Кіріспе

Ctenurella (κτείς, "тісті тарақ" және ουρά, "құйрық") – Германияның кейінгі девон кезеңінен табылған, жойылған птиктодонт плакодерма туысы. Алғашқы қазбалары Паффратерлік әктасты шұңқылындағы Струнде аңғарынан табылды.

Сипаттама

Басқа пктиктодонттар сияқты, Ктенурелланың қабығы бас және иық аймағындағы бірнеше жұқа пластиналармен шектелген. Плакодерм үшін салыстырмалы түрде кішкентай болды. Ctenurella екі арқа қанатымен және салыстырмалы түрде ұзын және төменгі денесімен ерекшеленеді. Көптеген пктиктодонттар теңіз түбінде тамақтанған деп есептеледі, бірақ осы туыстың жақсы дамыған қанаттары ашық суда да жүзгенін көрсетеді. Ктенурелланың ұзын, қамшы тәрізді құйрығы, үлкен көздері және берік жоғарғы және төменгі жақ тістерінің пластиналары болды. Еркектерінде ілгек тәрізді жыныс мүшелері – құлыптар болған. Осыған ұқсас белгілер туыс емес, қазіргі химераларда да кездесетіндіктен, химералар мен пктиктодонттар конвергентті эволюцияның мысалы саналады.

Таксономия және эволюция

Ctenurella gardineri түрі Лонгтың (1997) Gogo ptyctodontid түрлерін қарастыруында жаңа Austroptyctodus туысына бөлінді, бұл Ctenurella туысының тек неміс кен орындарынан табылғанын көрсетті. Лонг (1997) Ctenurella gladbachensis түрінің жаңа сипаттамасында бастапқы қалпына келтірудің қате болғаны анықталды, себебі орталық сүйектер нақтыда мойын қалқаншасының артында бірікпейді. Ptyctodontid placoderms жақында тірі туатыны дәлелденді, Батыс Австралияның Gogo формациясынан алынған Materpiscis және Austroptyctodus екі туысына жататын жүкті аналық балықтардың үлгілері аналық балықтардың ішінде дамып келе жатқан эмбриондардың бар екенін көрсетті (Long et al. 2008).