Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүргізу және мотоциклмен жүру техникасы, онда тежегіштер қолданылады. Трейл тежегіш – бұл жүргізу және мотоциклмен жүру техникасы, онда тежегіштер бұрылысқа кіргеннен кейін (бұрылысқа ену) де қолданылады, содан кейін біртіндеп босатылады. Әртүрлі факторларға байланысты, жүргізуші тежегіш қысымын бұрылысқа кіргеннен бастап бұрылыстың ең жоғары нүктесі аралығында кез келген жерде толық босатады. Жүргізушінің бұрылысқа кіру, ең жоғары нүкте және шығу нүктелерін дұрыс таңдауы, бұрылыс кезінде тежегішті ұзақ уақыт қолдану қажеттілігін азайтады немесе жояды. Бұл техника көбінесе жарыстарда қолданылады, бірақ басқаруды жақсартады, бұрылыс бойында көру қашықтығын ұлғайтады және қалалық жүргізушілерге қашу мүмкіндіктерін қосады.
Driving and motorcycle riding technique where the brakes are used
Trail braking is a driving and motorcycle riding technique where the brakes are used beyond the entrance to a turn (turn in), and then gradually released (trailed off). Depending on a number of factors, the driver fully releases brake pressure at any point between turn in and the apex of the turn. The rider's ability to correctly choose their turn in, apex, and exit points reduces or eliminates the need for prolonged trailing of the brakes into turns. This technique is commonly used when racing, but can enhance control, increase sight distance through the turn, and add evasive options for street riders.
Қауіптері
Трейлдік тежеу тәсілінің қауіпті тұсы бар, себебі алдыңғы тежегішті тым көп пайдалану дөңгелектің жолмен жабысуын тежеу күштері мен бұрылу күштері арасында бөліп жіберуге, осылайша бақылауды жоғалтуға себеп болуы мүмкін.
There is risk with trail braking because excessive use of the front brake can result in a loss of grip as the tire's adhesion is split between braking and cornering forces.
Тәрбиедегі өзгерістер
Мотоциклдерді оқыту бағдарламалары көшедегі жаңа жүргізушілерге бірден жол тежегішін (trail braking) үйретуге, немесе алдымен басқа дағдыларға назар аударып, осы тақырыпты тәжірибелі жүргізушілерге кейінірек енгізуге байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Мотоцикл қауіпсіздігі қорының (Motorcycle Safety Foundation) негізгі RiderCourse сияқты нұсқаулықтары, жаңадан бастаған жүргізушінің мотоциклмен бұрылысқа жақындаудың ең қауіпсіз тәсілі – бұрылысқа кірмес бұрын тежегіштермен немесе қозғалтқыштың күшімен толық тоқтау екендігін, ал мотоцикл еңкейген кезде тежегіштерді пайдаланудан аулақ болуды ұсынады. Көшеде жол тежегішін пайдаланбаудың себептері, әсіресе жаңа жүргізушілер үшін, оның күрделі үйрену процесінен туындайды, ол оны тек жарыс жолы үшін қолайлы етеді. Алайда, жол тежегішін меңгеру көшедегі жүргізушіге бұрылысқа кіргенде жылдамдықты бақылау мүмкіндігін береді, бұл әсіресе көрінбейтін, радиусы азаятын немесе төмен қарайтын бұрыштарда қауіпсіздік мағынасында үлкен артықшылықтар ұсынады. Фредди Спенсер, Фредди Спенсердің жоғары өнімділіктегі ат үстінде жүру мектебінің негізін қалаушысы, сондай-ақ Ник Иенач, 2003 жылғы «Спорттық ат үстінде жүру техникасы» кітабының авторы және Yamaha Champions Riding School бас нұсқаушысы, жол тежегішін мотоциклдің бағытын өзгерту үшін дерлік барлық бұрыштарда қолдану керек дейді, өйткені ол жүргізушіге көбірек бақылау береді және қауіпсіздікті едәуір арттырады. Спенсер мен Иенач бұрыштық үдеудің физикалық заңдылықтарына сәйкес, қозғалтатын құралдың жылдамдығы неғұрлым төмен болса, бұрылыстың радиусы соғұрлым кіші болады деп санайды. Спенсердің сөзіне қарағанда, әрбір радиус, мотоцикл және жүргізуші комбинациясы үшін жолдан шықпай және құлауға ұшырамастан бұрылыстың өтілуіне мүмкіндік беретін ең жоғары жылдамдық бар. Кодта айтылғандай, егер осы ең жоғары жылдамдық асылмаса, бұрылыс кезінде газды дұрыс басқару бұрылыстан шығу жылдамдығын арттырып, айналым уақытын қысқартады.
Motorcycle training curriculums vary in whether they introduce trail braking to beginning street riders, or focus on other skills at first and introduce the topic to intermediate riders later. Guides such as the Motorcycle Safety Foundation Basic RiderCourse teach that the safest way for a beginning rider to approach a corner on a motorcycle is by doing all slowing, whether with brakes or engine, before the entrance of the turn, discouraging the use of any brakes while the motorcycle is leaned over. The reasons for not trail braking on the street, at least for beginners, include that the steep learning curve of trail braking makes it appropriate only for the race track. The benefit of learning trail braking to the street rider is that knowing and understanding how to slow while entering a corner gives a greater safety margin, particularly in blind, decreasing radius or downhill corners. Freddie Spencer, founder of the Freddie Spencer's High Performance Riding School, as well as Nick Ienatsch, author of the 2003 book Sport Riding Techniques and chief instructor of Yamaha Champions Riding School, say trail braking should be used in nearly every corner as a means to help the motorcycle change direction, and that trail braking gives the rider more control and significantly increases rider safety. Spencer and Ienatsch say the physics of angular acceleration mean that the slower any vehicle is going, the tighter the radius of the corner it can navigate. Spencer said that for every radius, motorcycle, and rider combination there is a maximum speed at which the turn can be navigated without exiting the road or suffering a low side crash. Code is saying that as long as this maximum speed is not exceeded, proper throttle control throughout the turn will result in higher corner exit speeds and faster lap times.
Жарыс
Жарыста "жегілістік дрейф" деп аталатын дрейфті тудыратын техника қолданылады, ол артқы тежегіштің жеңіл тежеу импульстерінің (әдетте 2 немесе 3 рет) сериясын қамтиды, содан кейін толық күшпен артқы тежеу және артқы тежегіштерді күрт босату. Жол жағдайында үздіксіз тежеуді меңгеру – тежеу дрейфін үйренудің алғышарты. Бұл раллиде ең көп қолданылатын дрифтинг техникаларының бірі, себебі дұрыс орындалса, ол жүргізушіге бұрышқа толық газбен кіруге және шығуға мүмкіндік береді. Бұрылыс жағдайларына байланысты, бұрылысқа кіргенде жылдамдықты сақтау және бұрылыс кезінде жақсырақ ұстау үшін тректі тежеу сияқты техникаларды қолдануға болады, сондай-ақ бұрыштың ең жоғарғы нүктесін таңдауға да әсер етеді. Бұл техникада, баяулау кезінде тежегіш қысымы әдеттегіден сәл кешіккенде қолданылады және рульді басқару кезінде, кейде бұрыштың ең жоғарғы нүктесіне дейін сақталады. Тежеу іс-әрекеті көлік құралында салмақтың ауысуына себеп болады, машинаның артқы жағынан алдыңғы дөңгелектерге салмақ ауысады, оларға түсетін күш артып, алдыңғы (бағыттау) дөңгелектердің ұстау қабілеті жоғарылайды. Салмақтың ауысу ерекшеліктеріне байланысты, бұл техника салмақтың машинаның артқы жағынан алыстауына әкеледі, нәтижесінде артқы дөңгелектердің ұстауы төмендейді және кейбір жағдайларда дрейфтеуге мүмкіндік береді.
A drift inducing technique called "the brake drift" is used in racing, involving a series of light rear brake trail braking pulses (usually 2 or 3), followed by a momentary full force rear braking and sharp releasing of the rear brakes. Mastering continuous trail braking as used under road conditions is a prerequisite for learning brake drifting. This is one of the most used drifting techniques in rally racing because if done properly it allows the driver to enter and exit the corner with full throttle. Depending upon cornering situations, techniques like trail braking can be used to maintain more speed upon entry of a corner, and attaining more grip while turning into the corner, and has an effect on apex selection. In this technique, brake pressure is applied slightly later than usual upon deceleration, and is maintained during steering input, sometimes all the way to the apex. The action of braking causes a weight transfer in the vehicle, shifting more weight from the rear of the car forward to the front tires, increasing the normal force on them and in turn increasing the amount of traction the front (steering) wheels have. Because of the characteristics of weight transfer, this technique causes weight to be shifted away from the rear of the car, resulting in lower rear traction, and can be used to induce oversteer in some cases.
Трейльді тежеудің физикасы
Дәстүрлі дөңгелек кірумен салыстырғанда, тежеуді соңғы шегіне дейін сақтау (trail braking) жүргізуші таңдаған шыңына жету үшін қажетті бағытты өзгерту уақытын қысқартады. Дәстүрлі бұрылыс кіру кезінде барлық баяулау рульді бұру алдында аяқталады, көлік тұрақты жылдамдықпен және радиуспен шыңға дейін жүреді. Түйінге (тіреу нүктесіне) әсер ететін ең жоғары шина күштері автомобильге оның қозғалыс бағытына перпендикуляр бағытта әсер етеді, оны ағымдағы бұрылыс центріне қарай жылдамдату үшін. Көлік тұрақты жылдамдықпен дөңгелек жолмен шыңға қарай қозғалады. Ал, тежеуді соңғы шегіне дейін сақтау шинаның тудыра алатын ең жоғары күшін тежеуге (қозғалыс бағытына жанасатын бойлық күш) және рульге (қозғалыс бағытына перпендикуляр бүйірлік күш) бөліп береді. Толығырақ ақпарат алу үшін, сүйір шеңберге (traction circle) қараңыз. Көліктің ауырлық орталығына әсер ететін біріктірілген векторлық күш оны суретте көрсетілгендей, артқа қарай жылдамдатады. Бұл көліктің тұрақты радиуспен және жылдамдықты азайтумен Эйлер спиралі сияқты траекториямен қозғалуына себеп болады.
As compared to the traditional circular entry, trail braking reduces the time for the requisite direction change needed to reach the driver's chosen apex. With the traditional corner entry where all deceleration is completed prior to steering input, the vehicle carries a constant speed and radius to the apex. The combined peak tire forces act on the car perpendicular to its direction of travel to accelerate it toward its current turn center. The vehicle takes a circular path to the apex at a constant speed. In comparison, trail braking splits up the peak force the tire is able to generate partially toward braking (longitudinal force acting on a tangent to the direction of travel), and partially toward steering (lateral force acting perpendicular to direction of travel). See the traction circle for more info. The combined vector force acting on the vehicle's center of gravity accelerates it in a more rearward direction as shown in the illustration. This causes the vehicle to travel on an Euler spiral shaped path of constant radius and speed reduction.