Кіріспе

Рис Григ ("Рис Грюс"; 1234 жылы қайтыс болды), нағыз аты Рис ап Рис, сондай-ақ Рис Файхан ("Рис Кіші") деп те белгілі, Дехьюбарт патшалығының бір бөлігін билеген Уэльс князі.

Ұрпағы

Рис Рис ап Груффид (Рис мырза) мен оның әйелі Гвенлианның, Поуистің Мадог ап Маредудтың қызының төртінші ұлы болған.

Отбасылық қақтығыс

Ол Ричард де Клэрдің қызы Матильдаға үйленді. Оның күйеу ағасы – Рим патшасы Корнуолл королі Ричард болды. Рис ап Грюффид қарт жасқа келгенде ұлдарын бақылауда ұстау қиынға түсті, соның салдарынан Груффид ап Рис II мен Мельгвен ап Рис арасында ащы жанжал шықты. Рис Григ Мельгвенге қарсы Груффидпен одақ құрды, содан кейін 1195 жылы тағы бір ағасы Маредудпен бірігіп, әкесіне қарсы қастандық жасап, Динефур қамалын басып алды. Бірақ әкесі оларға қарсы шара алып, екеуін де тұтқындап, Истрад-Мюриг қамалына қамады.

Билік ойыны

1197 жылы Рис ап Груффид, 1201 жылы Рис Григтің одақтасы Груффид қайтыс болды, ал 1204 жылы Маелгвон Дехьюбарттың көп бөлігін басып алды. 1204 жылы Рис Груффидтің ұлдары Рис пен Оуэйнмен одақтасып, Маелгвонды Истрад-Тюиден қуды, ол содан кейін олардың арасында бөлісті, ал Рис Григ Кантреф-Маурды алды. 1211 жылы Рис, Ұлы Льюэллиннің қолдаушылары болған немерелерімен келіспей, Англия королі Джонның жағына шығып, ағылшын корольдік әскерлерінің көмегімен Ландоверді шапты және басып алды. Джон Льюэллинді Гвинендтің негізгі аймағынан тыс жерлерді жаулап алудан бас тартуға мәжбүрлегеннен кейін, Рис Маелгвонмен бірігіп, немерелерін қалған жерлерінен қуды. Бірақ король Джон Аберистуитте қамал салғанда, Рис пен Маелгвон жақтарын өзгертіп, қамалға шабуыл жасап, өртеп жіберді. 1212 жылы Рис Суонсиге шабуыл жасап, өртеп жіберді.

Жеңіс, қашу және тұтқынға алу

Гриффид ап Ристің ұлдары Рис пен Оуэйн король Джонмен бітіспекке келді және ағылшын корольдік жағына қосылды. 1213 жылы Фалькс де Брейте бастаған ағылшын әскері Рис Григтің жерлерін тартып алып, оны оның туған інілеріне беру үшін жіберілді. Рис Лландейло шайқасында жеңіліске ұшырады және ағасы Мельгвоннан қорғаныш іздеу үшін Цередигонға қашуға мәжбүр болды. Кейін сол жылы ол ағылшындарға түсіп, Кармартенде түрмеге қамалды.

Бостандық және бүлік

1215 жылы Грюффид ап Ристің ұлдары патшаға қарсы шығып, ағасы Мейлгвенмен одақтасты. Ағылшындар Рис Григті азамат соғысы бастайды деген үмітпен босатты, бірақ Рис оның орнына Ұлы Лливелинмен бірікті, және ол, Мейлгвен мен Грюффид ап Ристің ұлдары сол жылдың желтоқсан айында Оңтүстік Уэльсте көптеген қамалдарды басып алған шабуылда Лливелинмен бірге болды. 1216 жылы Лливелиннің Абердифиде өткен мәжілісінде Рис Григке Кантреф Мавр, Кантреф Бичан және басқа да жерлер берілді.

Өлім

Рис Льюэллин өмірінің соңына дейін оны қолдады. 1231 жылғы соғыста ол ағасы Мельгвеннің ұлы Мельгвен Кішімен бірігіп, Кардиганды өртеп, содан кейін Льюэллин үшін қаланы жаулап алды. 1234 жылы ол Маелгвен Файханмен қайтадан Кармартенге шабуыл жасады, бірақ жарақаттанды және көп ұзамай Лландейло Фаврда қайтыс болды. Ол Санкт-Дэвидс соборында жерленді, ал оның орнын ұлы Маредудт басып алды. Ол Рис Мехилл есімді тағы бір ұлды қалдырды (1244 жылы қайтыс болды), оның Рис Файхан ап Рис Мехилл деген ұлы және Гвенлиан есімді қызы болды. Гвенлиан мұрагер ретінде танылып, Гилберт Талботқа (1274 жылы қайтыс болды) тұрмысқа шықты, ол Гилберт Талботтың, 1-ші Талбот баронының (1345/6 жылы қайтыс болды) әкесі болды. Талбот Дехьюбарт әулетінің ежелгі гербін Гвенлианға үйленгенде "одақтас гербі" ретінде қабылдап, өзінің бұрынғы әкесінен қалған 10 бөліктен тұратын күміс және қызыл түсті гербін алмастырды (Encyclopædia Britannica, 9-шы басылым, 11-том, 691-бет, Геральдика; Debrett's Peerage, 1968, 1015-бет, Шрусбери және Уотерфорд графы). Алайда, Гвенлиан туралы болжам расталмады, өйткені Динефур лорды Рис Мехиллдің Дехьюбарт әулетінің гербіне ие болатын еркек мұрагерлері де болды.