Кіріспе

Ежелгі римдік қала архитектурасы, Италияның Рим қаласындағы маңызды орын.

Траян базары (Mercatus Traiani;) – Италияның Рим қаласында, Via dei Fori Imperiali көшесінде, Колизейдің қарама-қарсы жағында орналасқан үлкен қираған кешен. Траян форумының бір бөлігі ретінде салынған және Квиринал төбесінің қазылған беткейіне жапсарлас орналасқан сақталған ғимараттар мен құрылыстар Рим астанасындағы өмірдің нақты үлгісін көрсетеді және қаладағы реставрация жұмыстары арқылы ежелгі римдік архитектура туралы жаңа ашылулар мен түсініктер ұсынады. Бұл орынды әлемдегі ең көне сауда орталығы деп есептегенмен, қазіргі кезде Траян базарындағы галереялар император Траянның әкімшілік кеңселері болған деген пікір кең тараған. Дүкендер мен пәтерлер көп қабатты құрылымда салынған, және оның бірнеше қабаттарын аралауға болады. Көрерлік жерлердің қатарында әсем мрамор едендер мен кітапхананың қалдықтары бар.

Құрылыс

Траян базары шамамен 100-110 жылдары аралығында Дамаск қаласынан Аполлодор салған болуы мүмкін. Аполлодор – Траянның барлық жорықтарында оны іздеп жүретін және Траян Форумын жоспарлауды сеніп тапсырған сәулетші. Ол 113 жылы ашылған. Орта ғасырларда кешенге қосымша қабаттар салынды, олар бүгінге дейін көрініп тұр, сондай-ақ қорғаныс құрылыстары, мысалы, 1300 жылы салынған "милиция мұнарасы" – Torre delle Milizie де қосылды. 16 ғасырда осы жерде салынған монастырь 1885 жылы мемлекетке өткізіліп, Гофредо Мамели казармасына айналдырылды. Бұл ғимарат 20 ғасырдың басында Траян базарын қалпына келтіру мақсатымен бұзылды.

Императорлық мұражай

2007 жылы ашылған Императорлық форумдар мұражайында ежелгі Римнің барлық форумдарынан табылған көптеген жәдігерлер сақталған. Траян базарына қазіргі заманғы кіреберістер Via Quattro Novembre, 94 және Piazza Madonna di Loreto арқылы жасалған. Кіре берген бойда, зияратшылар екі жағына орналасқан сауда алаңына енеді, мұнда бұрын Рим халқына тегін бидай таратылған. Осы залдың соңында үлкен балконнан базарлар, Траян форумы және Витторианоны көруге болады. Бұл, шындығында, Виа Бибератиканың бір бөлігі (латынша "bibo, bibere" сөзі "ішу" деген мағынаны білдіреді; бұл көшеде бірнеше римдік таверналары мен азық-түлік дүкендері орналасқан). Көше Траян базарының ішінде өтеді. Төменгі бөлігінде, әдетте тыңдаулар немесе концерттер үшін пайдаланылған екі үлкен зал да бар. Базардағы дүкен "таберна" деп аталады. Базар құрылысынан жасалған алып экседра бастапқыда Траян форумының оңтүстік жағындағы сәйкес экседралық кеңістікпен үйлесім тапқан. Базардың үлкен залы бетоннан жасалған күмбезбен жабылған, ол бағаналарға тіреліп тұр, орталық кеңістікті жауып, сонымен бірге ауа мен жарық кіруіне мүмкіндік береді. Базардың өзі негізінен кірпіш пен бетоннан салынған.