Кіріспе

Aquashift (немесе Aqua Shift) – 2004 жылдың басында американдық TYR компаниясы шығарған жоғары сапалы техникалық жүзу костюмі. Бұл костюмді жасауға TYR компаниясының Буффало университетіндегі Арнайы ортадағы зерттеу және білім беру орталығымен (CRESE) бірлесіп жүргізген жылдар бойғы зерттеулері негіз болған. Костюмде TYR-ға және Aquashift костюміне тән ерекшелік – "Tripwire" технологиясы бар, ол судың қарсылығын айтарлықтай азайтады деп хабарланады. Костюмдер 74% полиэстер және 26% лайкрадан жасалған. Костюмдердің ассортиментіне ерлер мен әйелдерге арналған қолсыз денеге жақын костюм, ерлер мен әйелдерге арналған тізеге дейін жететін костюм және әйелдерге арналған стандартты костюм кіреді. Бұл костюмдердің бағасы шамамен 120 доллардан басталып, бір жұп шортқа дейін, ал денеге жақын костюмге 380 долларға дейін жетеді.

Үштік сымдар

Сырғалар немесе "турбулаторлар" костюмның бойымен, кеудеге, онда төрт сымнан тұратын жиынтық бүкіл кеуде арқылы өтеді, қабырғаларға (бір сым орналастырылған жерде), иықтарға және егер жүзушіде Aquashift шапан болса, басына да сым орналастырылады. Әдетте су бас пен иыққа тиіп, бірден бұзылып, турбуленттілік тудырады. Бірақ сырғалардың арқасында су ағысы жүзушінің бүкіл беті бойында біркелкі сақталады. Су ағыны стратегиялық түрде бұзылады, осылайша ол үзіліп, қайта құрастырылып, дене бойындағы ағын тұрақты ұстайды. Сымдардың биіктігі бүкіл денеде бірдей болуына назар аударылады, осы арқылы су ағынын бұзуда тиімділігін арттыруға тырысады. Қазіргі уақытта осы костюмде қолданылатын сырғаларға патент алу процедурасы жүріп жатыр. Бұл костюмды Буффало университетінің профессорлары доктор Дэвид Пендергаст, доктор Джо Моллендорф және бас жүзу жаттықтырушысы Бадд Термин бірлесіп ойлап тапты. Зерттеуге Буффало университетінің ерлер және әйелдер жүзу командасының мүшелері қатысты.

Киімнің ғылыми негізі

TYR Aquashift зерттеуі Буффало университетінде жүргізілді, оны физиология және биомеханикалық инженерияның аға профессорлары бақылады. TYR жоғары тиімді гидродинамикалық костюмді жасау үшін CRESE компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді. Жүзушілерде туындайтын соққының бір түрі – толқындық соққы, ал қалғандары – қысымдық соққы және үйкеліс соққысы. Толқындық соққы – жүзуші суда жасайтын әрбір қозғалыстан пайда болады. Толқындық соққының күші неғұрлым жоғары болса, жүзуші су арқылы жылжу үшін соғұрлым көп энергия жұмсауы керек. Сондықтан, толқындық соққыны азайтатын кез келген фактор жүзушіге теориялық тұрғыдан жылдам жүзуді жеңілдетеді. TYR жүргізген зерттеулерге сәйкес, Aquashift костюмі толқындық соққыны 53%-ға дейін азайтады деп хабарланады. Олардың зерттеулері сонымен қатар костюм жалпы соққыны 10%-ға дейін және қысымдық соққыны 18%-ға дейін азайтатынын көрсетеді.

Өнер көрсетулер

TYR Aquashift костюмін TYR-дің демеушілікпен келісім шарттары бар барлық спортшылары киеді, олардың ішінде украиналық Яна Клочкова, американдықтар Эрик Вендт, Питер Верхоф және Брайс Хант, сондай-ақ словакиялық Мартина Моравкова бар. Аквашифт костюмінде 2008 жылы американдық рекорд иегері Эрик Вендт 1500 метрге еркін жүзуде жаңа американдық рекордты орнатқан.