Кіріспе

Австриялық тау гиді Конрад Каин (10 тамыз 1883, Нассвальд – 2 ақпан 1934, Кранбрук, Британдық Колумбия) – Еуропа, Канада және Жаңа Зеландияда кеңінен жетекшілік еткен австриялық тау гиді. Британдық Колумбиядағы 60-тан астам бағыттың тұңғыш рет басылып өтілуіне жауапты болған. Ол әсіресе Пурселл тауларындағы жаңа бағыттарды ашумен және Робсон тауына (1913), Луис тауына (1916) және Бугабу шпиліне (1916) алғашқы болып шығумен танымал.

Өмір

Кейін Төменгі Австриядағы шағын ауылда кедейлікте дүниеге келді. Әкесі кенші болған, ол 8 жасында қайтыс болды. Жастық шағында Ракс Альпінде ешкіші болып жұмыс істеді, ал 1898 жылдан 1904 жылға дейін Вайтш және Хиршвангтағы тас карьерлерінде жұмыс істеді. Бос уақытын тау шаруасымен өткізді, 1904 жылы алғашқы клиенттерін жетекшілік етті, ал 1906 жылы ресми түрде кәсіби гид атанды. Ол клиенттерін Австрияда ғана емес (Доломит таулары да бар), сондай-ақ Швейцария мен Францияда, оның ішінде Маттерхорн, Ла Мейе және бірнеше жаңа бағыттарға бастап барды. Австриядағы өміріне қанағаттанбағандықтан, ол эмиграциялауды жоспарлады және 1908 жылы осы мақсатта Венада ағылшын тілі сабақтарын алды. 1909 жылдың маусым айында ол Канаданың Альпілік клубының алғашқы кәсіби гиді ретінде жұмыс істеуге уәде беріліп, Канадаға көшті, сонда Конрад есімін өзгертіп, Кейн атанды. Ол Бугабу шпиліне шығуды ең қиын деп есептесе де, ол 1940 жылдарға дейін Канададағы ең қиын альпілік көтеріліс саналды, ал оның ең маңызды жаңа бағыты 1913 жылдың шілдесінде Робсон тауына жасаған көтеріліс болды. Ол Альберт Маккарти мен Уильям Уосбро Фостерді солтүстік-шығыс беткейімен жүздеген сатыстар жасап жоғары көтерді және шыңда клиенттеріне "Мырзалар, сіздерді осы жерге дейін жеткізе аламын" деген сөзді айтты. Көтеріліс кезінде Кейн Робсон тауына 1909 жылы Джордж Кинни мен Керли Филлипс шыққан деп ойлады, бірақ Робсон өткеліне оралғанда, экспедицияның жабдықтаушысы болған Филлипс, олар төрт жыл бұрын батыс беткеймен жасаған батыл әрекеттерінде шыңға жете алмағанын мәлімдеді. Конрад Кейн Луис тауына соңғы рет 50 жасқа толған күні көтерілді. Сол жылдың қазан айында Британдық Колумбиядағы Вилмерде ауырып қалды және алты айдан кейін Кранбруктағы ауруханада энцефалиттен қайтыс болды. Оның Кранбруктегі қабірінде "Ұлы рухты гид" деп жазылған.

Мұра

Кейін "Ақ бұлттар қайда барады" деген тақырыпта автобиография жазды, онда ол Австрияда өскен қиын жылдары мен Канада Альпілік клубында нұсқаушы, аңшыларды жабдықтайтын адам және Артур О. Уилердің Канада Географиялық зерттеуіндегі ассистенті ретінде 25 жылдық еңбек еткенін сипаттайды. 1911 жылы А. О. Уилер оның құрметіне Каин тауына оның есімін берді, осы кезде Кейін тауды көрсетіп: "Ах, бұл менің шыңым!" деп айқайлаған еді. Бұл оқиғаға дейін бірнеше күн бұрын ол Уилерді Линкс тауынан түсетін кезінде сырғақтап құлаудан құтқарған болатын. Бугабус аймағында Конрад тобы орналасқан, оған Конрад мұз алаңы, Конрад мұздығы және ең биік нүктесі – Конрад тауы (3271 м) кіреді. Бұл тауға бұрын ешкім шықпаған, және Кейіннің соңғы шыққан тауы осы болды (1933 жылдың қыркүйегінде). 1970 жылдан бері Канада Альпілік клубы Бугабустағы орталықта орналасқан Конрад Каин альпілік үйіне қарайды, мұнда Кейін көптеген алғашқы шағылыстар жасаған. Жаңа Зеландияда да оның құрметіне Конрад тауы (2598 м) аталған, ол Оңтүстік Альптағы Мёрчисон мұздығының үстіндегі Либиг қыратында орналасқан. Кейіннің Канадаға келгенінің 100 жылдығын тойлау үшін 2007 жылы Колумбияның жоғарғы аңғарында Конрад Каиннің 100 жылдық қоғамы құрылды, оның мақсаты оның жетістіктерін тойлау және оның есімін мәңгі есте қалдыру үшін жобаларды дамыту болды.