Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі. Catananche caerulea, немесе Купидон жебесі – сұрғылт жасыл, көп жылдық шөптесін өсімдік, тамыр жапырақтары розетка тәрізді орналасқан және жарқын көк қызғылт немесе кейде ақ гүлшоғырлары бар. Қызғалдақ тұқымдасына жатады. Бұл өсімдік кеңінен бағбандарында өсіріледі және жиі кептірілген гүлдермен безендіруге қолданылады. Оның өріс аумағы – Жерорта теңізі аймағы. Ежелгі гректер бұл гүлді махаббат суының құрамына қосып пайдаланғандықтан, оған «Купидон жебесі» деген ат қойылған.

Сипаттама

Купидон жебесі - 20–90 см биіктіктегі, қысқа ғұмырлы көп жылдық шөптесін өсімдік.

Жапырақтары мен сабақтары

Базальды розеткасы бар, оның ұзындығы 2–20 см, ені 0,25–0,75 см аралығында. Жапырақтары ұзын, қалың жұмсақ түкпен (пилоза) жабылған, бұл екі бетіне де сұрғылт жасыл түс береді. Жапырақ ұштары дөңгелек немесе сүйір болуы мүмкін, ал жапырақ тілі жапырақтың тамырындағы негізгі тамырға қарай біртіндеп тартылады. Розетаның ортасынан бір немесе бірнеше, күшті тармақталған, тік, қайтадан түкті және сұрғылт жасыл гүл шоғырлары өседі. Бұл сабақтар базальды жапырақтарға ұқсас, бірақ 30 см-ге дейін ұзын, және төрт бүйірлік тілімдері бар бірнеше жапырақтарды ұстайды. Бұл атау "Купидонның жебесі" деген халықтық атаумен сәйкес келеді. Түрдің эпитеті caerulea латын тілінде "(аспанды) көк" дегенді білдіреді.

Тарату

Купидонның жебесі Солтүстік Африканың батысында (Марокко, Алжир, Тунис және Ливия) және Оңтүстік-Батыс Еуропада (Португалия, Испания, соның ішінде Балеар аралдары, Андорра, Франция және Италия) табиғатта өседі. Ол Чехословакияда бейімделген және өсіруден қашып кеткен жағдайда басқа жерлерде де уақытша кездесуі мүмкін.

Өсіру

Catananche caerulea бақта сәндік, қысқа өмір сүретін көп жылдық өсімдік ретінде өсіріледі, ол өздігінен тұқымдануы мүмкін. Ол жақсы дренажталған толық күн сәулесін қалайды. Құрғақшылыққа төзімді. Әртүрлі сорттары өсіріледі, олардың ішінде 'Amor Blue', гүлдері ірілеу 'Major', 'Alba' және қызғылт түсті гүлшоғырлы ақ түсті 'Amor White' бар. C. caerulea 'Major' сорты Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық еңбек сіңіргені үшін марапатын алды (2017 жылы расталған).