Кіріспе

Нейропсихологиялық тест

Лондон мұнарасы тесті – қолданбалы клиникалық нейропсихологияда атқару функциясын бағалауға, әсіресе жоспарлаудағы кемшіліктерді анықтауға қолданылатын тест. Бұл кемшіліктер түрлі медициналық және нейропсихиатриялық жағдайлардың салдары болуы мүмкін. Тест классикалық мәселелерді шешу жұмбағы – Ханой мұнарасына ұқсас. Бұл тестті психолог Тим Шаллис жасаған.

Сынау

Сынақ екі тақтадан тұрады, олардың бірінде штырғылар бар, ал екіншісінде түрлі түсті бірнеше моншақтар болады. Тексеруші (әдетте клиникалық психолог немесе нейропсихолог) емтиханаға түсушіге мәселе шешу тапсырмаларын ұсынады: бір тақтада моншақтардың мақсатты орналасуы көрсетілген, ал екінші тақтада моншақтар басқа конфигурацияда орналасқан. Моншақтарды бір штырғыдан екіншісіне жылдыру арқылы емтиханаға түсуші екінші тақтаны бірінші тақтаға сәйкес етуі керек – бұл алдын ала ойлау қабілетін талап ететін тапсырма. Тесттің кең таралған қолданылуының бірі – атқару функцияларының бұзылуын диагностикалау. Емтиханаға түсушінің нәтижелері сол жастағы адамдардың репрезентативті үлгілерімен салыстырылады, осылайша адамның атқару танымдық қабілеті туралы гипотезалар жасалады, әсіресе мидың зақымдануымен байланысты. Тесттің құрылымдық жарамдылығына қатысты белгілі бір пікір қақтығыстары бар.

Нұсқалар

Сынақтың бірнеше түрі бар. Шаллис жасаған алғашқы сынақта әртүрлі биіктіктегі үш шар және тіреуіштер пайдаланылған, бірақ кейінгі зерттеушілер оны тіреуіш биіктігіне шектеу қоймай, көбірек шарларға қатысты жалпылады. Тесттің түрлері бірнеше дереккөзден қолжетімді, оның ішінде Уильям Калбертсон мен Эрик Зиллмердің жеке сынағы (Дрексель университеті басып шығарған) және Марит Коркман, Урсула Кирк және Салли Кемп жасаған алғашқы NEPSY нейропсихологиялық тесттерінің құрамына кіретін балалар/жасөспірімдерге арналған нұсқасы (бірақ екінші басылымнан алынып тасталған). Кембридж шұлықтары деп аталатын компьютерлік нұсқасы Кембридж нейропсихологиялық автоматтандырылған тест жинағының (CANTAB) бөлігі ретінде қолжетімді.