Кіріспе
Ағылшын тауға өрмелеуші және альпинист Оскар Йоханнес Людвиг Эккенштейн (9 қыркүйек 1859 – 8 сәуір 1921) – ағылшын тауға өрмелеуші және альпинист, сондай-ақ боулдеринг спортының негізін қалаушы. Қазіргі заманғы тісқабықты (крампон) ойлап тапқан ол, альпинистік техника мен жабдықтарды жетілдіруші және К2 шыңына алғашқы маңызды экспедицияның жетекшісі болды.
Oscar Johannes Ludwig Eckenstein (9 September 1859 – 8 April 1921) was an English rock climber and mountaineer, and a pioneer in the sport of bouldering. Inventor of the modern crampon, he was an innovator in climbing technique and mountaineering equipment, and the leader of the first serious expedition to attempt K2.
Өмірбаян
Эккенштейннің әкесі 1848 жылғы сәтсіз революциядан кейін Пруссия Корольдігінен қашып келген, Бонн қаласынан шыққан еврей социалисі болды. Оның анасы – ағылшын. Оның әпкелері – полимат феминист Лина Эккенштейн және Джулиус Сириаксқа үйленген Амелия. Ол теміржол инженері болды және 1885 жылы Брюссельде құрылған Халықаралық теміржол конгресі қауымдастығында жұмыс істеді. Ол Ұлттық либералдық клубтың ертедегі және белсенді мүшесі болды. Саяхатшы Ричард Бертонның өміріне қызығушылық танытып, ол оның өмірі туралы кең көлемді құжаттар жинады және өмірінің соңында оларды Корольдік Азия қоғамына сыйлады. 1918 жылы О. Э. Марджери Эдвардсқа үйленді. Балалары болған жоқ.
Ұлыбританиядағы тау-шағаға көтерілу
Эккенштейн Джордж және Эшли Абрахаммен бірге Англияның көлді аймағында шатырға шықты, бірақ олардың қарым-қатынасы әрдайым жақсы болмады. Солтүстік Уэльсте ол Джеффри Уинтроп Янг пен Дж. М. Арчер Томсонмен бірге тауға көтерілді. Бұрыннан бері боулдерингті жақтаған Эккенштейн Ланберис асуындағы Эккенштейн тасында Арчер Томсонға тепе-теңдік сақтап көтерілу өнерін үйреткен, деп Уинтроп Янг айтқан.
Альп тауларында альпинизм
Матиас Зурбриггенмен бірге ол 1887 жылғы 8 тамызда Пеннин Альптарындағы Стекнадельхорн (4241 м) тауына алғашқы көтерілуді жасады; 1906 жылғы 10 шілдеде Карл Блодиг және Алексис Брошельмен бірге Мон Бруйяр тауына алғашқы көтерілуді жасады.
Алистер Кроулимен достық
Эккенштейн мистик және сиқыршы Алейстер Кроулимен оңай көтерілетін сирек адамдардың бірі болды. Кроули өзінің "Конфессиялар" автобиографиясында бірнеше жерде Эккенштейнды жоғары бағалап, оның гимнастикалық күшін, соның ішінде бір қолмен подтягиваться (подтягиваться - қолмен жоғары көтерілу) қабілетін айтады. Кроули кітапты алты адамға арнады, олардың ішінде "Оскар Эккенштейн – мені жол табуға баулыған адам" деп көрсетті.
Балторо мен К2
Эккенштейн 1892 жылы Сэр Мартин Конвей басқарған экспедицияның Балторо Музтаг аймағына қатысты. Экспедицияны Корольдік қоғам, Корольдік географиялық қоғам және Британдық қауымдастық демеушілік етті, және оған алғашқы ірі саяхатына шыққан жас К. Г. Брюс те қатысты. Конвей мен Эккенштейннің арасында терең жеке дағдарыс болды, сол себепті Эккенштейн экспедициядан алты ай өткен соң шығып кетті. Кашмирде ол жергілікті тұрғындар үшін боулдеринг жарыстарын ұйымдастырды – бұл, мүмкін, ең алғашқы «ресми» жарыстардың бірі болды. Эккенштейн осы экспедициядағы хаттары мен күнделік жазбаларын «Қаракорам және Кашмир» атты кітапқа жинап жариялады. Эккенштейн 1902 жылы К2 тауына көтерілудің алғашқы маңызды әрекетінің жетекшісі болды. Көтеріліс Солтүстік-Шығыс қырқасынан жасалды, және экспедиция құрамында Элистер Кроули де болды. Үндістанға келгеннен кейін Эккенштейн британдық билік органдарымен үш аптаға ұсталды, оны тыңшылық жасады деп күдіктенді және Кашмирге кіруге рұқсат берілмеді. Ол және Кроули Мартин Конвейдің К2-ге көтерілу әрекетіне кедергі келтіруге тырысқанына сенді, және тек олар мәселені баспасөз беттеріне шығарумен қорқытқанда ғана Эккенштейн босатылды. ХХ ғасырдың басында қазіргі заманғы көлік құралдары болған жоқ: «таудың етегіне жету үшін он төрт күн кетті». Бес күрделі және қымбат әрекеттен кейін команда – жетті. Бірақ, қиындықтарды және заманауи альпинистік жабдықтардың немесе ауа райына төзімді маталардың болмауын ескере отырып, Кроулидің «адам да, мал да зардап шекпеді» деген сөзі бұл әрекеттің новаторлық рухын және батылдығын көрсетеді. Сәтсіздіктерге ауру (Кроули малярияның салдарынан күйзелді), күмәнді физикалық дайындық, жеке басының қайшылықтары және қолайсыз ауа райы да себеп болды – К2-де өткізген 68 күннің (сол кезде мұндай биіктікте ең ұзақ уақыт өткізу рекорды) тек сегізі ашық ауа райымен сүйеніп тұрды. Австриялық альпинист Пфаннл биік нүктеде өкпе ісінуімен ауырды, оны Кроули дұрыс анықтады. Көтеріліс тоқтатылды, Пфаннл төменге түсіріліп, аман қалды.
Жабдықтар мен техникадағы инновациялар
XIX ғасырдың соңында, әдеттегі мұз балтасының ұзындығы 120–130 см болатын. Эккенштейн 85–86 см болатын жеңіл модельмен қысқа мұз балталарына қатысты трендті бастады, оны бір қолмен пайдалануға болады. Бастапқыда, бұл жаңалық сол дәуірдегі белгілі альпинистер, оның ішінде оның қарсыласы, Альпілік клубтың көрнекті мүшесі Мартин Конвей тарапынан сынға алынды. Эккенштейнге қазіргі заманғы тісқақтарды (крампон) жобалаумен қатар, альпинисттік буттардың түйіндері мен тырнақтарын талдау да жатады. Альпілік клубтың дәстүрлі ойынша, джентльмен альпинистері төбеге жалдамалы кәсіби гидтермен жетелеуді қажет еткен кезде, ол бағдарсыз альпинизмді қолдады. Ол Джеффри Уинтроп Янгқа классикалық альпинизм оқулығы "Тау шеберлігі" кітабын жазуға көмектесті. Джон Перси Фаррар және Дж. Норман Колли де осы кітапқа үлес қосты. 1920 жылы кітап жарық көрген кезде Фаррар Уинтроп Янгқа былай деп жазды: "Кітап тамаша! Адамзат альпинизмге қызығуын тоқтатқанша, бұл кітап стандарт болады. Оған жұмсалған еңбек мөлшері мені таң қалдырды."
Жеке тұлға және Альпий клубымен қақтығыс
Ол өмірінің көп бөлігінде теміржол инженері болды – жақсы білімді, тіпті мақтанғаныш (кейбіреулер солай дейтін). Ол тілді жұмсақ айтуды ұнатпайтын, ал Альпілік клубпен ұзақ созғысып, оның көптеген мүшелері оны жамандауға себеп болды.
Кейінгі өмірі
Эккенштейн 1918 жылдың ақпанында 58 жасында Марджери Эдвардсқа үйленді. Олар Овинг деген шағын қалашада тұрды. Оның денсаулығы жақсы болмай, 1921 жылы туберкулезден қайтыс болды.