1571 жылғы Хиэй тауы шайқасы

Кіріспе

1571 жылғы жапониядағы шайқас

Хиэй тауының қоршауы – 1571 жылдың 30 қыркүйегінде Киото маңындағы Хиэй тауындағы монастырлерде Ода Нобунага мен сохейлер (жауынгер монахтар) арасында болған Жапонияның Сенгоку дәуіріндегі шайқас. Осы шайқаста Ода Нобунага тауда тұрған барлық монахтарды, ғалымдарды, дін қызметкерлерін және балаларды өлтірген деген әңгіме бар. Алайда, жақында жүргізілген қазба жұмыстары көптеген құрылыстар бұрын-ақ жойылған болуы мүмкін екенін көрсетті, сонымен қатар қирату кейбір тарихи дереккөздерде айтылғаннан гөрі аз болған.

Өмірбаян

Соғыстың туындауына Нобунаганың Хиэй тауының аумағынан әскери қаражат талап етуі себеп болды. 1569 жылы таудың иесі Дзин Хосоу император сарайында қызмет етті. Осыған байланысты император сарайы ғибадатхана аумағын қалпына келтіру үшін қаражат сұрады, бірақ Нобунага бас тартты. Нобунага 1570 жылдың 30 шілдесінде Анегава шайқасында жеңіске жетті. Алайда, 1570 жылдың 26 тамыздағы Нода және Фукусима қалаларындағы шайқаста Азай Нагамаса мен Асакура Ёсикагедің одақтас күштері жеңіске жетті. Асай-Асакура күштері Хиэй тауында тұрып, Шиганы Нобунага қоршауға алды, бірақ Огимачи императорының арашалығымен татуласты. Асай-Асакура күштерінен басқа, Роккаку Ёсиката Оми және Коканың оңтүстік бөлігінде партизандық соғыс жүргізіп, Миёси кланы да Сетцу және Кавачиді басып алып, Киотоны қайтарып алуды көздеді. Сонымен қатар, Икко-иккиге жетекшілік еткен Коса Сетцу, Кавачи, Оми, Исе және Нобунаганың бағынышында болған Овари монахтарына бұйрықтар берді. 1571 жылдың 2 қаңтарында Ёкояма қамалының иесі Хидэёси Киношитаға Осакадан Эчизенге баратын теңіз және құрлық жолдарын жабуға бұйрық берілді. Мақсаты – Исияма Хонган-дзи ғибадатханасы, Асай-Асакура одағы және Роккаку Ёсиката арасындағы байланысты үзу. Нобунага өз әскерлеріне күдікті адамдарды сұрап-соқақтатып, өлтіруді бұйырды. Бұл кездегі көлік қозғалысын жабу өте қатаң болған, Монзеки Хироноридің "Кенкенки" атты күнделігінде жазылғандай. Сол жылдың ақпан айында оқшауланған Саваяма қамалы берілді, ал қамал иесі Исоно Казумаса эвакуацияланды, сондықтан Нобунага Нива Нагахидеге қамал иесі ретінде тағайындады және Гифу қамалынан көл жағалауындағы жазыққа өтуді қамтамасыз етті. Мамыр айында Азай әскері Икко-иккимен бірігіп, Ане өзеніне қайта кіріп, Хидэмура Хориге шабуыл жасады. Хидэёси Хориге көмектесіп, қаһармандықпен шайқасты, Икко-икки мен Азай күштерін жеңді. Сол айда Нобунага Иседегі Нагасима қамалын қоршауға қатысқан ауылдарды өртеп жіберді. Содан кейін 18 тамызда Нагамасаның резиденциясы болған Одани қамалына шабуыл жасады. 1 қыркүйекте ол Шибата Кацуе мен Сакума Нобумориге Роккаку Ёсиката мен Омидің Икко-икки базалары болған Симура және Когава қамалын қоршауға алуды бұйырды. Симура қамалында 670 бассүйектер табылды, олардың көбісі жойылды деп есептеледі. Огава қамалының сарбаздары оны көріп, берілді. Канегамори қамалы да қоршауға алынды, бірақ үлкен шайқассыз құлдырады. 29 қыркүйекте Нобунага Сакамото және Мицуи-дзи ғибадатханасының айналасын аралап, Ямаока Кейгакудың сарайында штаб-пәтерін орнатты. Хиэй тауының иесі сол кезде Огимачи императорының інісі Какудзё болды. Хиэй тауы Киотоға бағытталғандар үшін Хокурику және Тогоку жолдарының тоғысқан жері болды, және тауда көптеген ғибадатханалар болғандықтан, он мыңдаған сарбаздарды ұстауға қабілетті стратегиялық маңызды базаға айналды. Бұрынғы шабуылдық және қорғаныс шайқасында Хиэй тауының жағы Нобунаганың қапыға түсірген ғибадатхана аумағын қайтаруға уәде берген бейбітшіліктен бас тартты, сондай-ақ Асай-Асакура одағын қолдады. Нобунага әскери базаны толығымен жоюды ойластырды. Нобунаганың жау әскерлерімен қоршалуынан Хиэй тауын бейтарап ету, жағдайды өзгерту үшін маңызды мәселе деп есептелді. Эндряку-дзи шабуылды тоқтатуды өтініп, 300 алтын монета және жақын маңдағы Кататадан 200 монета берді, бірақ Нобунага бас тартты. Сакамотоның айналасында тұратын монахтар мен сарбаздар тау басындағы Немото Накадоға жиналды, ал Сакамото тұрғындары әйелдері мен балаларымен бірге тауға қарай қашты.

The trigger for the conflict was Nobunaga’s extortion of military funds from the territory of Mount Hiei. In 1569 Jiin hosou, the lord of the mountain, worked in the imperial court. Because of this, the imperial court requested funds for the restoration of the temple territory, but Nobunaga refused. Nobunaga went on to win the Battle of Anegawa on July 30, 1570. However in the battles of Noda Castle and Fukushima Castle on August 26, 1570, the allied forces of Azai Nagamasa and Asakura Yoshikage were victorious. The Asai Asakura forces stood on Mt. Hiei and were besieged by Nobunaga’s forces (Siege of Shiga), but they were reconciled by the mediation of Emperor Ogimachi. In addition to the Azai Asakura forces, Rokkaku Yoshikata was active as a guerrilla in the southern part of Omi and Koka, and the Miyoshi clan was also aiming to regain Kyoto by suppressing Settsu and Kawachi. In addition, Kōsa, who led the Ikkō ikki issued orders to the Settsu, Kawachi, Omi, Ise, and the Owari monks who were under Nobunaga’s thumb. On January 2, 1571, Kinoshita Hideyoshi, the owner of Yokoyama Castle, was ordered to block the sea and land routes leading from Osaka to Echizen. The purpose was to cut off contact between Ishiyama Hongan ji Temple, the Azai Asakura alliance, and Rokkaku Yoshikata. Nobunaga ordered his men to interrogate and kill any suspicious people. The blockade of traffic at this time seems to have been quite strict, as stated in the "Kenkenki", a diary written by Monzeki Hironori. In February of the same year, the isolated Sawayama Castle surrendered, and the castle owner Isono Kazumasa evacuated, so Nobunaga assigned Niwa Nagahide as the castle owner and secured a passage from Gifu Castle to the lakeside plain. In May, the Azai army teamed up with the Ikko ikki to re enter the Ane River and attack Hidemura Hori. Kinoshita Hideyoshi helped Hori and fought hard, and the Ikko Ikki and Azai forces were defeated. In the same month, Nobunaga burned down the villages that participated in the Sieges of Nagashima in Ise. He then attacked Odani Castle, which was the residence of Nagamasa on August 18. On September 1, he ordered Shibata Katsuie and Sakuma Nobumori to siege Shimura Castle and Kogawa Castle, which were the bases of Rokkaku Yoshikata and Omi's Ikko ikki. At Shimura Castle, there were 670 head hunters, and it is believed that they were almost wiped out. Seeing that, the soldiers of Ogawa Castle surrendered. Kanegamori Castle was also sieged, but it fell without a big battle. On September 29, Nobunaga marched around Sakamoto and Mitsui ji Temple, and set up his headquarters at Yamaoka Keigaku's mansion. The lord of Mt. Hiei at that time was Kakujo , the younger brother of Emperor Ogimachi Mt. Hiei was the intersection of Hokuriku Road and Togoku Road for those aiming for Kyoto, and there were many shrines on the mountain, making it a strategically important base capable of holding tens of thousands of soldiers. In the previous offensive and defensive battle of Mt. Hiei, the Mt. Hiei side refused the peace that promised to return the temple territory that Nobunaga extorted, and also supported the Asai Asakura Alliance. Nobunaga is said to have considered completely destroying the military base. Due to Nobunaga being surrounded by enemy forces, the neutralization of Mt. Hiei was considered to be an important issue for breaking the front line. The Enryaku ji pleaded for the suspension of the attack by giving 300 gold coins, along with 200 more from nearby Katata, but Nobunaga refused. The monks and soldiers who lived around Sakamoto gathered at Nemoto Nakado on the mountaintop, and the residents of Sakamoto and their wives and children also fled toward the mountain.

Қоршау

1571 жылы 30 қыркүйекте Ода Нобунага Сакума Нобумори, Икеда Цунеоки және Акечи Мицухиде бастаған бүкіл әскеріне толық шабуыл жасауға бұйрық берді. Бірінші кезекте Ода әскері Сакамото мен Кататаны өртеп жіберді. "Нобунага Кокиде" осы кездегі жағдай былай сипатталған: "30 қыркүйекте Хиэй тауы, ішінде Немото Накадо, Санно киелі орны және тағы да басқалары өртенді". Бұдда, киелі орын, монах немесе сутралар ешқайсысы қалдырылмады, барлығы күлге айналды. Олар тауға қаша бастағанда, таудың барлық жағынан шабуыл жасап, айқай-шу көтерілді. Әскерлер монахтарды, ғалымдарды, дін қызметкерлерін және балаларды бірінен соң бірі ұрып-соқты. "Шинчо Кокиде" Сакамото маңында тұратын монахтар, әскерлер және тұрғындар Хиёси Тайша киелі орнының ішкі бөлігіндегі Хачиожи тауында болды, бірақ ол да өртенді. Қазіргі заманғы дереккөздер қаза тапқандардың нақты саны туралы келіспеушілік тудырып отыр. "Шинчо Кокиде" мыңдаған адамның қаза тапқаны айтылса, Луис Фроистің хатында қаза тапқандардың саны шамамен 1500 деп бағаланды, ал "Токицугу Ямашинада" 3000 мен 4000 аралығында адамның қаза тапқаны бағаланды.

Салдары

Нобунага соғыстан кейінгі істерді Акечи Мицухидеге тапсырды. Одан кейін Мияке мен Канамори арасындағы шайқаста Омидегі храм өртенді. Энриаку-дзи және Хиёси Тайша ғибадатханасы жойылды, ал храмдық және ғибадатханалық жерлер тәркіленіп, Акечи Мицухиде, Сакума Нобумори, Накагава Шигемаса, Шибата Катсуие және Нива Нагахидеге бөлінді. Осы бес сардардың әрқайсысы өз күштерін осы аймаққа жіберіп, билік етті. Әсіресе Мицухиде мен Нобумори осы аймақты басқаратын болды, ал Мицухиде Сакамото қамалын салды. Энриаку-дзи тарапынан Сеикакуин Госей және басқалары қашып, Такеда Шингеннен пана сұрады. Шинген оларды қорғауға және храмды қайта құруға тырысты, бірақ 1573 жылы аурудан қайтыс болды. 1579 жылғы маусымда Хиёси Тайша ғибадатханасының жазбаларына сәйкес, император Огимачи Хиакухачи ғибадатханасын қайта жаңғырту туралы жарлық шығарды, бірақ Нобунага жаңғыртуға қарсылық көрсетті және қозғалыс тоқтатылды. Содан кейін 1582 жылы Нобунага Хоннодзи оқиғасында сеппуку жасады, ал Мицухиде Ямазаки шайқасында жеңіліске ұшырады, аман қалған монахтар бірінен соң бірі тауға қайта бастады. Қоршаудан тек бір шағын ғимарат – Саи-то кешенінен ұзақ, белгісіз жолмен орналасқан Рури-до (るり堂, "Лазурит залы") ғана аман қалды. Бұл құрылыс алғашқыда 13 ғасырда салынған және 20 ғасырда екі рет жөнделген. Энриаку-дзиді қайта құру Ода Нобунага мен оның ізбасары Тоётоми Хидэёшидің қайтысынан кейін көп ұзамай басталды, бірақ ол бұрынғы өлшемдеріне толыққанды қайта оралмады.

Энриакудзи ғибадатханасының археологиялық қазбасы

ХХ ғасырдың екінші жартысында ауданды қайта жаңарту және Оку Хией тас жолының салынуына байланысты қазба жұмыстары үзіліспен жүргізілді, сондай-ақ Маунт-Хией тауының өртелуі қайта зерттелді. Археолог Ясуаки Канеясудың сөзіне сәйкес, Нобунаганың өртеуінен нақты түрде өртенген ғимараттар – Немото Накадо және Үлкен дәріс залы ғана. Ол, қалған ғимараттардың көп бөлігі өртелуге дейін бұзылғанын атап көрсетеді. Табылған жәдігерлердің арасында Хэйан дәуіріне тән жәдігерлер басым. Қазба жұмыстары Маунт-Хией тауының барлық аумағында жүргізілмеді, ол Шығыс Пагодасы, Батыс Пагодасы және Йокогава аймақтарымен шектелді. Таудың өртелу кезінде Маунт-Хиейде орналасқан храмдардың саны шектеулі болды. XVI ғасырға тән жәдігерлердің аздығына байланысты, монахтардың көп бөлігі Сакамото ауданына кеткені анық, бұл туралы Энрякудзи күнделігінде жазылған. Сондықтан, "Токицугу Ямашина" және "Жылы судың күнделігі" деп аталатын 500 храм мен киелі орынның күлге айналып, 3000 монах пен ер адамның бірінен соң бірі бас кесілгені туралы мәліметтер, күні кешеуілдетілген болуы мүмкін. Таудың толығымен от теңізіне айналғаны, өрт сөндіру жұмыстары қыркүйектің 15-іне дейін үзіліссіз жүргізілгені және геноцид жасалғаны туралы теория да жоғары бағаланған болуы мүмкін. Канеясу "Ода Нобунаганың мінез-қалпын қоса алғанда, Соғысқан мемлекеттер кезеңінің тарихи көзқарасын қайта құру уақыты жетті" деген қорытынды жасады.