Кіріспе

1988 жылғы американдық әрекет фильм, режиссері Стив Карвер.

"Bulletproof" – 1988 жылғы американдық әрекет фильмі, режиссері Стив Карвер, басты рөлдерде Гэри Бьюзи, Дарланн Флюгель, Генри Силва, Талмус Расулала және Л. Кью. Джонс. Бьюзи Америкаға қарсы күштер одағын көрсететін террористік ұйым ұрлаған танк прототипін қайтарып алу үшін Мексикаға баратын тәуекелге баратын полицейдің рөлін ойнайды.

Сюжет

Фрэнк МакБэйн – Лос-Анджелестегі полицей және бұрынғы ЦРУ операторы, ол серігі Джек Бенсонның қазасына соққан сәтсіз миссиядан кейін агенттік қызметін тастап кеткен. Оның сәтсіздігі АҚШ армиясының лейтенанты Девон Шепардтың наразылығын тудырды, ол екі ер адам арасындағы махаббат үшбұрышына тартылған еді, сондай-ақ әріптестерінің күдігіне ілікті, олар Шепардты өзіне қалдыру үшін әріптесінің өліміне тікелей себепкер болған деседі. МакБэйн оқ жараларынан аман қалу қабілеті үшін «Оқтан өтпейтін» деген лақап атқарып, оны өлтіре алмаған отыз тоғыз оқты ескерткіш ретінде әйнек банкада сақтайды. Ал арада АҚШ барлау қызметі Мексика шекарасынан оңтүстікке қарай 300 шақырым жерде орналасқан құпия лагерьдің бар екенін анықтады. Бұл лагерь Латын Америкасының коммунистерін және араб бүлікшілерін оқытып, АҚШ-қа қарсы халықты босату армиясының туы астында біріктірген. Лагерьті жою үшін дипломатиялық желеу іздеу мақсатында армияның жоғары шенді генералдары жаңа және дерлік оқтан өтпейтін танк прототипі MBT 90 (кодтық атауы «Thunderblast») Мексика шекарасы арқылы PLA аумағына өткізіп, оны жауынгерлердің ұрлауына ынталандыруды шешеді. Миссияның нақты мақсатын білмей, Шепард танкты сүйемелдеу тобына қосылады. Жас капитан Пантаро басқаратын революционерлер тобы конвойді тоқтатады, бірақ олар күткеннен де радикалды болып шығады: АҚШ әскери қызметшілерінің көпшілігі дереу қаза табады, ал аман қалғандардың ішінде Шепард пен оның досы сержант О'Рурк ПХА лагеріне МБТ 90 таңкімен бірге әкелінеді. Лагерде Шепард екі басшымен танысады: PLA генералы Максимилиано Брогадо және оның қатыгез ливиялық кеңесшісі полковник Картиф, ол оған ұқсас американдық әйелдерге берілген бостандыққа наразылық білдіреді. Осыдан кейін МакБэйн ЦРУ-ға қайта шақырылып, прототипті құпия, жеке операцияда қайтаруға міндеттеледі. Ол тұтқындардың арасында бұрынғы серігінің жесірі бар екенін білгенде, өзін құтқаруға тиіс деп санайды және ұсынысты қабылдайды. Ал Картиф пен Брогадо танктың жұмыс істемейтінін, себебі ол рұқсатсыз адамдардың пайдалануын болдырмайтын электрошок құрылғысымен жабдықталғанын анықтайды. Олар егер Шепард қауіпсіздік жүйесін өшірмесе, оның отрядынан көбірек әскерилерді өлтіреміз деп қорқытады.

Даму

Фред Олен Рей фильмнің сюжетін бастапқы атауы Thunderblast астында жазды және бастапқыда CineTel компаниясымен жасалған екі фильмдік келісімнің аясында «Циклоннан» кейін режиссерлік жасауға ниеттенген. Оқтан тесілген батыр кейіпі Рей мен оның жиі серіктесі Т. Л. Лэнкфордтың бұрынғы сценарийлерінен алынған, ол кейіннен Deep Space фильмі ретінде экранға шықты. Рейдің өмірбаяндық мәліметтеріне сәйкес, Бьюзидің иығынан оқ шығаратын эпизоды Deep Space фильміндегі ұқсас сахнадан алынған материалдың арқасында кеңейтілді, бірақ продюсер Моше Диаманттың графикалық оқ жарақатына наразылығына байланысты ол сахна қысқартылды. «Bulletproof» фильмі жаңа ғана құрылған CineTel компаниясы үшін сапалық деңгейді көтеру мақсатымен жасалды. Кастинг директоры оларға «кампи» фильмдерімен танымал Рейдің, олар іздеген беделді актерді тартуға жеткілікті тәжірибесі жоқ екенін айтты. Оған жауап ретінде президент Пол Герцберг Рейді жобадан шеттетуге және режиссерлік міндеттерді Стив Карверге тапсыруға шешім қабылдады, ол неғұрлым беделді режиссер еді. Бұл Гари Бьюзиге келісімшарт жасауға мүмкіндік берді, ал Рей Trans World Entertainment үшін төмен бюджеттік «Commando Squad» фильміне көшті. Ол жұмыстан босатылғаны үшін қаржылық өтемақы алғанымен, Герцбергпен арақатынасы бірнеше жыл бойы шиеленісіп қалды. Фильмнің түсірілімі 1986 жылдың шілдесіне жоспарланған, ал Бьюзи The Daily Oklahoman газетіне берген сұхбатында (6 наурызда жарияланған) түсірілімдерді аяқтағанын айтты. Гари Бьюзи жеке мәселелерін шешіп, өзін түзетуге уәде бергенімен, актер Рене Энрикезге Hill Street Blues телесериалының продюсерлері рұқсат берді және ол 1987 жылдың 6 қаңтарында «Bulletproof» фильмінде түсуге кірісуге тиіс болды. Алайда, ол 5 қаңтарда күтпеген жерден Hill Street Blues телесериалына қайта шақырылды. Актер фильмге деген қызығушылығын жоғалтпады, және телесериалдың режиссерлері оның кестесін өзгертті. Бірақ фильмнің қаржылық қиындықтары одан да ауыр болды. Алдын ала бюджет 1,75 миллион долларға бағаланған. Алайда, өндіріс процесі кәсіподақтармен келіспеушіліктерге ұшырады және шығындар 5 миллион доллардан асып кеткен соң қаржы жетіспеді, нәтижесінде бірнеше рет түсірілім тоқтатылып, төленбеген жалақылар үшін жанжалдар туды.

Шығару

Фильм бастапқыда 1987 жылдың тамызына жоспарланған еді. Кейінірек нақты дереккөз 1988 жылдың ақпан айының соңында шығатынын хабарлады. Фильмге 1 миллион долларлық жарнамалық кампания көмектесті, ол елдің ірі қалаларындағы 300 билбордты қамтыды. Дегенмен, постерлерде 1988 жылдың 29 сәуірі деп жарияланған шығу күні тағы да 13 мамырға шегерілгендіктен, оның әсері азайды. Фильм алғашқы апта соңында 421 302 доллар тапты және отандық прокатта жалпы сомасы 807 947 долларға жетті.

Үйдегі медиа

Фильм 1988 жылдың 25 тамызында RCA Columbia Pictures Home Video арқылы VHS және Betamax таспаларында жарық көрді. Ұлыбританиядағы VHS нұсқасы 1988 жылдың 22 қаңтарында Virgin Vision арқылы ертерек шығарылған. Ол 2002 жылдың 30 шілдесінде Platinum Disc бюджеттік баспасы арқылы тұңғыш рет DVD форматында ұсынылды.

Қабылдау

Bulletproof көбінесе жағымсыз пікірлер алды, көптеген сыншылар оның шамадан тыс екендігіне назар аударды. Лос-Анджелес Таймс газетінің Майкл Уилмингтон фильмді сынап, «тек ашылу сахнасында ғана өмір бар» және «70-ші жылдардың ең талантты актерлерінің бірі – Бюссидің, осындай клишеге толы, сапасыз фильмде өз талантын ысыраптап жатырғанын көру шынымен өкінішті» деп жазды. Нью-Йорк Таймс газетінің Карин Джеймс: «Стив Карвер Bulletproof фильмін пазл құрастырғандай түсірген. Ол мынасын сынап көреді, мынасын, дұрыс келмейтін бөліктерді күштеп орнатуға тырысады». Роберт С. Которн The Arizona Daily Star газетінде: «Bulletproof фильмін елдің экрандарындағы мачолыққа құмарлықтың канондарының пародиясы ретінде қарастыруға болады» деп жазды. Бірақ ол фильмнің «өзін еліктегісі келген фильмдердің көрермендерін баурап алмаққа тырысады. Пародиямен екі жақтың да қатарында болу мүмкін емес» деді. Фрейзер Мур Атланта Конституциясы газетінде оны Рэмбо франшизасының соңғы бөлімімен салыстырып, «Гэридің фильмі Слайдың фильмінен жақсы немесе нашар емес, жай ғана қорқынышты, бірақ сапа сіз үшін маңызды болмауы мүмкін. Маңыздысы – қай фильмді көріп жатқаныңызды білу, енді сіз білесіз: Bulletproof – бұл ақымақ күлімсіреумен және ыңғайлы аяқ киіммен Rambo III» деп жазды. Sacramento Bee газетінде, McClatchy News Service арқылы таратылған шолуында Джо Балтаке Карвердің «әрекет фильмдері мен кейіпкерлер актерлерінің құнды қазынасын жинағанын» атап өтіп, «Bulletproof – шайқастың өзі, аз сөз, ал аз сөздердің өзі қатты күлкілі» деген қорытынды жасады.