Кіріспе

Гонконг заңгері және саясаткер Джеймс То Кун Сун (11 наурыз 1963 жылы туған) – Гонконг заңгері және Демократиялық партияның саясаткері. 1991 жылдан 2020 жылға дейін То Гонконгтың Заң шығарушы кеңесінің мүшесі болды, ол Аудандық кеңес (Екінші) сайлау округін өкілдік етті. Соңғы төрт жылы То Заң шығарушы кеңестегі ең тәжірибелі мүше болды, сондай-ақ 2016 жылдан 2017 жылға дейін демократиялық бағытталған депутаттар тобының үйлестірушісі қызметін атқарды. Ол бұрын Яу Цим Монг аудандық кеңесінің мүшесі болған, Олимпиада округін өкілдік еткен. 2020 жылдың қарашасында То, демократиялық бағытталған депутаттар тобының қалған мүшелерімен бірге, төрт мүшесінің депутаттық өкілдігінен шеттетілуіне наразылық білдіріп, отставкаға кетті.

Ерте өмір және саяси мансап

1963 жылы Гонконгта дүниеге келген. Ол Қытайдағы Христиандық шіркеуінің Кеи Ва бастауыш мектебінде және Коулундағы Вах Ян колледжінде білім алған. Кейін Гонконг университетіне қабылданды, онда 1985 жылы заңгер мамандығы бойынша LL.B. және 1986 жылы PCLL дипломдарын алып, бітіргеннен кейін заңгер болды. 1989 жылғы Тяньаньмэньдегі наразылықтарды қолдаған жергілікті демократиялық қозғалысқа қатысты. 1990 жылы ол Гонконгтың Біріккен демократиялық партиясын құрды – Гонконгтағы демократияны қолдаған алғашқы ірі партия, кейін Демократиялық партияға айналған. 1991 жылы Чхунг Ша Ванда Шам Шуй По аудандық кеңесіне алғаш рет сайланды.

Колониялық жылдар

1991 жылы Гонконг Заң шығарушы Кеңесінің алғашқы тікелей сайлауына қатысты, онда ол Коулун батысында демократиялық партия «Демократия және халықтың тұрмысы үшін қауымдастығы» (ADPL) өкілі Фредерик Фунгпен бірге сайланды. Алғаш рет сайланғанда 28 жасында Гонконгтың ең жас заң шығарушысы атанды. Ол 2016 жылға дейін бұл көрсеткішті сақтап келді, ол кезде «Демосисто» партиясынан Натан Лоу 23 жасында сайланды. 1995 жылы Коулунның оңтүстік-батыс сайлау округінде 69 пайыз дауыспен Заң шығарушы Кеңеске қайта сайланды. Гонконгтың тапсырылуы алдында, 1997 жылдың 30 маусымына дейін Заң шығарушы Кеңесте қызмет етті, одан кейін партиясымен бірге қызметтен босатылып, Уақытша Заң шығарушы Кеңеспен алмастырылды.

1997 жылдан кейін

1998 жылы алғашқы SAR Заңнамалық Кеңесі сайлауында ол қайта қатысып, Лау Чин Шекпен бірге Коулун батысындағы сайлауда 55 пайыз дауыспен қайта сайланды. Ол қауіпсіздік мәселелеріне маманданған, партияның қауіпсіздік жөніндегі өкілі болған және Заңнамалық Кеңестің маңызды комитеттерінің бірі – Қауіпсіздік жөніндегі Топтың төрағасы болды. Ол Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссияның жұмысын, иммиграция мәселелерін, вьетнамдық босқындарды, қылмысты және үштіктерді жақыннан қадағалап отырды. Сондай-ақ ол полицияның билікті теріс пайдалануына қарсы Тәуелсіз полиция шағымдар комиссиясын құруды қолдады. Ол 2000, 2004 және 2008 жылдары Коулун батысынан қайта сайланды. 2010 жылдың маусым айында ол Демократиялық партияның 2012 жылғы конституциялық реформа жобасын қолдауына ашық күмән келтірді, бірақ партиялық бағытты ұстанып, осы шараға дауыс берді. Партия реформа жобасына бес жаңа аудандық кеңес функционалдық сайлау округтері үшін халықтың тікелей дауысымен сайлау өткізуге қатысты кейінгі түзетуді енгізуге қол жеткізді. Заңнамалық Кеңесте сөйлеген сөзінде ол "супер функционалдық сайлау округтерінің" құрылуы туралы ескертті, олардың өкілдігі географиялық округтерден сайланған заң шығарушылардан гөрі артық болуы мүмкін еді. Дегенмен, 2012 жылғы Заңнамалық Кеңес сайлауында ол жаңадан құрылған аумақтық аудандық кеңес (Екінші) сайлау округінде партия атынан бақ сынады. Оның тізімі барлығы 316,468 дауыс жинады, бұл Гонконгтың сайлау тарихындағы ең көп дауыс көрсеткіші болды, және 2016 жылы оның партияласы Квонг Чун Ю осы көрсеткішті басып өтті.

2016 жылғы сайлау және партиялық жиынның ұйымдастырушысы

2016 жылы ол аудандық кеңестің (екінші) сайлау округінде қайта сайланды, бірақ демократияны қолдайтын сайлаушылардың стратегиялық дауыс беруі салдарынан дауыс саны күрт азайды. Олар Тодан қалып қойған Квонг Чун Юға дауыс берді. Нәтижесінде То 243 930 дауыспен маргиналды орынды жеңіп алды, бұл Пекинге жақын кандидат Вонг Квок Хингтің (Гонконг кәсіподақтар федерациясы) алған дауысынан 10 694 дауысқа, немесе 0,6 пайызға көп. Альберт Хо заң шығарушы органнан зейнетке шыққаннан және Ли Чукян күтпеген жерден орынсыз қалғаннан кейін ол Заң шығарушы кеңестің ең тәжірибелі мүшесі болды, сондай-ақ 1991 жылғы Заң шығарушы кеңестің алғашқы тікелей сайлауында сайланған "91-ші топтың" соңғы өкілі атанды. Ол сонымен қатар 1991 жылдан бері барлық сайлауларда тікелей сайланған жалғыз заң шығарушы болды. 2016 жылдың қазан айында ол қайта құрылған демократиялық коалицияның үйлестірушісі болды және 2017 жылға дейін бұл қызметті атқарды.

2020 жылғы Демократиялық партияның отставкасы

12 қарашада То және Демократиялық фракцияның тағы 14 мүшесі, күні бұрын төрт Демократиялық фракция кандидаттарының қанағаттандырылмауына наразылық білдіріп, бірден қызметтен кетіп кетті. Журналистерге сұхбат берген То: "[Кандидаттарды қанағаттандырмау] – Коммунистік партияның барлық нәрсені бақылауға тырысқан, еріксіздікпен жасалған репрессияның бір түрі" деді.

Тұтқындау

2021 жылдың 6 қаңтарында То демократиялық бағытталған 53 адамның қатарында болды, олар ұлттық қауіпсіздік заңы бойынша, әсіресе оның мемлекеттік құрылысқа қарсы әрекеттер туралы бабы бойынша ұсталды. Топ 2020 жылдың шілде айында демократиялық лагерь ұйымдастырған ресми емес алғашқы сайлауға қатысу және ұйымдастыру бойынша айыпталды. То 7 қаңтарда кепілдікпен босатылды. 2021 жылдың 29 қыркүйегінде То өткен жылғы демократияны қолдау мақсатында өткен алғашқы сайлауға қатысқандықтан, дұрыс емес ант қабылдағандықтан тағы 10 аудандық кеңесшімен бірге қызметтен шеттетілді.

Жеке өмір

2009 жылдың 12 желтоқсанында Сью Соға үйленді. 2012 жылы олардың ұлы дүниеге келді.