Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонконг саясаткері
Hong Kong politician
Там Иу Чунг, GBM, JP (; 1949 жылдың 15 желтоқсанында туған) – Гонконгтағы Пекинге жақын саясаткер. Ол Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетінің (ҰХК ТК) бұрынғы мүшесі, Гонконгтың заң шығарушы кеңесінің (ЗК) бұрынғы мүшесі және Гонконгтың жақсаруы мен дамуы үшін демократиялық альянстың (DAB) бұрынғы төрағасы. Дәстүрлі сол қанаттағы Гонконг кәсіподақтар федерациясының (FTU) мүшесі, Там Гонконгтың негізгі заңын жобалау комитетінің (НЗЖК) мүшесі және 1985 жылы еңбек функционалды сайлау округінен Заң шығарушы кеңеске сайланған алғашқы мүшелердің бірі болды. Ол 1992 жылы құрылған Гонконгты жақсарту үшін демократиялық альянстың негіздеуші төрағасының орынбасары және 2007 жылдан 2015 жылға дейін оның партия төрағасы болды. 1998 жылдан 2016 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Жаңа аудандардың батыс бөлігінен Гонконгтың заң шығарушы кеңесіне сайланды. Қытай Халық саяси кеңесшілер конференциясының (ХХСК) Ұлттық комитетінің мүшесі, Там 2017 жылы Ұлттық халық конгресіне сайланды және Рита Фаннан кейін ҰХК ТК-де Гонконг өкілі болды. 2021 жылдың 15 қаңтарында АҚШ Қазыналық департаменті 6 қаңтарда демократиялық белсенділерді жаппай ұстауға жауапты алты шенеунікке, оның ішінде Тамға санкция салды.
Tam Yiu chung, GBM, JP (; born 15 December 1949) is a pro Beijing politician in Hong Kong. He is a former member of the Standing Committee of the National People's Congress (NPCSC), former member of the Legislative Council of Hong Kong (LegCo) and former chairman of the pro Beijing Democratic Alliance for the Betterment and Progress of Hong Kong (DAB). A member of the traditional left wing Hong Kong Federation of Trade Unions (FTU), Tam was a member of the Hong Kong Basic Law Drafting Committee (BLDC) and among the first elected members of the Legislative Council through the Labour functional constituency in 1985. He was the founding vice chairman of the Democratic Alliance for the Betterment of Hong Kong formed in 1992 and its party chairman from 2007 to 2015. He was elected to the Legislative Council of Hong Kong in New Territories West from 1998 until his retirement in 2016. A member of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC), Tam was elected to the National People's Congress in 2017 and succeeded Rita Fan to become the Hong Kong representative in the NPCSC. On 15 January 2021, the United States Department of the Treasury placed sanctions on six officials, including Tam, responsible for the mass arrests of pro democratic activists on 6 January.
Ерте мансап
Там 1949 жылғы 15 желтоқсанда Гонконгта Хуйян тегінен шыққан Хакка отбасында дүниеге келді. 1968 жылы, 19 жасында терезе безендірушісі болып жұмыс істеген кезде, ол сауда одағына қосылды. Кейіннен 1975 жылы ол одақтың вице-төрағасы болып сайланды және 1982 жылы Ченг Йю Тонгпен бірге Гонконгтағы ең ірі коммунистік бағытталған кәсіподақ – Гонконг Кәсіподақтар Федерациясының (FTU) вице-төрағасының бірі болды. 1984 жылғы желтоқсанда Гонконгтың 1997 жылдан кейінгі Қытайдың билігіне өтуін бекіткен Қытай-Британдия ортақ декларациясы жарияланғаннан кейін, 1985 жылғы ақпанда Пекин үкіметі Тамды Гонконгтың негізгі заңын әзірлеу комитетіне (BLDC) тағайындады, ол 1997 жылдан кейін Гонконгтың конституциясын әзірлеуге жауапты болды. 1985 жылғы қыркүйекте ол Гонконг Заңнамалық кеңесіне (LegCo) алғаш рет еңбек өкілі ретінде сайланды, Гоминьдандық Гонконг және Коулун Кәсіподақтар Кеңесінің (TUC) президенті Панг Чун Хоймен бірге. 1992 жылы ол басқа жергілікті коммунистік көшбасшылармен бірге Пекинге бағытталған «Гонконгты жақсарту үшін демократиялық одақ» (DAB) партиясын құрды. Ол партияның негізін қалаушы вице-төрағасы болды. 1995 жылғы Заңнамалық кеңес сайлауында ол еңбек округіндегі мандатын тастап, халықтың тікелей сайлауымен сайланатын 18 округтің бірі – Коулунның оңтүстік-шығысында сайлануға тырысты, бірақ Демократиялық партияның үміткері Фред Ли Ваминге шамалы айырмамен жеңіліп, одан 2000-нан астам дауыспен қалып қойды.
Tam was born in a Hakka family of Huiyang ancestry in Hong Kong on 15 December 1949. In 1968, when he was a 19 year old window display designer, he joined a retail union. He later rose to be the union's vice chairman in 1975 and become one of the vice chairman of the Hong Kong Federation of Trade Unions (FTU), the largest pro Communist trade union in Hong Kong, with Cheng Yiu tong in 1982. After the Sino British Joint Declaration finalised which determined the Chinese sovereignty of Hong Kong after 1997 in December 1984, Tam was appointed by the Beijing government to the Hong Kong Basic Law Drafting Committee (BLDC) which responsible for the drafting of the mini constitution of Hong Kong after 1997 in February 1985. In September 1985, he was first elected to the Legislative Council of Hong Kong (LegCo) in the first ever Legislative Council election as one of the Labour representatives, along with Pang Chun hoi, president of the pro Kuomintang Hong Kong and Kowloon Trades Union Council (TUC). In 1992, he co founded the pro Beijing party the Democratic Alliance for the Betterment of Hong Kong (DAB) with other local pro Communist leaders. He became the founding vice chairman of the party. In the 1995 Legislative Council elections, he gave up his Legislative Council seat in the Labour constituency to fight in Kowloon Southeast, one of 18 geographical constituencies elected by the public at large, but narrowly defeated by the Democratic Party candidate Fred Li Wah ming, finishing a little over 2,000 votes behind.
АӨА Заң шығарушы Кеңесі
1996 жылы ол 400 адамдық таңдау комитетінің бірігуге дайындалып тұрған шағында Пекиннің қатаң бақылауындағы Уақытша Заң шығарушы Кеңеске сайланды. Бірінші Әкімшілік аймақтың (SAR) Заң шығарушы Кеңесі сайлауында ол Жаңа аумақтардың батысынан сайланды. Оның төрағалығымен ДАБ 2007 және 2011 жылғы аудандық кеңес сайлауларында жеңіске жетті. 2012 жылғы Заң шығарушы Кеңес сайлауында ол партияны тарихтағы ең үлкен жеңіске жеткізді, Гонконг аралы мен Жаңа аумақтардың батысындағы екі және үш тізімді пайдаланып, барлығы 13 орын жеңіп алды, Лау Конг ва тізімінен (Екінші аудандық кеңес) басқа барлық тізімдер сайланды. 2015 жылдың ақпан айында ол жаңа буын көшбасшыларға мүмкіндік беру үшін ДАБ төрағасы лауазымынан кететінін жариялады. 2016 жылдың 1 шілдесінде ол Гонконгтың марапат жүйесіндегі ең жоғары награда – Ұлы Баухиния орденін (GBM) үкіметтен алды.
In 1996, he was elected to the Provisional Legislative Council tightly controlled by Beijing on the eve of the unification by the 400 strong Selection Committee. In the first SAR Legislative Council election, he was elected through the New Territories West. Under his chairmanship, the DAB received electoral victories in the 2007 and 2011 District Council elections. In the 2012 Legislative Council election, he led the party to achieve the greatest victory in history, bagging 13 seats in total, by deploying two and three tickets in Hong Kong Island and New Territories West respectively and having all the tickets being elected except for Lau Kong wah's ticket in District Council (Second). In February 2015, he announced that he will step down as DAB chairman to open the door for a new generation of leaders. He received Grand Bauhinia Medal (GBM), the highest award in the Hong Kong medal system, by the government on 1 July 2016.
Ұлттық халықтық конгресс
2016 жылғы Заңнамалық кеңес сайлауында ол басқа үш партияның аға мүшелері Цан Йок Син, Ип Квок Хим және Чан Кам Ламмен бірге қайта сайлануға ұмтылмады. Там Ю Чунг 2003 жылдан бастап Қытай Халық саяси кеңесшілер конференциясының (ҚХСК) Гонконг депутаты болды. Сол айда Там "Оккупай Сентрл" ұйымының негізін қалаушы Бенни Тайды Қытайдағы "диктатура" аяқталғаннан кейін Гонконг тәуелсіздігіне қатысты айтқан сөздері үшін сынады. Там Гонконгты бас көтеру, сатқындық және бүлікшілдік сияқты бірқатар әрекеттерді қылмыстық деп тану үшін Негізгі заңның 23-бабын шұғыл түрде іске асыруға шақырды. Ол Тайдың әлі де Гонконг университетіндегі (ХКУ) жұмысын жалғастыруы орынды ма деп сұрады. 2020 жылдың қазан айында Там Гонконгтың тәуелсіздігі туралы мектептерде талқылауға жол берілмеуі керектігін айтты және бұл Ұлттық қауіпсіздік заңын бұзады деп мәлімдеді. 2020 жылдың қарашасында Там заң шығарушы кеңестегі демократияны жақтаған заң шығарушылардың кешіктіру тактикасын қолдануы жағдайында, олардың лауазымдарынан шығарылуы мүмкін деп ескертті. Бұған жауап ретінде демократияны жақтаған депутаттар, егер олардың біреуі де лауазымынан айырылса, жұмыстан кететіндерін мәлімдеді. 2021 жылдың қаңтар айында Тамның сот жүйесін реформалау туралы қайта-қайта шақыруларынан кейін, Бас судья Джеффри Ма сот жүйесінің Пекинге жақтас партияның сот шешімдеріне наразы болғаны үшін ғана реформаланбауы керек деді. 2021 жылдың ақпан айында Там Гонконгтың саяси жүйесі реформалауға мұқтаж екенін және Гонконгтың өзі шеше алмайтын мәселелерді шешу үшін Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті (ҰХК ТК) жауапты екенін жазды. Сондай-ақ, ақпан айында Там қаланы Қытай Коммунистік партиясымен (ҚКП) байланыстырып, "Егер сіз Қытай Коммунистік партиясына қарсы болсаңыз, Гонконгтың мүддесін шын мәнінде қорғайсыз деп қалай айта аласыз?" деп сұрады. 2021 жылдың наурыз айында Там "Гонконг үшін 2021 қол қою" науқанын басқарды, ол Гонконгтағы адамдардан 2,38 миллион қол жинағанын мәлімдеді, бұл тек "патриоттардың" үкіметте қызмет етуіне рұқсат беруге қолдау білдірді. Гонконгтағы қоғамдық пікірді зерттеу институтының (ҚПЗИ) бас директорының орынбасары қолтаңбалардың шынайылығына күмәнданатынын және осынша көп қолтаңбаны қысқа мерзімде жинау мүмкін емес екенін айтты. ҰХК ТК тек "патриоттарға" үкіметте қызмет етуге рұқсат беретін заң қабылдағаннан кейін, Там Гонконг қалыпты жағдай қалпына келтірілгеннен кейін демократиялық дамуды жалғастыра алады деп мәлімдеді. 2021 жылдың қазан айында Там "Шетелдік державалар 1900 жылы Қытайға басып кірген кезде, олар қазіргі Бейжіңдегі Ескі жазғы сарайды тонап, өртеп жіберді. Бұл тарихи факт, оны түсіндірудің басқа жолы жоқ" деді. Алайда, сарайды тонау және өртеу 1860 жылы Екінші опиум соғысы кезінде болды. Тэм 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарды қолдағанмен, 2021 жылы ол барлық фактілерді білмейтінін мәлімдеді. Жыл сайынғы Тяньаньмэнь алаңындағы еске алу шараларын ұйымдастырушылар ұлттық қауіпсіздік заңы бойынша тұтқындалғанда, Тэм билік органдары тек заңды орындады деді. 2022 жылдың 5 қаңтарында Кэрри Лам COVID-19 жұқпасының таралуына байланысты қоғамдық жиналыстарға қарсы жаңа ескертулер мен шектеулер жариялады. Бір күннен кейін көптеген мемлекеттік қызметкерлердің 222 қонақпен бірге Уитман Хунг Вайдің туған күнін тойлауына қатысқаны анықталды. Кем дегенде бір қонақтың COVID-19 тестісі оң нәтиже көрсетті, бұл көптеген қонақтарды карантинге жіберді. Сондай-ақ, Там қонақтардың бірі Каспар Цуиді қорғап, оның әртүрлі салалардағы адамдармен кездесуі Цуидің міндеті екенін айтты. 2022 жылдың 30 маусымында Тэм COVID-19-ға оң нәтиже көрсетті және 1 шілдеде ҚКП бас хатшысы Си Цзиньпинмен бірге мерекелеуге қатыса алмады. 2022 жылдың шілдесінде Там демократияны қолдайтын қайраткерлер Қытай Коммунистік партиясымен байланысын үзбеуі керектігін айтты. 2022 жылдың тамызында Нэнси Пелоси Тайваньға барып, Джон Ли "Гонконг үкіметі ұлттық егемендік пен аумақтық тұтастықты қорғау үшін Пекиннің барлық қажетті шараларын толықтай қолдайтын және жеңілдететінін" уәде еткеннен кейін, Там Гонконгтың шешім қабылдау билігі көп емес екенін және "Бұл Пекиннің бізге не істегісі келетіндігіне байланысты" деді. 2022 жылдың қарашасында Там келесі ҰХК ТК сайлауына қатыспайтынын және ұлттық қауіпсіздік туралы заңдағы, сондай-ақ сайлау реформаларындағы бұрынғы жұмысына мақтанатынын айтты. 2022 жылдың қарашасында Там Гонконг соттары Джимми Лайға Ұлыбританияда тұратын заңгерді пайдалануға рұқсат берсе, ҰХК ТК шетелдік заңгерлерді пайдалануды тоқтату және ұлттық қауіпсіздік туралы заң туралы кез-келген түсініспеушілікті жою үшін араласуы керек деді; Там сондай-ақ сот шешіміне ықпал етуге тырыспағанын жоққа шығарды. Керісінше, Ронни Тоң сот шешімі шыққанға дейін істерге түсініктеме берудің орынсыз екенін айтты. Гонконг университетінің бұрынғы құқық факультетінің деканы профессор Йоханнес Чан Ман Мун ҰХК ТК түсіндірмесі "Гонконгты халықаралық қала ретінде күйретуі мүмкін" деді және сот шешім шыққанға дейін ҰХК ТК араласуын талап ету "көңіл көшіреді" және қаланың құқықтық үстемдігі мен сот тәуелсіздігіне нұқсан келтіруі мүмкін екенін айтты. Там бұрын мәселені шешудің жалғыз жолы ҰХК ТК араласу екенін айтқан еді; 2022 жылдың желтоқсанында Там өз сөзінен бас тартып, "Мен түсіндірме талап еткенімді ешқашан айтқан емеспін" деді. Там сондай-ақ кейіннен "Гонконг мәселені ҰХК ТК араласуынсыз өзі шеше алса, бұл жақсы болар еді" деді. 2023 жылдың қаңтарында ҰХК ТК бас директоры шетелдік заңгерлерді тыйым салуға рұқсат бергеннен кейін, Там Гонконг заңнамасын ұлттық қауіпсіздік заңымен үйлестіру құқықтық жүйеге әсер етпейді және тек пайда әкеледі деді. 2022 жылдың желтоқсанында Там ұлттық қауіпсіздік заңы бойынша айыпталған күдіктілердің сот процесін Қытай материгінде өткізуі мүмкін, егер олар Гонконгта заңгер таба алмаса деді. 2023 жылдың қаңтарында Там барлық шетелдік заңгерлерді ұлттық қауіпсіздік істерінен толығымен тыйым салу керек деді және "Іс бойынша мемлекеттік құпиялар бар-жоғын анықтау қиын болғандықтан, ұлттық қауіпсіздік істеріне шетелдік заңгерлерді қатыстырмау шешімін қабылдау оңайырақ" деді.
He did not seek for re election in the 2016 Legislative Council election along with three other party seniors Tsang Yok sing, Ip Kwok him and Chan Kam lam. Tam Yiu chung had been also a Hong Kong deputy to the Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC) since 2003. In the same month, Tam condemned Occupy Central co founder Benny Tai for his remarks on the possibility of Hong Kong independence after the end of "dictatorship" in China. Tam urged Hong Kong to urgently implement Article 23 of the Basic Law to criminalise a series of acts including sedition, treason and subversion. He also asked if it was still appropriate for Tai to keep his job at HKU. In October 2020, Tam said that discussions about Hong Kong independence should not be allowed in schools, and claimed it would violate the National Security Law. In November 2020, Tam warned that pro democracy lawmakers in the Legislative Council who were using filibustering techniques may be disqualified from their positions. In response, the pro democracy lawmakers threatened to collectively quit if any of them were disqualified. In January 2021, following repeated calls from Tam to reform the judiciary, Chief Justice Geoffrey Ma said that the judiciary should not be reformed simply due to the pro Beijing party being unhappy with the court's rulings. In February 2021, Tam wrote that Hong Kong's political system needed reforming, and that the NPCSC was responsible for resolving issues that the Hong Kong could not fix by itself. Also in February, Tam linked the city with the CCP, asking "If you oppose the Chinese Communist Party, how can you maintain that you genuinely safeguard the interests of Hong Kong?" In March 2021, Tam led the "Sign For HK 2021 campaign," which claimed to have collected 2.38 million signatures from those in Hong Kong in support of changes to only allow "patriots" to serve in the government. The deputy chief of the Hong Kong Public Opinion Research Institute (PORI) said he was skeptical of the authenticity of the signatures, and said that it was impossible to collect so many signatures in such a short time. After the NPCSC passed legislation to allow only "patriots" to serve in the government, Tam claimed that Hong Kong could continue with democratic development after normality is restored. In October 2021, Tam stated that "When the foreign powers invaded China in 1900, they looted and burned down the Old Summer Palace in today's Beijing. That's a historical fact and there's no alternative way to interpret it." However, the looting and burning of the palace happened in 1860, during the Second Opium War. Though Tam had originally supported the 1989 Tiananmen Square protests, in 2021 he claimed that he did not know all of the facts, and when organizers of the annual Tiananmen vigil were arrested under the national security law, Tam said authorities were just following the law. On 5 January 2022, Carrie Lam announced new warnings and restrictions against social gathering due to potential COVID 19 outbreaks. One day later, it was discovered that many government officials attended a birthday party hosted by Witman Hung Wai man, with 222 guests. At least one guest tested positive with COVID 19, causing many guests to be quarantined. Tam also defended one guest, Caspar Tsui, and said that it was Tsui's job to meet with people from various sectors. Tam tested positive for COVID 19 on 30 June 2022, and was unable to attend July 1 celebrations with CCP general secretary Xi Jinping. In July 2022, Tam said that pro democracy figures should not cut ties with the Chinese Communist Party. In August 2022, after Nancy Pelosi visited Taiwan and John Lee vowed "The Hong Kong government would fully support and facilitate all necessary measures by Beijing to safeguard national sovereignty and territorial integrity," Tam said Hong Kong did not have much decision making power and that "It depends on what Beijing wants us to do." In November 2022, Tam said he would not run for the next NPCSC election, and that he was proud of his previous work on the national security law, as well as electoral reforms. In November 2022, Tam said that if Hong Kong courts allow Jimmy Lai to use a UK based lawyer, the NPCSC would need to step in to block the use of foreign lawyers and clear any misunderstandings about the national security law; Tam also denied that he was influencing the court's decision. In contrast, Ronny Tong said that it was inappropriate to comment on cases before rulings were issued. Professor Johannes Chan Man mun, former law dean of HKU, said that the NPCSC interpretation "may severely compromise Hong Kong as an international city," and that calls to have the NPCSC intervene before the court had issued its decision were "disturbing" and could undermine the rule of law and judicial independence in the city. Tam earlier said that the only way to resolve the issue was to have the NPCSC intervene; in December 2022, Tam backtracked and claimed "I've never insisted on an interpretation." Tam also later claimed that "it would be best" if Hong Kong could handle the issue without the NPCSC. In January 2023, after the NPCSC ruled that the Chief Executive could ban foreign lawyers, Tam said that changing Hong Kong law to align it with the national security law would have no impact on the legal system, and would only bring benefits. In December 2022, Tam said that defendants charged under the national security law could have their trials in mainland China if they cannot find a lawyer in Hong Kong. In January 2023, Tam said that all foreign lawyers should be banned from national security cases, and that "It is clearer to draw a line in the sand by ruling out foreign lawyers from taking part in national security cases as it is difficult to tell whether the case involves state secrets in the first place."
Жеке өмір
Там Австралия Ұлттық университетінде ересектер білімі саласын, ал Лондон метрополитен университетінде кәсіби одақтарды зерттеуді оқыды. Ол үйленген, екі ұлы бар.
Tam studied Adult Education at Australian National University and Trade Union Studies at the London Metropolitan University. He is married with two sons.