Кіріспе

"Angels We Have Heard on High" – бұл "Gloria" әнұранының әуенімен жазылған, Джеймс Чадвик ағылшын тіліне аударған, шығу тегі белгісіз француздық дәстүрлі ән "Les Anges dans nos campagnes" негізінде құрылған Рождестволық ән. Әннің мазмұны – Лұқа Евангелиясында баяндалған Иса Мәсіхтің дүниеге келуі, атап айтқанда, Бейт-Лехем маңындағы шабындыда қойшылардың көптеген періштелерді кездестіріп, жаңа туған баланы мадақтап ән салады.

Әдеттегі

"Angels We Have Heard on High" әні көбінесе Эдвард Шиппен Барнстың өңдеуімен дәстүрлі француз әнұраны болған "Gloria" әнұранының әуеніне орындалады. Оның ең есте қаларлық ерекшелігі – "Gloria in excelsis Deo" хоры, онда "Gloria" сөзінің "о" дыбысы 16 ноталық өрлеп-төмендеп келе жатқан мелизмалық мелодиялық тізбекпен ұзақ сақталады. Англияда Джеймс Монтгомеридің "Angels from the Realms of Glory" әнінің сөздері әдетте осы әуенге орындалады, Монтгомеридің сөздері "Gloria in excelsis Deo" рефренымен алмастырылады. Осы қолданыстан әуен кейде Монтгомеридің газетінің аты болған "Iris" деп аталады.

Әндер мәтіні

"Біз жоғарыда естіген періштелер" әнінің мәтіні "Les Anges dans nos campagnes" ("Даламыздағы періштелер") деп аталатын дәстүрлі француз әнінен шабыттанды, бірақ оның тікелей аудармасы емес. Бұл ән алғаш рет 1842 жылы жарияланды. Музыка авторы "W. M." деп көрсетілген. Кейбір сайттарда бұл әнұранның XIX ғасырдағы Пуатье қаласынан шыққан Уилфрид Мороға тиесілі екені айтылады. "Біз жоғарыда естіген періштелер" – ағылшын тіліндегі ең көп таралған нұсқа, ол 1862 жылы Англияның солтүстік-шығысындағы Хексем және Ньюкаслдың Рим-католик епископы Джеймс Чадвик жасаған қайта жазу. Чадвиктің мәтінінің кейбір бөлімдері, атап айтқанда, атауы түпнұсқа, ал қалған бөлімдері француз тілінен еркін аударма. Бұл ән Батыс елдерінде жылдам танымал болды, Р. Р. Чоп оны "Корнуоллдық" деп сипаттады және Уильям Адейр Пикард Кембриджтің Дорсет әндері жинағына енді. Содан бері ол басқа тілдерге аударылып, кеңінен орындалып, жарияланды. Қазіргі заманғы ән жинақтарында әдетте үш шумақтан тұрады.

Неміс тілі

1951 жылы Лизелотте Хольцмейстердің (1921–1994) «Engel haben Himmelslieder» (Періштелерде көктегі әндер бар) аудармасы неміс тілді елдерде алғаш рет жарияланды. Тағы бір неміс тіліндегі мәтін нұсқасы Отто Абельге (1905–1977) жатады; «Hört der Engel helle Lieder» (Періштелер жарқын әндерді естиді ме?). Ол 1954 жылы жазылған және неміс евангелистік ән жинағына (EG 54) енгізілген; хор Теофил Ротенбергтің үш бірдей дауысқа арналған шығармасымен сүйемелденеді. Сондай-ақ 1954 жылы Мария Луиза Турмер «Engel auf den Feldern singen» (Далада періштелер ән салады) деген әнді жазды. Дәл осы мелодияны Диетхард Зилс Эпифанияға арналған гимн үшін пайдаланды, ол «Seht ihr unsern Stern dort stehen» (Жұлдызымызды көресіздер ме?) деп аталады. Екі гимн де католик ән жинағы Gotteslob-қа кіреді. Австриялық композитор Цезарь Бресген (1913–1988) тағы екі әрлеу жасады. Йоханнес Хаас (1931–2004) «Engel bringen frohe Kunde» (Періштелер қуанышты жаңалық әкеледі) атты әнді жазды. Евангелист Манфред Полдың (1938–2020) аудармасы 1972 жылы «Friede, Freude hier auf Erden» (Жерде бейбітшілік, қуаныш) деген атаумен жарық көрді. Рольф Цуковский (*1947) 1987 жылы «Hört ihr, wie die Engel singen» (Періштелердің әнін естисіздер ме?) атты мәтіндік нұсқасын жариялады.