Кіріспе
Тамаулипас штатында орналасқан қылмыстық топ
Перс шығанағы картелі (исп. Golfos немесе CDG) – Мексикадағы қылмыстық синдикат және есірткі трафигі ұйымы, және, мүмкін, елдегі ең көне ұйымдасқан қылмыс топтарының бірі. Қазіргі уақытта оның штаб-пәтері Матаморос қаласында, Тамаулипас штатында, АҚШ шекарасының тікелей арғы жағында, Техас штатының Браунсвилл қаласында орналасқан. Олардың желісі халықаралық, Еуропа, Батыс Африка, Азия, Орталық Америка, Оңтүстік Америка және АҚШ-тағы қылмыстық топтармен байланыста болады деп саналады. Есірткі трафигінен басқа, Перс шығанағы картелі қорғау рэкеттері, кісі өлтіру, қорқыту, адам ұрлау және басқа да қылмыстық әрекеттер арқылы жұмыс істейді. Перс шығанағы картелінің мүшелері халықты қорқытып, өте зорлық-зомбылыққа бейімділігімен танымал. Оның негізін қалаушы Хуан Непомусено Гера тыйым кезінде АҚШ-қа үлкен көлемде алкогольді, ал 40 жылдан астам уақыт бойы героинді контрабандалық жолмен әкелгенімен, 1980 жылдары ғана картель Хуан Непомусено Гера мен Хуан Гарсия Абрего басшылығымен кокаин, метамфетамин және марихуана сатуға көшкен.
Құрылғаны: 1930 жылдар
Мексиканың Тамаулипас штатындағы Матаморос қаласында орналасқан есірткі картелі – Перс шығанағы картелі 1930 жылдары Хуан Непомусено Герамен құрылған. Бастапқыда Матаморос картелі (испанша: Cártel de Matamoros) деп аталған, Перс шығанағы картелі бастапқыда алкогольді және басқа да заңсыз тауарларды АҚШ-қа контрабандалық жолмен әкелді. Ол 1970 жылдары Хуан Гарсия Абрегоның басшылығымен едәуір өсті. Гарсия Абрего бұрын килограмы үшін 1500 АҚШ доллары алған орнына, жеткізу үшін төлем ретінде Колумбиядан 50% жүк тасымалын қамтамасыз ете алды. Алайда, бұл жаңа келісім Гарсия Абрегоны өнімнің Колумбиядан белгіленген жеріне жеткеніне кепілдік беруге міндеттеді. Оның орнына ол Мексиканың солтүстік шекарасында жүздеген тонна кокаин сақтау үшін қоймалар құрды; бұл оған жаңа тарату желісін құруға және саяси ықпалын арттыруға мүмкіндік берді. Есірткі тасымалынан басқа, Гарсия Абрего миллиондаған доллар ақшаны да заңдау үшін жіберіп тұрды. 1994 жылға қарай Перс шығанағы картелі Кали картелінің жеткізушілерінен АҚШ-қа келетін кокаиннің үштен бірін өңдегені анықталды. 1990 жылдары Мексиканың бас прокуроры PGR (Procuraduría General de la República) Перс шығанағы картелінің құны "10 миллиард доллардан астам" екенін бағалады.
АҚШ-тағы сыбайлас жемқорлық
Гарсия Абрегоның байланыстары Мексика үкіметіндегі жемқорлықтан асып, АҚШ-қа дейін жетті. Гарсия Абрегоның трафигін ұйымдастырушыларының бірі Хуан Антонио Ортистің тұтқындалуынан кейін, картель 1986 жылдан 1990 жылға дейін АҚШ-тың Иммиграция және натурализация қызметінің (INS) автобустарында тонналап кокаин тасымалдағаны белгілі болды. Антонио Ортиздің айтуынша, автобустар шекарада тоқтатылмағандықтан, тасымалдау үшін өте қолайлы болды. Бұған қоса, INS автобустарындағы алаялықтан басқа, Гарсия Абрегоның Техас Ұлттық гвардиясының өкілдерімен "ерекше келісім" болғаны анықталды. Олар картель үшін Оңтүстік Техастан Хьюстонға тонналап кокаин мен марихуана тасымалдаған.
Абрегоның тұтқындалуы
Гарсия Абрегоның бизнесі соншалықты өсті, ФБР оны 1995 жылы ең ізделіп отырған он адамның тізіміне енгізді. Ол бұл тізімге енген алғашқы есірткі сатушы еді. 1996 жылдың 14 қаңтарында Гарсия Абрего Монтеррейдегі (Нуэво-Леон штаты) ранчоның жанынан тұтқындалды. Ол дереу АҚШ-қа экстрадицияланды, онда тұтқындалғаннан сегіз ай өткен соң сотталды. Гарсия Абрего ақшаны жылыстау, есірткі иелігі және есірткі трафигі бойынша 22 қылмысқа сотталды. Қазылар алқасы Гарсия Абрегоның 350 миллион долларлық активін тәркілеуге бұйрық берді, бұл бұрын жоспарланған сомадан 75 миллион долларға артық. Қазіргі таңда Хуан Гарсия Абрего АҚШ-тың Колорадо штатындағы қатаң күзетілетін түрмеде 11 өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 1996 жылы Гарсия Абрегоның ұйымы оны қорғау үшін саясаткерлер мен құқық қорғау органдарына миллиондаған доллар пара бергені белгілі болды. Оның тұтқындалуынан кейін Мексиканың федералдық сот полициясына жауапты бас прокурордың орынбасары Гарсия Абрегоны қорғау үшін 9 миллионнан астам АҚШ доллары жинағаны дәлелденді. Гарсия Абрегоның тұтқындалуына қатысты сыбайлас жемқорлық туралы да күдіктер туды. Мексика үкіметі Гарсия Абрегоның қайда екенін білген және оның үкіметтегі жемқорлық туралы ақпараты болғандықтан оны тұтқындаудан бас тартқан деген болжам бар. Гарсия Абрегоны тұтқындаған FJP командирі қарсылас картельден оқтан өтпейтін Mercury Grand Marquis және 500 000 АҚШ доллары алған деген күдік бар. Гарсия Абрегоның тұтқындалуы АҚШ-тың талаптарын қанағаттандыру және Әділет министрлігінен (DOJ) сауда серіктесі ретінде сертификат алу мақсатында жасалған деген де теориялар бар, дауыс беру 1 наурызда өтетін болды. Гарсия Абрего 1996 жылдың 14 қаңтарында тұтқындалды, ал Мексика 1 наурызда сертификат алды. АҚШ Гарсия Абрегоны Нюэво-Леон штатының Монтеррей қаласының сыртынан ұстағаннан кейін есірткі баронын Мексика қаласына ұшырып әкелді, онда АҚШ федералды агенті оны жеке ұшақпен Хьюстонға, Техас штатына алып барды. АҚШ-қа дереу экстрадицияланған Гарсия Абрего ФБР агентімен сұхбаттасып, "адамдарды өлтіруге және азаптауға бұйрық бергенін", Мексиканың жоғары лауазымды шенеуніктеріне пара бергенін және АҚШ-қа тонналап есірткі контрабандалық жолмен әкелгенін мойындады. Алайда, оның прокурорлары Гарсия Абрегоны АҚШ азаматы ретінде соттады, өйткені ол американдық туу туралы куәлігі де болған, бірақ Мексика билігі бұл куәліктің "жалған" екенін мәлімдеді. Оның қолында Мексикада туылғанын растайтын ресми туу туралы куәлік те болды. "The Brownsville Herald" газетінің хабарлауынша, Гарсия Абрего сот залына күлімсіреп кіріп, адвокаттарымен белсенді түрде сөйлесіп, испан тілінен ағылшын тіліне аударуға көмектесті. Сот Гарсия Абрегоға өмірінің қалған бөлігін түрмеде өткізетінін айтқаннан кейін прокурорлар өлім жазасын қарастырмады. 1998 жылдың 8 мамырында сотқа ұсынылған құжаттарға сәйкес, Матаморос қаласында орналасқан Gulf Cartel қылмыстық ұйымы 1970 жылдардың ортасынан 1990 жылдардың ортасына дейін АҚШ-қа орасан зор мөлшерде есірткі әкелген, ал Гарсия Абрегоға 11 өмір бойына бас бостандығынан айырылу жазасы берілді. Төрт апталық сот процесінде 84 куәгер, "құқық қорғау органдарының қызметкерлерінен есірткі контрабандасына қатысқандарға" дейін, Гарсия Абрего ұшақтармен Колумбия кокаинін контрабандалық жолмен әкеліп, Мексика-АҚШ шекарасындағы бірнеше шекаралық қалаларда сақтаған, содан кейін Рио-Гранде аңғарына жеткізгенін мойындады. Сонымен қатар, Гарсия Абрего бұрын Браунсвиллде алты жыл бұрын автокөлік ұрлығы үшін тұтқындалғаны, бірақ кейін ешқандай айып тағылмастан босатылғаны белгілі болды. Рио-Гранде аңғарынан екі адам Гарсия Абрего үшін 30 миллион доллардан астам ақшаны жылыстағаны үшін есірткі баронының тұтқындалуына дейін айыпталды. Сонымен қатар, ол 1984 жылы "Ла Клиника Рая" ауруханасында 6 адамды өлтіргені үшін жауапкершілікке тартылды, ал 1991 жылы Матаморос қаласындағы Cereso түрмесінде 18 тұтқын қаза болды – екеуі де Тамаулипас штатында болды.
Upon his capture outside the city of Monterrey, Nuevo León, the drug lord was flown to Mexico City where U. S. federal agent took him on a private plane to Houston, Texas. Wearing slacks and a striped shirt, García Ábrego was immediately extradited to the United States where he was interviewed by an FBI agent, and confessed to have "ordered people murdered and tortured", bribed top Mexican officials, and smuggled tons of narcotics into the United States. His prosecutors, however, tried García Ábrego as a U. S. citizen because he also had an American birth certificate, although Mexican authorities claimed the certificate was "fraudulent." He also had an official birth certificate that claimed García Ábrego was indeed born in Mexico. According to The Brownsville Herald, García Ábrego went into the courtroom grinning and talking animatedly with his lawyers who helped him translate his words from Spanish into the English language. Hours after the judge told García Ábrego that he was going to spend the rest of his life in prison, the death penalty was out of the question for the prosecutors. According to the factual documents presented in court on 8 May 1998, the Matamoros based criminal syndicate of the Gulf Cartel was responsible for trafficking tremendous amounts of narcotics into the United States from the mid 1970s to the mid 1990s, and García Ábrego was given eleven life sentences in prison. During the four week trial, 84 witnesses, ranging from "law enforcement officers to convicted drug smugglers", confessed that García Ábrego smuggled loads of Colombian cocaine on planes and then stored them in several border cities along the Mexico–United States border before being smuggled to the Rio Grande Valley. In addition, it was brought up that García Ábrego had previously been arrested in Brownsville, Texas for six year old auto theft charges, but was released later with no charges whatsoever. Two men from the Rio Grande Valley were charged before the drug lord's arrest for laundering more than $30 million for García Ábrego. He was also held responsible in 1984 for the massacre of 6 people in La Clínica Raya, a hospital where rival drug members were being treated, and was also blamed for the massacre of the Cereso prison in 1991, where 18 prisoners were slain—both in Matamoros, Tamaulipas.
Гарсия-Абрего дәуірінен кейін
1996 жылы Мексика билігі Абрегоны тұтқындап, кейіннен АҚШ-қа депортациялағаннан кейін билік бос қалды және бірнеше жоғары лауазымды мүшелер басшылыққа таласты. Хуан Гарсия Абрегоның інісі Хумберто Гарсия Абрего Перс шығанағы картелінің жетекшісі болуға тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Ол жетекшілік қабілеттеріне де, Колумбиялық есірткі жеткізушілердің қолдауына да ие болмады. Сонымен қатар, ол бақылауда болды және оның тегі оның кім екенін көрсететін болғандықтан, көпшілікке жақсы танымал еді. Оның орнына Оскар Мальхербе де Леон мен Рауль Вальладарес дель Ангел келді, бірақ олар да көп ұзамай тұтқындалды, соның салдарынан бірнеше картель лейтенанттары басшылық үшін күресті. Мальхербе босатылуы үшін 2 миллион доллар көлемінде пара беруге тырысты, бірақ одан бас тартты. Хьюго Балдомеро Медина Гарза, «Трейлерлердің иесі» (El Señor Padrino de los Tráilers) деген атпен танымал, Перс шығанағы картелінің қайта құрылуындағы ең маңызды тұлғалардың бірі саналады. Ол 40 жылдан астам уақыт бойы картельдің жоғары лауазымды өкілі болды және ай сайын АҚШ-қа шамамен 20 тонна кокаин тасыды. Оның сәті 2000 жылдың қараша айында Тамаулипас штатының Тампико қаласында тұтқындалып, Ла-Пальма түрмесіне қамауға алынуымен аяқталды. Медина Гарза тұтқындалғаннан кейін оның туысы Адалберто Гарза Драгустиновиске қарсы Перс шығанағы картеліне қатысы бар және ақша жылыстырумен айналысқан деген айыппен тергеу басталды, бірақ іс әлі де қаралып жатыр. Келесі кезекте Серхио Гомес, «Эль Чеко» болды, алайда оның басшылығы 1996 жылдың сәуір айында Тамаулипас штатының Валле-Эрмосо қаласындағы қастандық салдарынан қысқа ғана уақытқа созылды. Осыдан кейін Осиел Карденас Гиллен 1999 жылдың шілде айында Перс шығанағы картелінің серіктес жетекшісі және оның жақын досы Сальвадор Гомес Эррераны, «Эль Чава» деген атпен танымал, өлтіргеннен кейін картельдің бақылауын өз қолына алды, осылайша «Достардың қатылушысы» (Mata Amigos) деген лақап атын алды.
Осиэль Карденас Гилленнің дәуірі
Қарсылас топтармен қақтығыстар күшейген кезде Осиел Карденас Гиллен Мексика армиясының элиталық Grupo Aeromóvil de Fuerzas Especiales (GAFE) тобынан 30-дан астам дезертирлерді іздеп, оларды картельдің қарулы күшіне қосып алды. Los Zetas, олар Gulf Cartel-дің жалдамалы жеке әскері ретінде танымал болды. Бірақ, Карденастың тұтқындалуы және экстрадициясынан кейін ішкі тартыстар Gulf Cartel мен Los Zetas арасында жарылысқа әкелді.
Лос-Зетас
1997 жылы Перс шығанағы картелі сол кездегі Армия генералы Хесус Гутьеррес Реболлоның PGR кеңселерiндегi кейбiр штаттардағы өкiлдер ретiнде тағайындаған әскери қызметкерлердi жұмысқа алуға кiрiстi. Ол тұтқындалғаннан кейiн Хорхе Мадрасо Куэльяр АҚШ-Мексика шекарасындағы есiрткi картельдерiмен күресу үшiн Ұлттық қоғамдық қауiпсiздiк жүйесiн (SNSP) құрды. 1999 жылы Осиел Карденас Гильен Перс шығанағы картелiнiң толық бақылауын алғаннан кейiн, ол өзiнiң атақты ұйымын және басшылығын қол сұғылмас ету үшiн ешқандай шектеулерсiз күрестi, және Мексика Армиясының Арнайы күштері мүшелерiн Перс шығанағы картелiнiң әскери қарулы қанаты ретiнде жұмысқа алуға тырысты. Оның мақсаты – өзiн бәсекелес есiрткi картельдерiнен және Мексика әскерiнен қорғау, сондай-ақ Мексикадағы ең қуатты есiрткi картелiнiң басшысы ретiнде маңызды функцияларды орындау болды. Оның алғашқы байланыстарының бiрi Артуро Гусман Десена болды, ол армияның лейтенанты, және Карденас одан "ең жақсы адамдарды" табуды сұрады. Нәтижесiнде Гусман Десена Қарулы Күштерден дезертир болып, 30-дан астам армиялық дезертирлердi Карденастың жаңа қылмыстық жартылай әскери қанатын құруға әкелдi. Оларды мексикалық армиядан әлдеқайда жоғары жалақылармен ұсыну арқылы ынталандырды. Алғашқы дезертирлердiң арасында Хайме Гонсалес Дюран, Хесус Энрике Рехон Агилар, Мигель Тревиньо Моралес және кейiннен Лос-Зетас тәуелсiз картелiнiң жоғарғы басшысы болған Хериберто Ласкано болды. Лос-Зетастың құрылуы Мексикада есiрткi саудасының жаңа дәуiрiн ашты, және Карденас елдегi ең қатыгез есiрткi картелiн құратынын бiлмедi. 2001-2008 жылдар аралығында Перс шығанағы картелi мен Лос-Зетас ұйымы бiрлесiп La Compañía (Компания) деп аталды. Лос-Зетастың алғашқы тапсырмаларының бiрi 2003 жылы Тамаулипастағы есiрткi саудасы бойынша Миленио картелiнiң бұйрығымен әрекет ететiн Los Chachos есiрткi сатушылар тобын жою болды. Бұл топты Дионисио Роман Гарсия Санчес, яғни Эль Чачо басқарды, ол Перс шығанағы картелiне сатқындық жасап, Тихуана картелiмен одақтасуға шешiм қабылдады, бiрақ оны ақырында Лос-Зетас өлтiрдi. Карденас өзiнiң позициясын және үстемдiгiн нығайта келе, Лос-Зетастың жауапкершiлiгiн кеңейттi, жылдар өткен сайын олар Перс шығанағы картелi үшiн маңыздырақ болды. Олар ұрлауды ұйымдастыра бастады; салықтар мен қарыздарды жинап, қорғау рекеттерiн iске қосты; қорқыту бизнесiн бақылады; плазалар (аймақтар) деп аталатын кокаин жеткiзу және контрабандалық жолдарды қамтамасыз етiп, жауларын, көбiнесе, өте қатыгездікпен өлтiрдi. "Лос Негрос" деп аталатын қарулы, жақсы даярланған топ құрды. Бұл топ Лос-Зетас сияқты жұмыс iстедi, бiрақ аз күрделiлiкпен және табыстылықпен. Мексикадағы есiрткi соғысының басталуы 2006 жылы емес (Фелипе Кальдерон күшейiп келе жатқан зорлық-зомбылықты тоқтату үшiн Мичоаканға әскер жiберген кезде), ал 2004 жылы Нуэво-Ларедо шекаралық қаласында, Перс шығанағы картелi мен Лос-Зетас Синалоа картелi мен Лос Негросқа қарсы шайқасқанда болды деп санайтын сарапшылар тобы бар. 2002 жылы Картелдiң үш негiзгi бөлімi болды, олардың барлығын Карденас басқарды және Жорже Эдуардо "Эль Косс" Костилла Санчес, Антонио "Тони Тормента" Карденас Гильен және Хериберто "Эль Ласка" Ласкано Ласкано басқарды. 2003 жылы Перс шығанағы картелiнiң басшысы Карденастың тұтқындалуы және 2007 жылы оның экстрадициялануы Лос-Зетас үшiн жағдайды өзгерттi – олар Перс шығанағы картелiмен синонимге айналды, және олардың ықпалы ұйым iшiнде өстi. Лос-Зеталар Перс шығанағы картелiнен тәуелсiз түрде өсе бастады, және ақырында 2010 жылдың басында олардың арасында ажырым орын алды.
АҚШ агенттерімен бетпе-бет
1999 жылдың 9 қарашасында Матаморос қаласында Карденас Гийлен және оның шамамен он бес қолғабысы АҚШ Есірткіге қарсы күрес басқармасының (DEA) және ФБР-дің екі адамын қарумен қорқытты. Екі агент Матаморосқа Мальта шығанағы картелінің қызметі туралы ақпарат жинау үшін сенімді адаммен бірге сапарлаған. Карденас Гийлен агенттер мен сенімді адамды көліктен түсуге талап етті, бірақ олар оның бұйрығына бағынбады. Оқиға одан әрі ушықты, Карденас Гийлен оларды өлтіремін деп қорқытқанда және оның қарулы адамдары оқ атуға дайындалғанда. Агенттер оған АҚШ федералдық агенттерін өлтіру АҚШ үкіметінің ірі аулау операциясын бастауына себеп болатынын жеткізуге тырысты. Карденас Гийлен ақырында оларды жіберді және егер олар оның аймағына қайта келсе, өлтіретінін ескертті. ФБР және DEA оған көптеген айып тақты және оны ұстау үшін 2 миллион АҚШ доллары сыйақы белгіледі.
Лос-Зетас тобынан бөлініп кету
Екі топтың қайсысы – Gulf Cartel немесе Los Zetas – олардың тарауына әкелген қақтығысты бастағаны белгісіз. Дегенмен, Осиел Карденас Гильен тұтқындалып, экстрадицияланғаннан кейін, Los Zetas кіріс, мүшелік және ықпал жағынан Gulf Cartel-ден басым болғаны анық. Кейбір дереккөздер Los Zetas үстемдігінің нәтижесінде Gulf Cartel олардың күшін арттыру тобының өсіп келе жатқан күшінен қорқыныш сезініп, олардың ықпалын шектеуге тырысқанын, бірақ соңында соғысқа итермелеп, сәтсіздікке ұшырағанын көрсетеді. Матаморос, Тамаулипас және Рейноса қалаларында Gulf Cartel қалдырған нарко-баннерлерде олардың тарауының себебі Los Zetas операцияларын қорқыту, ұрлау, кісі өлтіру, тонау және олар келіспеген басқа да әрекеттерге дейін кеңейткені болды. Мұндай зорлық-зомбылыққа төзуге дайын болмаған Los Zetas бүкіл Тамаулипас бойынша өз баннерлерін орналастырып, айыптауларға жауап берді және қарсылық білдірді. Олар бұрын Gulf Cartel-дің бұйрықтарымен кісі өлтіру мен адам ұрлауды жасағанын, олардың күш қолданушылары ретінде қызмет еткенін және олар осы мақсат үшін құрылғанын атап өтті. Сонымен қатар, Los Zetas Gulf Cartel-дің де бейкүнә азаматтарды өлтіріп, содан кейін оларды жасалған қылмыстар үшін кінәлап отыратынын мәлімдеді. Алайда, басқа хабарламаларда Осиел экстрадицияланғаннан кейін картель басшылығын кімге тапсыру мәселесінде келіспеушіліктер туындағаны айтылады. Gulf Cartel-дің үміткерлері Антонио Карденас және Хорхе Эдуардо Костилья Санчес болды, ал Los Zetas олардың қазіргі басшысы Хериберто Ласкано Ласкано басшылық етуін қалады. Дегенмен, басқа дереккөздер Gulf Cartel-дің өзінің бұрынғы қарсыласы Синалоа картелімен бітімге келуге тырысқанын, ал Los Zetas осы келісімді мойындағысы келмегенін, бұл оларды тәуелсіз әрекет етуге және ақырында тарап кетуге итергенін көрсетеді. Екінші жағынан, басқа хабарламалар Los Zetas Gulf Cartel-ден бөлініп, Белтран Лейва картелімен одақтасқанын, бұл олардың арасында қақтығысқа әкелгенін көрсетеді. Басқа дереккөздерде олардың арасындағы қақтығыстың басталуына себепкер болған Samuel Flores Borrego, немесе El Metro 3, Gulf Cartel-дің лейтенанты, Sergio Peña Mendoza, немесе El Concorde 3, Los Zetas-тың лейтенантын, Тамаулипас, Рейносаның есірткі дәлізі үшін келіспеушілікке байланысты өлтіргені айтылады, оны екеуі де қорғаған. Оның өлімінен кейін көп ұзамай Los Zetas Gulf Cartel-ден кісі өлтірушіні ұстап беруді талап етті, бірақ олар оны ұстап бермеді, және бақылаушылар соның соғысқа себеп болғанын айтады. Тамаулипас 2010 жылдың басына дейін зорлық-зомбылықтан құтылған, сол кезде Gulf Cartel-дің күштері, Los Zetas, картельден бөлініп, оған қарсы шығып, қанды соғыс бастады. Жаулық басталғанда, Gulf Cartel өзінің бұрынғы қарсыластары – Синалоа картелі және La Familia Michoacana – мен бірігіп, Los Zetas-ты жоюды мақсат етті. Нәтижесінде, Los Zetas Хуарес картелі, Белтран Лейва картелі және Тихуана картелімен одақтасты.
Антонио Карденас Гилленнің дәуірі
Осиел Карденастың інісі Антонио Карденас Гиллен, бұрынғы полиция қызметкері Хорхе Эдуардо Костилла Санчес (Эль Косс) Осиелдің қалдырған бос орнын толтырып, Перс шығанағы картелінің көшбасшылары болды. Антонионың қазасы Костилья Санческе Перс шығанағы картелінің жетекшісі және картельдің екі фракциясының бірі – Метростың басшысы болуға мүмкіндік берді. Марио Карденас Гиллен, Осиел мен Антонионың інісі, Перс шығанағы картелінің тағы бір жетекшісі және Рохос фракциясының басшысы, Метроның параллель нұсқасы. Костилья екеуінің арасында «күшті көшбасшы» ретінде қарастырылды, бірақ түрмеде отырған ағасының өкілі ретінде әрекет еткен Антонио Карденаспен ынтымақтасты. Алайда, Антонио 2010 жылдың 5 қарашасында Мексиканың Тамаулипас штатындағы Матаморос қаласында Мексика үкіметінің күштерімен сегіз сағаттық атыста қаза тапты. Үкімет деректеріне сәйкес, 660-тан астам теңізші, 17 көлік және 3 тікұшақ қатысқан бұл операцияда 8 адам қаза тапты: үш теңізші, бір сарбаз және төрт қарулы адам, соның ішінде Антонио Карденас. Басқа дереккөздерде атыста бір журналист те қаза тапқандығы айтылады. Бұл әскери операция алты айдан астам уақыт бойы жүргізілген барлау жұмысының нәтижесі болды. Milenio Television телеарнасы Мексика билігінің Карденас Гилленді осы оқиғадан бұрын екі рет ұстауға тырысқанын, бірақ оның жеке күзетшілері Мексика күштерінің назарын аударып, оның брондалған көлігімен кетіп кетуіне мүмкіндік бергенін хабарлады. Атыс шамамен сағат 10:00-де басталды және Карденас Гиллен қаза тапқан кезде, сағат 18:00-ге дейін жалғасты. Қақтығыс Матаморостағы үш халықаралық көпірдің уақытша жабылуына және шекараның ар жағындағы Браунсвиллдегі Техас университетінің жабылуына әкеп соқты. Матамороста қоғамдық көлік және мектеп сабақтары тоқтатылды, сондай-ақ муниципалитет бойынша барлық іс-шаралар тоқтатылды, себебі картель мүшелері қоғамдық көлікті басып алып, солдаттардың, теңізшілердің және федералды полиция күштерінің қозғалысын болдырмау үшін ондаған кедергілер жасады. Көшедегі қақтығыстар халық арасында үрей тудырып, Twitter және Facebook сияқты әлеуметтік желілерде билік пен картель мүшелері арасындағы қақтығыстар туралы хабарлар таратылды. Мексика билігі Антонио Карденастың (Тони Тормента) орналасқан жеріне жеткенде, қарулы адамдар солдаттар мен полиция қызметкерлерін гранаталармен және ірі калибрлі оқтармен қарсы алды. Хабарларға сәйкес, Антонио Карденасты Лос-Эскорпионес (Скорпиондар) қорғап отырды, олар Перс шығанағы картелінің қарулы күші және Антонио Карденастың жеке әскері, олар оның мергендері және күзетшілері ретінде жұмыс істеді. La Jornada газеті 80-нен астам қарулы адамдармен толы SUV көліктері Карденас Гилленді қорғау үшін шайқасқанын және сол күні атыста 300-ден астам граната қолданылғанын жазды. Есірткі бароны қаза болғаннан кейін де, жол тосқауылдары күні бойы жалғасты. The Guardian газеті YouTube-тағы бейнеде қарулы адамдармен толы SUV көліктері мен теңізшілермен толы пикаптар Матаморос, Тамаулипас көшелерінде қуғын-сүргін жасап жатқандарын көрсетті. Екі тарап арасында тікелей қақтығыс болмаса да, граната жарылыстары мен автоматты оқ атыс дауыстарынан жағдайдың қырқындығы анық байқалды. Televisa телеарнасының YouTube-тағы жаңалық видеосында сол күнгі қақтығыстардың кадрлары көрсетілді. Сонымен қатар, көптеген жандар атыс болған жерді бейнеге түсірді. Дегенмен, Браунсвилл геральд және Монитор газеттерінің мәліметінше, Техас штатының Браунсвилл және Мак-Аллен қалаларында атыста 50-ге жуық адам қаза тапты. Бұл туралы KVEO телеарнасы, бірнеше интернет-ресурстар, куәгерлер және атын жариялауды қаламаған құқық қорғау органының өкілі мәлімдеді. Антонио Карденас Гилленнің қазасы Рейносада (Тамаулипас) оның қазасынан кейін бірнеше күн өткен соң да зорлық-зомбылықтың күшеюіне себеп болды. Сонымен қатар, оның қазасы Тамаулипас штатының Сиудад-Миер қаласында Лос-Зетаспен аумақтық соғысқа әкеп соқты, нәтижесінде халықтың 95%-дан астамы қаладан көшіп кетті. Мексиканың бұрынғы қарулы тобы – Лос Зетас жазған баннерлер Мексиканың барлық жерінде пайда болды, Карденас Гилленнің қазасын тойлады. АҚШ президенті Барак Обама Мексика президенті Фелипе Кальдеронға телефон соғып, оны және Мексика күштерін Матаморос операциясы үшін құттықтады және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күш-жігерін жалғастыратынын мәлімдеді. Осы оқиғадан кейін Перс шығанағы картелінің болашағы туралы әртүрлі пікірлер айтылды. Кейбір сарапшылар Антонио Карденастың қазасы Перс шығанағы картелі үшін ауыр соққы болады және Лос Зетас оларды жеңіп, Тамаулипасты бақылауға алады деп сенді. Басқалары оның қазасы Хорхе Эдуардо Костилья Санческе картельді толық бақылауға алуға мүмкіндік береді және бұл Колумбиямен қарым-қатынасты жақсартады, Антонио Карденас жетекшілік еткен кезде қиын болған Перс шығанағы картелінің жолын түзетті дейді.
Лос-Эскорпион
Los Escorpiones, Grupo Escorpios, (Шұбарлар) деп те аталады, бұл ұйымның бұрынғы басшысы Антонио Карденас Гийеленді қорғаған жалдамалы топ деп саналады. Мексика үкіметінің хабарлауынша, Los Escorpiones Антонио Карденас Гийеннің бастамасымен құрылған және 60-тан астам азамат, бұрынғы полиция қызметкерлері және бұрынғы әскери шенеуніктерден тұрады. El Universal сайтының хабарлауынша, YouTube-та осы қарулы топтың күшін наркокорридо арқылы мақтайтын бірнеше музыкалық бейнеролик бар. Перс шығанағы картелі мен Los Zetas арасындағы ажырымнан кейін (ол уақытқа дейін картельдің қарулы қанаты ретінде қызмет еткен), Los Escorpiones Перс шығанағы ұйымының қарулы қанаты болды. Los Escorpiones туралы алғашқы рет 2008 жылы БАҚ-та айтылды, ол кезде El Universal Мексика билігіне Белтран Лейва картелі мен Los Zetas арасындағы одақ туралы және Los Zetas-тың өсіп келе жатқан ықпалын тоқтату және теңестіру үшін Gulf Cartel-дің "қорғалған куәлері" хабарлаған туралы мақала жариялады. Алайда, оның інісі Осиел Карденас Гийен бұл жалдамалы топтың бар екендігіне келіспеді, өйткені ол Los Zetas-ты, Los Escorpiones-тің балама нұсқасын құрған және олар ұйымға қарсы шыққан. El Universal газетінің хабарлауынша, Мексика билігі Матаморос, Тамаулипас штатында әскерилермен қақтығысқа түскен қарулы адамдарды Los Escorpiones тобының мүшелері деп анықтады. Антонио Карденаспен бірге Los Escorpiones-тің келесі мүшелері қаза тапты: Серхио Антонио Фуэнтес, Эль Тайсон немесе Эскорпион 1 деген лақап атымен танымал; Рауль Мармолехо Гомес, Эскорпион 18 деген лақап атымен танымал; Хьюго Лира, Эскорпион 26 деген лақап атымен танымал; және Рефугио Адалберто Варгас Кортес, Эскорпион 42 деген лақап атымен танымал. 2010 жылдың 5 қарашасындағы атыс-шабуылдан кейін ауруханаға жатқызылған Марко Антонио Кортес Родригес (Эскорпион 37) және Хосе Гонсалес Родригес (Эскорпион 43) ұсталғаннан кейін Мексика күштері Los Escorpiones ұйымының құрылымын түсіне алды.
Метро мен Рохоның ішкі жанжалы
1990 жылдардың соңында Мексика шығанағы картелінің бұрынғы басшысы Осиэль Карденас Гиллен Лос-Зетастан өзге де ұқсас топтарды Тамаулипас штатының бірнеше қалаларында құрған. Бұл топтардың әрқайсысы радио шарттарымен белгіленді: Рохос (Қызылдар) Рейносада, Метрос Матаморос қаласында штаб-пәтерін құрды, ал Лобос (Құрлыштар) Ларедода орналасты. Басқа дереккөздер Рохостың Мексика шығанағы картелінің жауы – Лос Зетасқа «әлсіз» қарағаны туралы күдіктер дау тудырғанын көрсетеді. 2010 жылдың басында Мексика шығанағы картелі мен Лос Зетас арасы ажырасып, Рохостың бір бөлігі Мексика шығанағы картелінде қалды, ал қалғаны Лос Зетас қатарына қосылды. InSight Crime басылымы Рохос пен Метрос арасындағы негізгі даудың басшылыққа байланысты болғанын түсіндіреді. Карденас отбасына адал болғандар Рохоста қалды, ал Хорхе Эдуардо Костилла Санческе адал Флорес Боррего сияқтылар Метросты қорғады. Кейбір сарапшылар Мексика шығанағы картелі «саяси өзгерістерді талап етпейді» және тек өз бизнесімен айналысқысы келеді дегенді айту қиын, сондықтан ол мемлекетке тікелей қауіп төндірмейді. Анықталған мәліметтерге сәйкес, Мексика шығанағы картелі аумақтарды бақылап, халыққа қатал және қанды тәртіптерді таңдайды. Осылайша, ол мемлекетпен, өзінің аумағына билік етуді талап ететін мемлекетпен «байқасып» отырады. Басқа есірткі саудасы ұйымдары сияқты, Мексика шығанағы картелі де үлкен табысын пайдаланып, шенеуніктерге пара беру арқылы мемлекеттік мекемелерді, әсіресе штат және жергілікті деңгейдегі мекемелерді ықпалына алады.
АҚШ-тағы қатысуы
Gulf Cartel-дің АҚШ-та маңызды жасушалары бар, мысалы, Миссия, Рома және Рио-Гранде-Сити қалаларында, және олардың ықпалы кеңейіп келеді. АҚШ-тың дипломаты және елшісі Томас А. Шеннонның айтуынша, Gulf Cartel сияқты қылмыстық ұйымдар Мексика мен Орталық Америкадағы институттарды "қайырсыз әлсіретті" және АҚШ-та зорлық-зомбылықтың күшеюіне себепкер болды. АҚШ-тың Ұлттық есірткі қауіптері жөніндегі бағалауында Мексикадағыға қарағанда, Gulf Cartel сияқты есірткі тасымалдау ұйымдары АҚШ-та аз ұйымдасқан және көбінесе АҚШ-та жұмыс істеу үшін көшелік топтарға сүйенеді деп көрсетілген. Мексикадағы есірткі соғысы мен есірткі картельдерінің Техас штатында белең алып жатқанына байланысты, Техас билігі Gulf Cartel-дің бірнеше лейтенанттарын ұстау, сондай-ақ есірткіге байланысты зорлық-зомбылық пен адамдарды ұрлау оқиғалары алаңдаушылық тудырды. Gulf Cartel-дің АҚШ-тағы түрме топтарымен тығыз байланысы американдық шенеуніктерді де мазалап тұр. Хабарларға сәйкес, мексикалық есірткі картельдері АҚШ-тың 1000-нан астам қаласында қызмет етеді. 2013 жылы Gulf Cartel-дің жоғары лауазымды мүшесі Аурелио Кано Флорес 15 жыл ішінде АҚШ сот алқасымен айыпталған картельдің ең жоғары лауазымды мүшесі атанды. 2020 жылдың қаңтарында Gulf Cartel-дің жоғары лауазымды мүшесі Хорхе Костилья Санчес кокаин мен марихуананы АҚШ-қа таратқандығы үшін халықаралық есірткі тасымалына қатысқаны үшін кінәсін мойындады.
Еуропадағы қатысуы
Перс шығанағының картелі Италиядағы ұйымдасқан қылмыс тобы "Ндрангетамен" байланысы бар деп саналады, осы топтың "Лос Зетас"пен де байланысы бар. Малиметтерге сәйкес, Перс шығанағы картелі "Ндрангетамен" байланыс үшін BlackBerry смартфондарын пайдаланған, себебі хабарламаларды "қолға түсіру қиын". 2009 жылы Перс шығанағы ұйымы Еуропадағы нарықтық мүмкіндіктерін кеңейту, сондай-ақ АҚШ долларына шаққандағы евроның күштілігі Еуропа континентінде кең желі құруға негіз болатынына тоқталды. Есірткіге деген сұраныс пен оны тұтынудың басты аймақтары – Шығыс Еуропа және бұрынғы Кеңес Одағының мемлекеттері. Батыс Еуропада негізінен кокаин тұтыну артып отыр. АҚШ нарығымен қатар, Еуропадағы есірткі нарығы әлемдегі ең пайдалы нарықтардың бірі болып есептеледі, онда мексикалық есірткі картельдері Еуропа мафиялық топтарымен келісімдер жасасқан деген болжам бар.
Африкада болуы
Мексика шығанағы картелі және басқа да мексикалық есірткі тасымалдау топтары Африканың солтүстік және батыс аймақтарында белсенді. Кокаин Африкада өспесе де, Мексикалық ұйымдар, мысалы Мексика шығанағы картелі, қазіргі уақытта соғыс, қылмыс және кедейлік салдарынан Батыс Африкадағы құқықтық тәртіптің әлсіреуін пайдаланып, Еуропаның өте табысты заңсыз есірткі нарығына тауар жеткізу жолдарын құрып, кеңейтуде.
Персид шығанағының картелисі мен Лос-Зетас
Gulf Cartel және Los Zetas арасындағы одақтың бұзылуы туралы қауесеттер 2009 жылдың қыркүйегінде блогтар мен электрондық хаттар арқылы тарала бастады, бірақ сол жыл бойы қауесет ретінде қана қалды. Алайда, 2010 жылдың 24 ақпанында C.D.G, XXX және M3 (Gulf Cartel-дің белгілері) таңбалары бар жүздеген жүк көліктері Тамаулипас штатының солтүстік аймақтарында көшелерге шықты. Бұл екі топтың арасындағы қақтығыс алғаш рет Тамаулипас штатының Рейноса қаласында болды, содан кейін Нуэво-Ларедо және Матаморос қалаларына тарады. Соғыс Тамаулипас штатының 11 муниципалитетіне тарады, олардың 9-ы Техас штатымен шектес. Көп ұзамай осы екі топ арасындағы зорлық-зомбылық Тамаулипас штатының көршілес Нуэво-Леон және Веракрус штаттарына тарады. Олардың қақтығысы тіпті АҚШ-та орын алды, онда Gulf Cartel 2010 жылдың 5 қазанында Техас штатының Браунсвилл қаласында екі Los Zetas мүшесін өлтірді. Зорлық-зомбылық пен үрейдің ортасында жергілікті билік пен БАҚ жағдайды азайтуға тырысып, "ешнәрсе болған жоқ" деп мәлімдеді, бірақ фактілерді жасыру мүмкін болмады. Бұл екі топ арасындағы қақтығыстар күндіз-түні бүкіл қалаларды парализге түсірді. Көптеген куәгерлер Тамаулипас штатының көптеген муниципалитеттері "соғыс аймақтарына" айналғанын, көптеген кәсіпорындар мен үйлер өртеп тасталып, аймақтар "толық қирауға" ұшырағанын мәлімдеді. Тамаулипастағы қанды оқиға мыңдаған адамның өліміне әкелді, бірақ көптеген оқ атысқан оқиғалар мен өлтірілгендер туралы мәліметтер жарияланбайды. Los Zetas-тың күрделілігі мен аумақтық басымдығы Gulf Cartel-ді Синалоа картелі және La Familia Michoacana картельдерімен одақ құруға мәжбүр етті; Stratfor сонымен қатар, осы үш ұйымның да Los Zetas-қа "шынайы жек көрушілікпен" қарағанын айтты. Осының салдарынан Los Zetas Белтран Лейва картелі және Тихуана картелімен күш біріктіріп, қарсыластарына қарсы шабуыл жасады. 2014 жылдың 10 қарашасында Мексика үкіметінің құжаты БАҚ-қа таратылып, Gulf Cartel-дің Los Rojos тобы Los Zetas-пен одақтасуды жоспарлап отырғаны жарияланды. Бұл әлеуетті одақты Gulf Cartel-ден Хуан Рейес Мехиа Гонсалес ("R1" лақап атымен) және Los Zetas-тан Рохелио Гонсалес Пизанья ("Z2" лақап атымен) жүргізді. Соңғысы қаңтар айында 16 жылға сотталуға тиіс болғанмен, бірнеше ай бұрын түрмеден босатылды. Билік өкілдері Гонсалес Пизанья ұйымдасқан қылмысқа қайта оралып, Los Zetas-пен соғысты аяқтау және олар бірге болған кездегі "ескі дәстүрлі" тәсілдерді қайтару үшін Gulf Cartel-ге қосылуға шешім қабылдады деп санайды.
Фрагментация
2020 жылдың маусым айында InSight Crime журналының тілшісі Виктория Диттмар Перс шығанағы картелінің белгілі бір кезде "фрагментацияға" ұшырағанын мәлімдеді. Los Pelones осы фрагментация кезінде тәуелсіз картель ретінде пайда болды. 72 мигранттың қаны төгілуі және Сан-Фернандодағы 250-ден астам дене бар жасырын жаппай қабірлер, губернаторлыққа үміткер Родольфо Торре Кантудың қазасы (2010), есірткі топтары арасындағы зорлық-зомбылықтың күшеюі және мемлекеттің қауіпсіздікті қамтамасыз ете алмауы мамандарды "Тамаулипас аймағын аймақтық және федералды үкімет ешқайсысы бақылай алмайды" деген қорытындыға әкелді. Есірткімен байланысты зорлық-зомбылық Перс шығанағы картелінің басталған кезінен бері болғанымен, көбінесе жасырын түрде жүрді, ал үкімет есірткі сатушылар өздерінің ісімен айналысса, "көз жұматын" келісімге келді – олар тәртіп сақтаса. 71 жыл бойы билікте болған Институционалдық-революциялық партияның (PRI) кезінде, олар осылай істеді деп есептелді: егер есірткі картельдері жолдан тайса, мексикалық үкімет бірнеше адамды тұтқындап, бірнеше адамды жоғалтып алатын, ал есірткі барондары өздерінің адамдарын түзеп, қайтадан жолға қоятын. 2000 жылы PRI президенттікке Ұлттық әрекет партиясынан (PAN) жеңілгеннен кейін үкімет пен картельдер арасындағы келісім, сондай-ақ мафиялық бейбітшілік жойылды. Тамаулипас штаты да осыдан тыс қалмады; PAN саясаткері және 2012 жылғы президенттік сайлауға үміткер Сантьяго Крильдің айтуынша, Тамаулипастағы PRI партиясы Перс шығанағы картелін көп жылдар бойы қорғап келді. Сонымен қатар, "El Universal" газеті Тамаулипастағы нарко коррупцияның себебі оппозициялық саяси партиялардың – PAN және Демократиялық революция партиясының (PRD) сайлауда сирек жеңіске жететіні және "практикалық түрде жоқ" екеніне байланысты деп хабарлады. PRI-дің басты оппозициялық партиясы PAN Тамаулипастағы үкімет сайлауында "ұйымдасқан қылмыстың ықпалына" тап болуы мүмкін деп мәлімдеді. "Excelsior" газеті Тамаулипас штатының бұрынғы губернаторлары Мануэль Кавазос Лерма (1993–1999), Томас Яррингтон (1999–2004) және Эухенио Эрнандес Флорес (2005–2010) Перс шығанағы картелімен тығыз байланыста болғанын хабарлады. 2012 жылдың 30 қаңтарында Мексиканың Бас прокуратурасы Тамаулипас штатының бұрынғы үш губернаторы мен олардың отбасыларын Мексикадағы есірткі картельдерімен болған мүмкін ынтымақтастық бойынша тергеу жүргізіліп жатқандықтан елде қалуға бұйрық берді. Тамаулипас штатының Тампико қаласының муниципалды президенті Оскар Перес Ингуанцо 2011 жылдың 12 қарашасында "қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдаланғаны және жалған құжаттар жасағаны" үшін тұтқындалды. Сонымен қатар, "La Jornada" Перс шығанағы картелінің "барлық Матаморосқа" ие екенін, онда олар мемлекет рөлінде әрекет етеді және барлық түрдегі қылмыстық әрекеттерді жүзеге асырады деп хабарлады. 2010 жылдың ортасында Тамаулипас губернаторы Эухенио Эрнандес Флорес және Рейноса қаласының мэрі Оскар Любберт Гутьеррес, екеуі де PRI мүшелері, Тамаулипаста қарулы қақтығыстар болмағанын және зорлық-зомбылық "тек қана қауесет" екенін мәлімдегендері үшін сынға ұшырады. Бірнеше айдан кейін Эрнандес Флорес Тамаулипастың бірнеше бөлігі "ұйымдасқан қылмыстың зорлық-зомбылығына ұшырап жатқанын" мойындады. Кейінірек Любберт Гутьеррес федералды әскерлердің жұмысын мойындады және оның қаласы "зорлық-зомбылықтың күшеюін" бастан кешірді. 2016 жылдың 5 маусымында Тамаулипас тұрғындары оппозициялық партиядан губернатор, Франсиско Хавьер Гарсия Кебеса де Ваканы Accion Nacional (Ұлттық әрекет) партиясынан сайлады. Бұл 87 жыл ішінде оппозициялық губернатордың жеңіске жетуінің алғашқы жағдайы. Ол "Тамаулипаста өзгерістердің желдері келе жатыр" деген ұранмен жеңіске жетті. Оның сайлауы мемлекеттік саясат тұрғысынан көп мәнге ие болмағанымен, бейбіт өтетінін айтқан сөздері оған биліктегі партияның үміткері Балтазар Мануэль Хинихоса Очоаны екі есе көп дауыспен жеңуге мүмкіндік берді. Екі үміткер де екі шекаралық қаланың мэрі болған кезде Перс шығанағы картелінен заңсыз ақша алғаны туралы айыптамаларға тап болды. 1986 жылы "Proceso" басылымының мәліметінше, Кабеса де Вака Перс шығанағы картелінің есірткі саудасы ұйымының (DTO) бұйрығымен қару ұрлағаны үшін тұтқындалған. "Bloomberg/El Financiero" басылымы Кабеса де Ваканың 951 миллион песо көлемінде түсініксіз байлыққа ие екенін айыптады. Кабеса де Вака өзінің жалпы байлығын жарияламағаны және Техас, Тамаулипас және Мехико қалаларында мүліктің болуымен айыпталады. Кабеса де Вака 11 жыл бойы мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеген, бұл "El Financiero" басылымының пікірінше, оның байлығының шығу тегіне күмән тудырады. Балтазар Хинохоса Очоа да 2006 жылы Матаморос қаласының мэрі болған кезде Перс шығанағы картелінің DTO-ларымен байланысқа түскені үшін айыпталады. Соңғы кітабында, "Тамаулипас; Наркогубернаторлар кастасы: мексикалық шығыс" Томас Яррингтонның бұрынғы губернатор ретінде, сондай-ақ Перс шығанағы картелінің DTO-ларымен байланысы бар екені айтылады, ол Перс шығанағы картелінен науқанына қаржыландыру үшін заңсыз ақша алғанын көргені айтылады. Сонымен қатар, "Proceso" басылымының мәліметінше, Балтазар Хинохоса АҚШ Қаржы министрлігі тарапынан Панама құжаттарындағы Mossack Fonseca заң фирмасы арқылы ақшаны жылыстағаны үшін тергеліп жатыр. Бұл құжаттарға сәйкес, Балтазар Хинохосаның қарындасының күйеуі заң фирмасы құрған компанияға иелік етеді, ал директорлар кеңесінің мүшелері оның әйелі және үш қызы.
Түрмеден қашу
2010 жылдың 25 наурызында Матаморос қаласында 40 тұтқын федералды түрмеден қашып шықты. Билік тұтқындардың қалай қашып кеткенін анықтауға тырысуда. Билік оқиға "тергеуде" екенін айтты, бірақ қосымша ақпарат бермеді. Рейноса шекаралық қаласындағы түрмеден 2010 жылдың 10 қыркүйегінде 85 тұтқын қашып шықты. Бастапқыда хабарларға сәйкес қашқандардың саны 71 адам болған, бірақ кейіннен дұрыс сандар жарияланды. 2010 жылдың 5 сәуірінде дәл сол түрмеде қарулы адамдармен толы 10 жүк көлігі камераларға кіріп, 13 тұтқынды босатты, ал билік кейінірек олардың 11-і "өте қауіпті" деп атады. 2010 жылдың 17 желтоқсанында Нуэво-Ларедо қаласында 141 тұтқын федералды түрмеден қашып шықты. Алғашында 148 тұтқын қашып кеткен деп есептелген еді, бірақ кейіннен нақты сандар берілді. Федералды үкімет түрмеден қашып шығуларды "қатты айыптады" және Тамаулипас штатының мемлекеттік және муниципалдық билік органдарының жұмысы "тиімді бақылау шараларынан құралмаған" деп мәлімдеді, сондай-ақ оларды өз институттарын нығайтуға шақырды. 2011 жылдың 15 шілдесінде Нуэво-Ларедодағы қамауда 7 тұтқын қаза тауып, 59-ы қашып кетті. Күзетшілердің 5 адамы табылмады, ал федералды үкімет мемлекеттік және қалалық билік органдарына түрмелердің қауіпсіздігін күшейтуге шақырды. Соның салдарынан, федералды үкімет Мексика армиясы мен Федералды полицияға түрмелерді басқа бұйрық болмай тұрып күзетуді тапсырудан тартынбады; оларға қашқындарды іздеу де жүктелді. CNN телеарнасының хабарлауынша, Тамаулипас штатының үкіметі кейіннен "федералды үкіметпен жұмыс істей алмайтынын" мойындады. 2009 жылдың 16 мамырында Сакатекас штатындағы түрмеде қарулы топ 10 жүк көлігі мен тіпті тікұшақ көмегімен Перс шығанағының 53 мүшесін азат етті. CNN хабарлауынша, 2010 жылдың қаңтарынан 2011 жылдың наурызына дейін Тамаулипас штатындағы бірнеше түрмеден 400-ден астам тұтқын сыбайлас жемқорлық салдарынан қашып кеткен.
Полицияның сыбайлас жемқорлығы
"Экселсиор" газеті Тамаулипас штатындағы полиция күштерінің "Мексикадағы ең төмен жалақы алатындары" екенін, ал штат "зорығудан ең көп зардап шеккен штаттардың бірі" екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, газет зорлық-зомбылық деңгейі әлдеқайда төмен Агуаскалиентес штатындағы полицейлердің Тамаулипастағы полицейлерге қарағанда бес есе көп жалақы алатынын хабарлады. Шындығында, Тамаулипас штатының барлық аймақтарында полицейлерге айына шамамен 3618 песо (шамамен 260 АҚШ доллары) төленеді. Осының салдарынан, Тамаулипастағы полиция күштерінің көп бөлігінің төмен жалақысы мен ұйымдасқан қылмыстың ықпалына байланысты "сыбайлас жемқор" екеніне сенімді. 2011 жылдың 9 мамырында Мексика үкіметі, Седенамен бірлесіп, Тамаулипас штатындағы барлық полиция күштерін қарусыздандырды, бұл Матаморос және Рейноса қалаларынан басталды. 2011 жылдың маусым айында Тамаулипас штатының үкіметі федералды үкіметтен аймақтағы есірткі картельдерімен күресу үшін әскер жіберуді сұрады, сондай-ақ "қоғамдық қауіпсіздікті нығайту" және "өз институттарының мүмкіндіктерін арттыру" мақсатында. 2007 жылы шыққан "Нуэво Леон-Тамаулипас" бірлескен операциясы және федералды үкімет жүргізген бірнеше басқа да әскери операциялар Тамаулипаста тәртіпті қалпына келтіру үшін мыңдаған әскерді жеткізді. CNN арнасы әскерлердің Тамаулипас штатында "полицейлердің жартысын алмастырғанын" хабарлады. 2011 жылдың 7 қарашасында 1660 полицей қызметтен босатылды, себебі олар бақылау сынақтарын өтпеді немесе оларды тапсырудан бас тартты. Федералды үкімет полициядағы сыбайлас жемқорлықпен күресуге күш салғанына қарамастан, Terra Networks порталы Матаморос полициясының "Көлтіз картелінің хабаршысы" ретінде жұмыс істейтінін, Мексика әскерінің іс-қимылдары туралы хабарлайтынын және тіпті көшеде картель мүшелерін көргенде "қолдарымен сәлемдесетінін" айтқан куәгердің мақаласын жариялады. El Universal газеті Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік жүйесінің (SNSP) полицейлердің жалақысын айыптап, мемлекеттік және муниципалды органдардан полицейлерге "әділ еңбекақы" алу үшін жақсырақ жалақы төлеу бағдарламаларын жасауды талап еткенін хабарлады. Федералды үкімет сонымен қатар Тамаулипаста үш әскери базаны салуда: Сьюдад-Миер, Сан-Фернандо және Сьюдад-Манте.
Қатыстықтар
2003 жылы бірнеше жоғары деңгейдегі картель басшыларының, оның ішінде Тихуана және Перс шығанағы картельдерінің жетекшілері Бенжамин Ареллано Феликс пен Осиел Карденас Гилленнің тұтқындалуы есірткіге қарсы күресті үш жақты соғысқа айналдырды. Түрмеде Карденас пен Арельяно Синалоа және Хуарес картельдерінен қорғану үшін одақ құрды, олар да өзара бірігіп, Перс шығанағы мен Тихуана картельдерінің контрабандалық жолдары мен аумақтарын басып алуды жоспарлаған. Бірақ, дау-жанжалдан кейін Карденас Арельяноны ұрып-соғуға бұйрық берді, соның салдарынан Перс шығанағы – Тихуана одағы осы сәтте таратылды. Осы оқиғадан кейін Карденас Лос Зетасқа Баха-Калифорнияға Тихуана картелін құрту үшін баруды бұйырды. 2007 жылы төлемеген қарызға байланысты Синалоа – Хуарес одағы да таратылды, енді Синалоа мен Хуарес картельдері бір-бірімен соғысып жатыр. 2010 жылдың ақпанынан бастап ірі картельдер екі топқа бірікті: біріне Хуарес, Тихуана картельдері, Лос Зетас және Белтран Лейва картельдері кірді; екінші топқа Перс шығанағы, Синалоа картельдері, Ла Фамилия картелі (қазір жойылған) және Темплиерлер картелі кірді.
Құрылымы
Лос-Зетастан бөлініп шығу Хорхе Эдуардо Костилла Санчес пен Антонио Карденас Гилленді Перс шығанағының Картелін толық бақылауға алды. Алайда, Езекиел 2010 жылы Тамаулипас штатының Матаморос қаласында Мексика теңіз жауынгерлерімен болған атыста қаза тапты, ал Костилья Санчес 2012 жылдың қыркүйегінде тұтқындалғанға дейін картельдің жалғыз басшысы болды. 2007 жылы түрмеден шыққаннан кейін Осиел мен Антонионың ағасы Марио Карденас Гиллен ұйымның ең жоғары лауазымды адамдарының бірі болды. Бұдан басқа, Перс шығанағындағы картелдің ішінде екі топ бар деп есептеледі: Рожос және Метро. Перс шығанағының Картелінің modus operandi ("әрекет ету тәсілі") Америка Құрама Штаттары шекараларды нығайту арқылы ішкі саясатын күшейтуге тырысқан сайын өзгеріп отырады. Есірткі трафигі күшейген кезде, олар есірткі контрабандасының күрделі әдістерін қолданады, жаңа мүшелерді тартады, шенеуніктерді жемқорлыққа итермелейді, ұйымның табысына кедергі келтіретін кедергілерді жоюдың жаңа жолдарын іздейді және тағы да көптеген шаралар қолданады. Картельдің негізгі құрылымы төмендегідей:
Құстар (Halcones): Көшелердің "көздері мен құлақтары" саналатын құстар кез келген есірткі картеліндегі ең төменгі дәрежедегі қызметкерлер болып табылады. Олар Мексика әскерилерінің және қарсылас топтардың қызметін бақылауға және есеп беруге жауапты. Оқ жаушылар (Sicarios): Бұл есірткі картеліндегі қарулы топ; олар кісі өлтіру, ұрлау, қарақшылық, қорқыту, қорғау қызметтерін ұйымдастыру және өз аумақтарын қарсылас топтар мен әскерилерден қорғау үшін жауапты. Лейтенанттар (Lugartenientes): Есірткі картелінің ұйымындағы екінші ең жоғары лауазым; олар өз аумағындағы оқ жаушыларды және құстарды бақылауға жауапты. Олар басшыларының рұқсатысыз кішігірім өлтірулерді жүргізуге құқылы. Наркобарондар (Capos): Бұл кез келген есірткі картеліндегі ең жоғары лауазым; олар бүкіл есірткі индустриясын бақылауға, аумақтық басшыларды тағайындауға, одақтар құруға және маңызды кісі өлтірулерді жоспарлауға жауапты. Есірткі картельдерінің ішінде басқа да топтар жұмыс істейтінін атап өткен жөн. Мысалы, есірткі өндірушілер мен жеткізушілер, негізгі құрылымда қарастырылмаса да, қаржыгерлер мен ақшаны жылыстаушылармен бірге кез келген есірткі картелінің маңызды операторлары болып табылады. Сонымен қатар, қару-жарақ жеткізушілер мүлдем басқа айналымда жұмыс істейді және техникалық тұрғыдан картельдің логистикасының бөлігі болып саналмайды. 2019 жылдың маусым айында Карлос Абрахам Риос Суарес, сондай-ақ Эль Оаксако деп танылатын, тұтқындалды. Ол Оахакадағы картель операцияларының басшысы болды.
Қылмыстық іс
2009 жылдың 21 шілдесінде АҚШ Есірткіге қарсы күрес басқармасы Gulf Cartel және Los Zetas есірткі тасымалдау ұйымдарына қарсы үйлестірілген шаралар жүргізілгенін хабарлады. Antonio Cárdenas Guillén, Jorge Eduardo Costilla Sánchez, Heriberto Lazcano Lazcano және олардың 15 жетекші қолбасшысы АҚШ федералдық соттарында есірткі бизнесіне байланысты қылмыстар жасады деген айып тағылды, ал АҚШ Мемлекеттік департаменті оларды ұстауға көмектесетін ақпарат үшін 50 миллион АҚШ доллары көлемінде сыйақы жариялады. 2019 жылдың 30 маусымында Мексика штатында Осиелдің бауыры Марионың ұлы Марио Альберто Карденас Медина тұтқындалды. Ол Мириам "М" есімді әйел серігімен бірге ұсталды және Тамаулипастағы соңғы зорлық-зомбылыққа жауапты деп айыпталуда.
2023 жылдың наурыз айында Ла Кена басқаратын, Gulf Cartel ұйымынан бөлініп шыққан "Скорпиондар тобы" деп аталатын топ төрт америкалықтың ұрлануына байланысты оқиғаға жауапкершілікті қабылдады, нәтижесінде екі құрбанның өмірі аяқталды. Оқиғадан кейін ұрлыққа қатысқан қарулы адамдар билік органдарына тапсырылды және картель қоғам алдында өтініш айтты.
Танымал мәдениетте
Sicario: Day of Soldado (2018) фильмінде ЦРУ қарсыластың адамдарын өлтіргені үшін "Matamoros Cartel" еліне жала жапты, бұл қарсыластар арасында қасақана түрде картель соғысын бастарды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басындағы Мексика шығанағы картелі Netflix-тің Narcos: Mexico сериалында (2018–2021) қысқаша көрсетіледі, онда мексикалық актер Jesús Ochoa Хуан Непомусено Гера, ал Флавио Медина оның туысы Хуан Гарсия Абрего рөлін ойнайды.