Кіріспе

Йорк архиепископы; Дурхэм епископы; британдық англикандық епископ және өмірлік пэр (1927–2019)

Джон Стейплтон Хабгуд, Хабгуд бароны (23 маусым 1927 – 6 наурыз 2019) – британдық англикандық епископ, ғалым және өмірлік пэр. Ол 1973 жылдан 1983 жылға дейін Дурхэм епископы, ал 1983 жылдың 18 қарашасынан 1995 жылға дейін Йорк архиепископы болды. 1995 жылы өмірлік пэр атанды және архиепископ қызметінен кейін Лордтар палатасында қызметін жалғастырды. Өмірінің соңғы жылдары демалысқа шығып, 2011 жылы Лордтар палатасынан ресми түрде зейнеткер болған алғашқы пэрлердің бірі болды.

Ерте өмір және мансап

Хабгуд 1927 жылғы 23 маусымда доктор Артур Генри Хабгуд пен оның әйелі Вераның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Итон, Кингс колледжі (Кембридж) және Рипон колледжінде білім алды. 1950 жылдан бастап фармакологиядан университеттік демонстратор болды, ал 1952 жылы Кембридж қаласындағы Король колледжінің мүшесі аталды. Сондай-ақ 1952 жылы «Гипералгезия: электрофизиологиялық тәсіл» тақырыбындағы диссертациясы үшін философия докторы (PhD) дәрежесін алды. 1961 жылы Хабгуд Розали Мэри Энн Бостонға үйленді (2016 жылы қайтыс болды); оның екі қызы мен екі ұлы болды, оның ішінде бұрынғы Темза аңғары полициясының бас комиссары Фрэнсис Хабгуд та бар. 1954 жылдан 1956 жылға дейін ол Лондонның Кенсингтон қаласындағы Сент-Мэри-Абботс шіркеуінде пастор болып қызмет етті. 1956 жылдан 1962 жылға дейін Кембридждегі Весткотт Хаус теологиялық колледжінің оқу ісі жөніндегі проректоры болды. 1962 жылдан 1967 жылға дейін Джедбургтегі Сент-Джон шіркеуінің пасторы болды. 1967 жылы ол епископтыққа тағайындалғанға дейін Эджбастондағы Королева колледжінің, теологиялық колледжінің директоры қызметін атқарды. 1981 жылы Маргарет Тэтчер оны Лондон епископы лауазымына тағайындаудан бас тартты.

Йорк архиепискобы

Хабгуд 1983 жылғы 18 қарашада Йорк архиепископы болып тағайындалды. Премьер-министрдің қарауына ұсынылған тағы бір кандидат – бұрынғы Англия крикетшісі, сол кезде Ливерпуль епископы болған Дэвид Шепард. Шепардтың социалистік көзқарастары – ол кейін Лордтар палатасында Лейбористтік пэр ретінде отырды – Тэтчерге ұнамады. Архиепископ ретінде Хабгуд 1983 жылы Король кеңесінің мүшесі аталды. Йорк архиепискобы ретінде Хабгуд әйелдерді дін қызметкерлеріне бекіту мәселесіндегі даулар күшейген кезде, шіркеуде консервативті англикандықтарды сақтап тұруда жетекші рөл атқарды. Ол әйелдерді дін қызметкерлеріне бекітуді қолдады, Құдай еркек те емес, әйел де емес деп аргументтеді. Сондай-ақ, әйел дін қызметкерлерін қабылдамайтындарға, дін қызметкерлеріне және қауымдарға рухани қызмет көрсету үшін провинциялық епископтарды тағайындады. Жаңа архиепископты таңдауға дайындық жүргенде Хабгуд телеарнадағы сұхбатында: «Егер шіркеу мұны шын ниеттен қаласа және Құдай мұны шын ниеттен қаласа, мен «иә» деуге міндеттімін» деген ойын білдірді. Сонымен қатар, Хабгуд премьер-министр Маргарет Тэтчерге жақын адамдардың арасында ыңғайсыздық тудырғаны хабарланды, олар патшайымға ресми ұсыныс жасайтын. Хабгуд 1987 жылғы «Крокфордтың дін қызметкерлерінің анықтамалығы» алғы сөзіне байланысты туған дау кезіндегі әрекеттері үшін шіркеу ішінде де, сыртында да сынға ілікті. Мамыр айының басында «Sunday Correspondent» газетінде төрт үміткердің қарастырылып жатқаны жарияланды: Хабгуд, Дэвид Шепард (Ливерпуль епискобы), Колин Джеймс (Винчестер епискобы) және Джон Уэйн (Челмсфорд епискобы). Хабгуд премьер-министрге ұсынылатын екі кандидатты іріктеуге жауапты Тағайындау комиссиясына автоматты түрде кіруден бас тартты. 1990 жылғы 10 шілдеде «The Times» газетінде оның кандидатурасын қолдайтын мақала жарияланды. 25 шілдеде Кентербери архиепископы болып Бат және Уэллс епискобы Джордж Кэри тағайындалғаны хабарланды. Хабгуд оны «жақсы таңдау» деп сипаттап, «жоғары лауазымды жұмысты ұнататын адамдардың ішінде де адамгершілік сезім болады, бірақ менің сезімімде бұл үлес өте шағын. Шын жүрегіммен айтсам, мен бұл жұмысты істегім келмеді. Егер бұл бес жыл бұрын болғанда, мен басқаша ойлаған болар едім, бірақ уақыт өте келе адам шаршайды және бұл өте қиын жұмыс» деді.

Лордтар палатасы

1973 жылы Дарем епискобы болып тағайындалғаннан бастап 1995 жылы Йорк архиепискобы болып зейнеткерлікке шыққанға дейін Хабгуд Лордтар палатасында Рухани Лорд ретінде отырды. Бұл Англия шіркеуіндегі екі епископтықтың жоғары дәрежеде болуына байланысты болды, олардың әрқайсысы Лордтар палатасында автоматты түрде орын алды. Ол 1988 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңының 28-бабына қарсы дауыс берді, ол жергілікті билік органдарына "гомосексуализмді насихаттауға" және мемлекеттік мектептерге "гомосексуализмді қалыпты отбасылық қарым-қатынас ретінде үйретуге" тыйым салды: бұл заң кейіннен 2000 жылы Шотландияда және 2003 жылы Ұлыбританияның қалған бөлігінде күшін жойды. 1995 жылдың 8 қыркүйегінде Хабгуд Бакингемшир графтығындағы Калвертоннан Барон Хабгуд өмірлік құрметті титулымен марапатталды, бұл оған Лордтар палатасында Уақытша Лорд ретінде отыруды жалғастыруға мүмкіндік берді. Ол саяси партияға қосылудың орнына, тәуелсіз мүше ретінде отырды. Бұл, Лордтар палатасы реформасы туралы 2014 жылғы заң бойынша толыққанды заңдық күшіне енгенге дейін құрылған.

Дін және ғылым

Хабгуд Ғылым мен дін форумының мүшесі және бұрынғы президенті болды. Ол осы салада жазған, мысалы, "Тендіктегі ақиқаттар: дін мен ғылымға жаңа көзқарас" (1965) кітабы оның еңбектерінің бірі. Оның осы саладағы жұмысының тағы бір мысалы – "Иман, ғылым және болашақ: Конференциялық уағыз", ол МТИ кампусында өткен Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің "Иман, ғылым және болашақ" конференциясында оқылған (12–24 шілде, 1979 ж.). 2000 жылы ол Абердин университетінде "Табиғат тұжырымы" тақырыбында Гиффорд лекцияларын оқыды. ХХІ ғасырдың басындағы бір мысал – Рональд Л. Немберстің "Жаратылыстанушылар" кітабына жазған шолуы, мұны Хабгуд "Жаратылыстанудың тууы: Бүгінгі протестанттық экстремизмнің түрі теологтарды да, ғалымдарды да уайымдатуы керек" деп атады.