1930 жылғы Доминикан Республикасы дауілі (Сан Зенон)
1930 San Zenón hurricane
1930 жылғы Доминикан Республикасы дауілі (Сан Зенон): Құрбан болғандар саны 2000-8000 адамға дейін жетеді. Куба, Флорида, Солтүстік Каролинада да зардап шекті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1930 жылғы Атлантика мұхитының 4-санаттағы дауылы
Category 4 Atlantic hurricane in 1930
1930 жылғы Доминикан Республикасы дауылы, сондай-ақ Сан-Зенон дауылы деп белгілі, шағын, бірақ қарқынды және құрбанды көп талап еткен тропикалық циклон болды. Бұл дауыл Ұлы Антиль аралдарының, әсіресе Доминикан Республикасының аумақтарына қатты нұқсан келтірді, онда шамамен 2000-8000 адам қаза тапты. 1930 жылғы Атлантика мұхитының дауыл маусымындағы үш белгілі тропикалық циклонның екіншісі болып табылатын бұл жүйе алғаш рет 29 тамызда Кіші Антиль аралдарының шығысында байқалды және қазіргі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 4-санатта Доминикан Республикасына құрлыққа шықты. Кейіннен ол Кубаға, сондай-ақ АҚШ-тың Флорида және Солтүстік Каролина штаттарына да соқты, бірақ салдары азырақ болды.
The 1930 Dominican Republic hurricane, also known as Hurricane San Zenón, was a small but intense and deadly tropical cyclone that severely impacted areas of the Greater Antilles, particularly the Dominican Republic, where an estimated 2,000 to 8,000 people died. The second of three known tropical cyclones in the 1930 Atlantic hurricane season, the system was first observed on August 29 to the east of the Lesser Antilles, and made landfall in the Dominican Republic at Category 4 strength on the modern Saffir Simpson Scale. Later, it also struck Cuba and the U. S. states of Florida and North Carolina, with less severe effects.
Метеорологиялық тарих
Жүйе 29 тамызда Кіші Антиль аралдары мен Кабо-Верде аралдарының арасында қалыптасқан деп есептеледі, бірақ бірнеше күн бұрын Африка жағалауына жақын қалыптасқан болуы мүмкін екенін көрсететін белгілер де болды. Батысқа қарай жылжу кезінде жүйе бірте-бірте күшейді, оның траекториясы мен бағыты негізінен үзіліссіздікке негізделген. 31 тамызда Гваделупадан шамамен 620 км (385 миль) шығысқа қарай орналасқанда, жүйе дауылға айналды. Оперативтік жағдайда дауыл алғаш рет 1 қыркүйекте Кіші Антиль аралдары арқылы өтетін күшейе түсетін дауыл ретінде байқалды. Доминикадағы солтүстік және Барбадостағы оңтүстік желдерінің мәліметтері байқаушыны «дауыл жақындап келе жатқанына дәлел бар» деп хабарлауға итермеледі. Барбадостан Сент-Люсияға дереу ескертулер жіберілді, ал кемелер мен аралдардан алынған қосымша мәліметтер негізінде Ұлттық ауа райы бюросы Пуэрто-Рико мен Эспаньоланың оңтүстік жағалаулары үшін дауыл туралы ескерту шығарды. Доминикадан немесе оның жанынан өткеннен кейін, дауыл Кариб теңізіне кірді, желдің күші , Саффир-Симпсон дауыл шкаласы бойынша 2 санаттағы дауылға тең болды. Жағалаудағы бір бу пароходы желдің күшін тіркеді, сондай-ақ максималды жел радиусын шамамен 13 км (8 миль) деп бағалауға қажетті деректерді ұсынды. 3 қыркүйекте 1800 UTC-де дауыл Доминикан Республикасының Санто-Доминго қаласының жанынан құрлыққа шықты, орталық қысымы болды. Құрлыққа шығуға дейін күшейе бергендіктен, желдің ең жоғары күші деп есептелді, бірақ ол 5 санатқа жеткен болуы мүмкін. Сент-Китс жағалауында күшті толқындар болды, ал бір кеме аралдың жанында қысымды тіркеді. Пуэрто-Риконың оңтүстігінде желдің күші дауылдық деңгейден төмен болды, «Пан Американ Эйрвейз» әуе компаниясының анемометрі желдің күшін тіркеді, бірақ кейін құлап кетті. Сонымен қатар, астанадағы басқа бір байқау желдің күшін тіркеді, содан кейін ол орналасқан шатыр зақымдалды. Кішкентай болғандықтан, құрлыққа шығу орнынан 121 км (75 миль) қашықтықтағы ауыл тұрғындары дауыл туралы ештеңе білмеді. Дауылдан қатты жаңбыр жауып, Озама өзенін су басып, оның ағысын арттырып, қайықтардың өзеннен өтуіне кедергі келтірді. Жағалаудан алыс жерлерде аз әсерлер болды; Эспаньоланың таулы жері дауылдың күшін әлсіретті, осылайша одан әрі өлім-жертвелер мен зиянның алдын алды.
The system is estimated to have formed on August 29 about halfway between the Lesser Antilles and the Cape Verde islands, although there were indications it may have formed closer to the African coast a few days earlier. Moving westward, the system slowly intensified, with its track and path based mainly on continuity. It is estimated to have become a hurricane on August 31 about 385 mile (620 km) east of Guadeloupe. Operationally, the hurricane was first observed on September 1, while the storm was passing through the Lesser Antilles as an intensifying hurricane. Based on north winds in Dominica and south winds in Barbados, the evidence of the circulation prompted an observer to report, "[there are] evidences of an approaching hurricane." Cautionary advice was immediately sent out from Barbados to Saint Lucia, and based on additional ship and island reports, the National Weather Bureau issued storm warnings for the southern coasts of Puerto Rico and Hispaniola. After passing over or near Dominica, the hurricane entered the Caribbean Sea with winds of , the equivalence of a Category 2 hurricane on the Saffir Simpson hurricane scale. A steamship just offshore recorded winds of , and also provided data to estimate the radius of maximum winds at 8 mile (13 km). At 1800 UTC on September 3, it made landfall near Santo Domingo, Dominican Republic with a minimum central pressure of As it was still intensifying up until landfall, the peak winds were estimated at , although it is possible it attained Category 5 status. Rough seas also occurred along the coast of Saint Kitts, and a ship recorded a pressure of near the island. In southern Puerto Rico, the winds reached less than hurricane force, a gust of was recorded by a Pan American Airways anemometer before it was blown away. Similarly, another observation in the capital city recorded winds of before the roof it was on was damaged. Due to its small nature, villagers 75 mile (121 km) from the landfall location had no knowledge of the storm. Heavy rainfall from the storm flooded the Ozama River and increased its flow to , which prevented boats from traversing the river. Minor effects were reported away from the coast; the mountainous terrain of Hispaniola greatly weakened the hurricane, which prevented significant amounts of further deaths or damage.
Салдары
Доминикан Республикасындағы дауылдан кейін бірден көмек жұмыстары басталды, оны сол кездегі жаңа президент Рафаэль Леонидас Трухильо жеке ұйымдастырды. Президент дауыл өткеннен кейін 24 сағат ішінде елдің барлық әскерін жұмылдырды. Дауылдан кейінгі күні азық-түлік тапшылығы мәселесіне айналып, көптеген ұрлық оқиғалары болды. Күшті жел қала ішіндегі барлық байланыс желілерін бұзды, байланыс жартылай қалпына келгенге дейін зақымдар туралы мәліметтер белгісіз болды. "La Opinión" газетінің қалалық баспаханасы қирады, үш қызметкері қаза тапты; қалған жұмысшылар Нью-Йорктегі кеңселерге зақым туралы хабар жіберіп, апаттан зардап шеккендерге көмек сұрады. Вашингтондағы Қызыл Крест кеңсесі дауыл болғаннан кейін бір күн өткен соң көмек жіберді.
Relief work in the Dominican Republic began immediately after the hurricane, personally organized by the then new President Rafael Leónidas Trujillo. The president deployed the entire nation's military within 24 hours of the passage of the hurricane. By the day after its passage, lack of food had become a problem, and large numbers of robberies had occurred. The winds downed all communications inside of the city, leaving damage details unknown until communications were partially restored a day after its landfall. The city plant of the newspaper La Opinión was destroyed, with three staff members killed; the remaining workers transmitted a damage story to offices in New York City, and included a plea for disaster assistance. The Red Cross office in Washington, D. C., sent in aid a day after the hurricane struck.