлемі де азаяды. Сонымен қатар, электр моторлары кең жылдамдық диапазонында тиімді жұмыс істейді және пропеллерлік білікке тікелей қосылуы мүмкін, бұл турбина мен дизельдік-электрлік жүйелердің механикалық қуатын біріктіру үшін қарапайым беріліс қораптарын пайдалануға мүмкіндік береді. Дизельдік-электрлік берілістің тағы бір артықшылығы – механикалық байланыс қажет болмағандықтан, дизель генераторларын кеме корпусынан дыбыстық оқшаулауға болады, бұл кеменің шуын азайтады. Бұл әдіс әскери су асты кемелерінде кеңінен қолданылады, бірақ су астына қарсы кемелер сияқты, су үсті кемелері де осыдан пайда көреді.

Интегралды электрлік қозғалтқыш (IEP)

Электр қозғалтқыштары үшін электр энергиясын өндіруге дизельді қозғалтқыштар мен газ турбиналарын пайдаланатын, бірақ олардың екеуінен де пропеллерге тікелей механикалық беріліс жоқ жүйе CODLAG ретінде жіктелінбейді, оның орнына интегралды электр жетегі (IEP) немесе толық интегралды электр жетегі (IFEP) деп аталады. Мұндай жүйе RMS Queen Mary 2 сияқты жолаушылар кемелерінде базалық жүктеме үшін дизельдік генераторлармен, ал қуаттың жоғарылауы үшін турбогенераторлармен қолданылады, сондай-ақ Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің 45-ші типтегі эсминецтерінде және (DDG 1000/DD(X)) сияқты әскери кемелерде де қолданылады.