Кіріспе

Көбінесе "no see ums" немесе тістейтін құрттар деп аталатын құрттар туысы – Ceratopogonidae, әдетте белгілі бір ұзындықта болады. Бұл тұқымдасқа Антарктика мен Арктикадан басқа бүкіл әлемде таралған 5000-нан астам түр кіреді. Ceratopogonidae толық метаморфозға ұшырайды, яғни олардың дамуы төрт кезеңнен тұрады: жұмыртқа, дернәсіл, қуыршақ және ересек. Жылы климатта өсетін көптеген түрлердің өмірлік циклын аяқтауына екі-алты аптаға дейін уақыт кетеді. Ересек еркек және ұрғашылары нектармен қоректенеді. Көптеген ұрғашылары сондай-ақ жұмыртқа салу үшін ақуыз алу үшін омыртқалы жануарлардың, адамдардың қанын сорып ішеді. Олардың шағуы ауыртады және қатты қышыма тудырады. Олардың ауыз мүшелері қожайындарының терісін кесуге жетік дамыған. Кейбір түрлері басқа жәндіктермен қоректенеді. Дернәсілдерге даму үшін ылғал, ауа және тағам қажет. Олар толығымен сулы немесе құрлықта тіршілік ете алмайды. Қан сору шабуылы өлімге әкелсе, олар омыртқасыздардың гематофаг паразиті болуы мүмкін, сондай-ақ вирустық емес жануарлардың патогендері болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, олардың санын басқару үшін ДДТ инсектициді қолданылған.

Кіші тұқымдар

Лептоконопиналар - тістейтін құрттар тұқымдасының бір тармағы. Личинкаларын ерекше бас склериттері мен ауыз мүшелері арқылы тануға болады. Forcipomyiinae - тістейтін құрттар тұқымдасының бір тармағы. Осы тармақта личинкаларда алдыңғы және артқы аяқтары болады. Личинкалар құрлықта да, суда да тіршілік етеді және негізінен балдырлар мен саңырауқұлақтармен қоректенеді. Кейбір түрлер какао бұршағы сияқты тропикалық дақылдардың маңызды тозаңдаушылары болып табылады. Dasyheleinae тұқымдасының личинкаларына артқы аяқтары кері тартылатын анальді сегмент тән. Личинкалар суда тіршілік етеді, ал ересектер омыртқалы жануарлардың қанымен қоректенбейді және басқа жәндіктерге жем болмайды. Олар тек нектармен қоректенеді, бұл Ceratopogonidae тұқымдасы үшін ерекше жағдай. Ceratopogoninae тұқымдасының личинкалары аяқтары мен ілгектері жоқ, созылған денеге ие. Осы тұқымдастың көпшілігі жыртқыштар. Ересектер әдетте омыртқалы жануарлардың қанын сорып алады немесе басқа жәндіктерге шабуыл жасайды. Ceratopogoninae тұқымдасының көпшілігі өздеріне ұқсас жәндіктермен қоректенеді. Тұқымдастың ең ежелгі белгілі өкілі – Archiaustroconops besti, ол Англияның Дорсет аймағындағы Пурбек тобынан табылған және шамамен 142 миллион жыл бұрынғы Берриас кезеңіне жатады.