Кіріспе

Анимациялық қысқа фильмдер сериясы (1921–1933)

Эзоптың ертегілері (кейіннен «Эзоптың дыбыстық ертегілері» деп аталды) – американдық суретші Пол Терри жасаған анимациялық қысқаметражды фильмдер сериясы. 1921 жылдан 1933 жылға дейін шығарылған бұл серияға «Терезе жуушылар» (1925), «Қырыққан жұмыртқа» (1926), «Шағын қала шерифі» (1927), «Тамақ уақыты» (1928) және «Мысырда алдану» (1930) фильмдері кіреді. «Тамақ уақыты» – көпшілыққа алғаш рет синхронды дыбыстық жолмен ұсынылған мультфильм. Бұл серия Уолт Диснейге Канзас-Ситиде «Laugh O Gram» студиясын құруға және Микки Маусты жасауға шабыт берді.

Тарих

Терри осы сериалды жас актер, кейін жазушы болған Говард Эстабруктың идеясымен жасады. Эстабрук Эзоп ертегілеріне негізделген мультфильмдер сериясын жасауды ұсынған. Терри кейіннен Эзоп туралы ешқашан естімегенін айтса да, Эстабруктың идеясының құнды екенін мойындады. Терри бірден Fables Studios, Inc. деп аталатын жаңа студия құрып, Кит Альби Театры желісінен қолдау алды. Сериал 1921 жылғы 19 маусымда «Алтын жұмыртқа салған қаз» мультфильмімен басталды. Сол күні Ван Бёрен суреттерді эксклюзивті түрде Pathe арқылы тарататынын хабарлады. Бастапқы фильмдер ғана нақты аңыздардың еркін бейімделуі болды, ал кейінгі туындылар көбінесе мысықтар, тышқандар және наразы фермер Әл Фальфа айналасында өріледі. Терри Фермер Алды бұрынғы онжылдықта жасаған, ал осы сериал оның ең көп танымал туындысы болды. Әр қысқа мультфильмнің соңында әдетте мультфильмнің өзімен тікелей қатысы жоқ моральдық ой айтылады. Терридің қызметкері Мэнни Дэвис бірде моральдың «көрген фильмнен де әлдеқайда күлкілі» екенін айтты, ал Терри «олардың екіұшты болуы оларды күлкілі етті» деді. Моральдық ойларға «Жаныңда реніш алып жүрсең, біреу сені жерге түсіреді» немесе «Неке – жақсы институт, бірақ кім институтта тұрғысы келеді?» сияқты мысалдар жатады. 1920 жылдары сериал көпшілік арасында үлкен танымалдылыққа ие болды. Уолт Дисней өзінің алғашқы арманы Пол Терриге тең сапалы мультфильмдер жасау болғанын мойындады. 1927 жылы Эл Джолсонның «Джаз әншісі» фильмінің және 1928 жылы «Нью-Йорк шамдары» атты алғашқы дыбысты фильмнің үлкен табысынан кейін, продюсер Амади Ж. Ван Бёрен дыбысты фильмдердің әлеуетін түсініп, дыбысты анимациялық фильмдер жасау үшін Fables Studios компаниясын сатып алды. Ван Бёрен енді жаңадан аталған Van Beuren Studios компаниясының иесі болды, бірақ фильм сол жылдың 18 қарашасында Диснейдің «Стимбоут Вилли» фильмінің шығуымен көлеңкеге түсті. Fables Studios 1929 жылғы 14 сәуірде «Presto Chango» фильмі шыққанға дейін үнсіз мультфильмдерді тоқтатпады. Серияға «Терезе жуушылар» (1925), «Шатырлама жұмыртқалар» (1926), «Шағын қала шерифі» (1927), «Жақыннан құтылу» (1929), «Темір адам» (1930), «Жақсы ескі мектеп күндері» (1930), «Дикси күндері» (1930), «Батыс қызығы» (1930), «Кір жуу көңілі» (1930), «Цирк оқиғалары» (1930), «Мысырда алданған» (1930), «Колледж оқиғалары» (1931), «Көктемгі көңілсіздік» (1931), «Жабайы қазды қуу» (1932) және «Күміс ай» (1933) фильмдері де кіреді. 1929 жылы Терри өз TerryToons студиясын құрып, жұмыстан кетті, ал Джон Фостер Van Beuren Corporation компаниясының басшысы болды, бұл бұрынғы Fable Studios, Inc. еді. Сериал 1933 жылы аяқталды. Интернет кино дерекқоры (IMDb) 1920 жылдан 1929 жылға дейін Aesop Fables Studio продюсерлік компаниясы атымен 447 атауды және 1928 жылдан 1936 жылға дейін Van Beuren Studios атымен 279 атауды тіркеген.

Мұра

Эзоптың ертегілері Уолт Диснейге Миссури штатының Канзас-Сити қаласында Laugh-O-Gram студиясын құруға шабыт берді, онда ол Ub Iwerks-пен бірлесіп Laugh-O-Grams және Alice Comedies-ті жасады. 1930 жылға дейін Дисней өзінің мультфильмдері осы сериалдардай қызықты болсын деді.