Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық тұтынушылар кооперативі
British consumer co operative
1844 жылы құрылған Рочдейлдің әділ пионерлер қоғамы, тұтынушылардың ерте кооперативтерінің бірі және меценаттық дивиденд төлеген алғашқылардың бірі болды, бұл заманауи кооперативтік қозғалыстың негізін қалады. Оған дейін басқа кооперативтер де болғанмен, Рочдейл пионерлері кооперативі Ұлыбританиядағы қоғамдардың үлгісіне айналды. Рочдейл пионерлері ең әйгілісі – кооперация принциптерінің жиынтығы болып табылатын Рочдейл принциптерін жасады, олар бүгінгі күнге дейін әлемдегі кооперативтердің жұмыс істеу негізі болып табылады. Рочдейл пионерлері қолданған модель кооперативтік экономиканы зерттеудің маңызды нысаны болып табылады.
The Rochdale Society of Equitable Pioneers, founded in 1844, was an early consumers' co operative, and one of the first to pay a patronage dividend, forming the basis for the modern co operative movement. Although other co operatives preceded it, the Rochdale Pioneers co operative became the prototype for societies in Great Britain. The Rochdale Pioneers are most famous for designing the Rochdale Principles, a set of principles of co operation, which provide the foundation for the principles on which co ops around the world operate to this day. The model the Rochdale Pioneers used is a focus of study within co operative economics.
Тарих
Өнеркәсіптік революцияның механикаландырылуы білікті жұмысшыларды кедейлікке итермелеген кезде, бір топ саудагерлер өздеріне қолжетпес тағамдық тауарларды сату үшін өз дүкендерін ашуға бірігуге шешім қабылдады. Бұрынғы сәтсіз ынтымақтастық әрекеттерінен сабақ алып, олар қазір әйгілі Рочдейл қағидаларын жасады және төрт ай ішінде Рочдейлдің Тод-Лейн қаласында үй-жай жалдау үшін 10 фунт стерлинг жинады, ал бастапқы капитал ретінде 28 фунт стерлинг жинады. 1844 жылдың 21 желтоқсанында олар май, қант, ұн, қарабидай ұны сияқты өте аз тауарлармен дүкендерін ашты. Үш ай ішінде олар таңдауларына шай мен темекіні қосты және олар жоғары сапалы, қоспасыз тауарларды ұсынатынымен танылды. Алғашқы сауда жылының соңында «Пионерлердің» 80 мүшесі және 182 фунт стерлинг капитал болды. Кооперативтің мүшелері 28 адамнан тұратын топ болды деп кеңінен сенеді. Бұл көрсеткіш осылай айтылуының себебі, 28 фунт стерлинг капитал 1 фунт стерлингтік тең үлестермен жиналды, көбінесе бөліп төленді деген сенім болды. Алайда, 2016 жылы зерттеушілер қоғамның деректерін мұқият және толық қарастырғаннан кейін кооперативтің хаттамаларында 28 адам немесе 28 фунт стерлинг туралы ешқандай мәлімет жоқ екенін көрсетті. Бұл Джордж Холиоактың ойлап тапқан үгіт-насихаты болды деп есептеледі. 1900 жылға қарай британдық кооперативтік қозғалысы Ұлыбританияның дерлік барлық аймақтарын қамтитын 1,439 кооперативке дейін өсті. REPS (Rochdale Equitable Pioneers Society) үшін соңғы хаттама кітаптары Рочдейл қалалық мәдени сенім қорында сақталады, ал қозғалыстың кең ауқымды деректері Манчестердегі Холиоак үйіндегі Ұлттық кооперативтік мұрағатта сақталады. Қоғам 1991 жылға дейін тәуелсіз сауда жасады, көрші кооперативтермен бірігіп, 1976 жылы «Пионерлер» және 1982 жылы «Норвест Пионерлер» деп аттарын өзгертті. 1991 жылы Манчестердегі Уайтеншоуда орналасқан «Норвест Кооператив» қоғамы өз міндеттемелерін Рочдейлден басқарылатын «Юнайтед Кооперативке» берді. Ол өз кезегінде 2007 жылы Манчестердегі ұлттық гибридтік қоғам, «The Co-operative Group»-қа өз міндеттемелерін берді.
As the mechanisation of the Industrial Revolution was forcing more and more skilled workers into poverty, a group of tradesmen decided to band together to open their own store selling food items they could not otherwise afford. With lessons from prior failed attempts at co operation in mind, they designed the now famous Rochdale Principles, and over a period of four months raised £10 to rent premises in Toad Lane, Rochdale, having collected £28 of starting capital. On 21 December 1844, they opened their store with a very meagre selection of butter, sugar, flour, oatmeal for sale. Within three months, they expanded their selection to include tea and tobacco, and they were soon known for providing high quality, unadulterated goods. By the end of their first year trading, the Pioneers had 80 members and £182 of capital. It is widely believed that the co operative's members were a group of 28 men. This figure is cited because it was believed that the £28 of capital was raised in equal shares of £1, often paid in instalments. However the co operative's minutes never mention 28 men or the figure of £28 as researchers showed in 2016, after careful and full consideration of the society's records. It is believed that this was propaganda invented by George Holyoake. By 1900, the British co operative movement had grown to 1,439 co operatives covering virtually every area of the UK. The later minute books for the REPS (Rochdale Equitable Pioneers Society) are held by Rochdale Boroughwide Cultural Trust but the wider records of the movement are held by the National Co operative Archive at Holyoake House in Manchester. The society traded independently until 1991, changing its name as it merged with neighbouring co operatives, to Pioneers in 1976 and to Norwest Pioneers in 1982. In 1991, the Norwest Co operative Society, based in Wythenshawe, Manchester, transferred its engagements to United Co operatives, which was run from Rochdale. It in turn transferred its engagements to the Manchester based national hybrid society, The Co operative Group, in 2007.
Мұражай
Пионерлер алғашқы дүкенін 31 Toad Lane мекенжайында жалға алып, 1867 жылы көшіп кетті, бірақ кейін кооперативтік қозғалыс оны сатып алып, 1931 жылы мұражай ретінде ашты. Мұражай Рочдейл пионерлері мұражайы деп аталады. Қазіргі таңда мұражай мен мұрағатты 2019 жылы құрылған «Кооперативтік мұра» қайырымдылық қоры (Cooperative Heritage Trust CIO) басқарады, ол жеке заңды тұлға емес. Қоғамның атауы енді қолданылмайды, бірақ Ұлыбритания кооперативтерінің тізілімінде сақталады (бұрын Кооперативтік одақ деп аталған, оған 31 Toad Lane ғимараты 2007 жылы «Кооперативтік мұра» қорына заңды түрде берілгенге дейін тиесілі болған).
The Pioneers rented their first store at 31 Toad Lane and moved out in 1867 but the co operative movement later purchased it, and opened it as a museum in 1931. The museum is known as The Rochdale Pioneers Museum. It is not now a separate legal entity, as the museum and archive are operated by a charity, the Co operative Heritage Trust CIO, which was incorporated in 2019. The society's name is no longer used, but remains in the registry of Co operatives UK (formerly known as the Co operative Union, to whom the building of 31 Toad Lane belonged until legal transfer to the Co operative Heritage Trust in 2007).