Кіріспе

Акростикс – сөзжұмбақтың бір түрі, кроссвордтарға едәуір ұқсас, акростих пішімін қолданады. Ол әдетте екі бөліктен тұрады. Бірінші бөлігі – әрқайсысы жауаптың әрпін көрсететін нөмірленген бос орындар жиынтығы. Екінші бөлігі – цитата немесе басқа мәтінді білдіретін, нөмірленген бос орындар мен аралықтардың ұзын тізбегі, оған сөзжұмбақтың жауаптары толтырылады. Кейбір түрлерінде, дұрыс жауаптардың әрқайсысының бас әрпі, А сұрағынан бастап тізім бойынша төмен қарай оқылғанда, цитата авторы мен оның алынған еңбегінің атауын көрсетеді; бұл қосымша шешуге көмектеседі.

Тарих

Элизабет Кингсли 1934 жылы "Saturday Review" журналы үшін "екі қырлы сөзжұмбақ" деп аталатын оны ойлап тапқан. Содан бері "кростик" дегенге аяқталатын басқа да сөздер қолданылып келген. "Анакростик" термині ең дұрысы болуы мүмкін, сондықтан ол анаграмма мен акростик сөздерінің біріктірілген түрі, себебі шешім нұсқаулардың жауаптарының анаграммасы болып табылады, ал цитата авторы нұсқаулардың жауаптарында акростикалық түрде жасырылған. Кейінгі "Saturday Review" жұмбақтарын жасағандар – Дорис Нэш Вортман, Томас Миддлтон және Барри Тюник. Томас Миддлтон "Harpers Magazine" журналы үшін де көптеген жұмбақтар жасады. Кингсли, Вортман және Миддлтон 1952–1999 жылдар аралығында "The New York Times" үшін қосымша жұмбақтар жасады, бірақ екі аптада бірден артық емес. 1999 жылы Эмили Кокс пен Генри Ратвон "NYT" үшін екі аптада бір рет жұмбақ жасау міндетін алды. Свенд Петерсеннің, кейіннен Кем Путнидің "Trans O Gram" деп аталатын ұқсас жұмбағы 1963–1993 жылдар аралығында "National Review" журналында жарияланды. "Trans O Grams" көбінесе тақырыптық жұмбақтар болды, олар цитатамен байланысты. "Duo Crostic" атауын "Los Angeles Times" Бари Тюник пен Сильвия Бурстынның жұмбақтары үшін қолданды. Чарльз Престон "The Washington Post" үшін "Цитаталық акростиктер" жасады. 1999 жылы қайтыс болған Чарльз Дюэрр көптеген "Dur acrostic" кітаптарының авторы және "Saturday Review" журналына акростиктермен үлес қосты. Майкл Эшлидің "Double Cross" акростиктері 1978 жылдан бері "GAMES" және "GAMES World of Puzzles" журналдарында жарияланып келеді. Жазушы және ғалым Исаак Азимов акростиктерді ұнататын, оларды кроссвордтармен салыстырып, жақсы бағалаған. 1992 жылы қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң жарық көрген "Сенің, Исаак Азимов" еңбегінде ол былай деп жазды: "Менде хоббиге уақыт жоқ. Бірақ мен "Кростиктерге" бейіммін. Кростиктердің кроссвордтар сияқты көп жанкүйері жоқ, себебі олар қиын көрінеді. Бірақ олар қиын емес, және кроссвордтардан гөрі әлдеқайда қызықты."