Джон Сұлман: Австралиялық сәулетшінің өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Австралиялық сәулетші сэр Джон Салман (1849 жылғы 29 тамыз – 1934 жылғы 18 тамыз) – австралиялық сәулетші. Англияның Гринвич қаласында туған ол 1885 жылы Сиднейге эмиграциялап келді. 1921 жылдан 1924 жылға дейін Федералды астана жөніндегі консультативтік комитет төрағасы қызметін атқарды және Канберраның дамуына әсер етті.

Ерте өмір

Гринвич қаласында, Англияда туған Сұлман Гринвичтің жекеменшік мектебінде білім алды және 1863 жылы Оксфордтың кіші емтиханын тапсырды. Отбасы келесі жылы Кройдонға көшкеннен кейін, ол Лондондық сәулетші Томас Алломның шәкірті болды. Ол майлы бояулар мен акварельді қолдануды үйренді және сэр Джордж Гилберт Скотт үшін перспективалық суреттер жасады. Аурудан кейін Сұлман 1868 жылы Лондонда жұмысын қайта бастады. H. R. Ньютонмен жұмыс істеген кезінде ол Архитектуралық қауымдастық пен Корольдік өнер академиясында сабақтарға қатысып, 1871 жылы Пугин атындағы саяхат стипендиясын жеңіп алды. Англия мен Батыс Еуропаны аралап шыққаннан кейін Сұлман Лондонда сәулетші ретінде жұмыс істей бастады және көптеген шіркеулерді, соның ішінде оның ең танымал Highbury Congregational Church шіркеуін жобалады. 1872 жылы Британдық сәулетшілер Корольдік институтының мүшесі (1883 жылы – феллоу), Сұлман Суррейдегі Кэтерхамдағы Конгрегациялық шіркеуді (қазіргі Біріккен реформаланған шіркеу) жобалады, ол шіркеудің диякондарының бірінің күйеу баласы болды. Алғашқы той 1875 жылдың 15 сәуірінде Сара Кларк Редгейтпен (1888 жылы қайтыс болды) өтті, содан кейін жұбайлар Кенттегі Бромлиге көшіп, ол қолданбалы өнер туралы лекция оқыды және XIX ғасыр өнер қоғамын құрды. Джон мен Сараның үш баласы болды: ұл Артур (1882–1971) және қыздары Флоренс (1876–1965) мен Эдит (1877–1907). Сараның туберкулезіне байланысты олар Австралияның Сидней қаласына көшіп барды. Олар 1885 жылдың 13 тамызында келді және Параматтада қоныстанды, бірақ Сара үш жылдан аспай өмір сүрді және 1888 жылдың 31 желтоқсанында қайтыс болды.

Австралиядағы мансап

Сиднейде Сұлман 1886 жылдан 1888 жылға дейін C. H. E. Blackmann-мен қысқа мерзімге серіктестік құрды, содан кейін 1889 жылдан бастап Джозеф Портер Пауэрмен «Сұлман және Пауэр» практикасын құрды. Бұл серіктестік Сиднейде, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында және басқа да астаналарда көптеген атақты ғимараттарды жобалады, оның ішінде ірі кеңсе ғимараттары, шіркеулер, колледждер, ауруханалар және көрнекті тұлғаларға арналған үйлер бар. 1880-ші жылдардың соңындағы оның тұрғын үйлер мен колледждерге арналған жобалары королева Анна немесе өнер және қолөнер (кейін Федерация деп аталған) стилінің ерте ықпалын көрсетеді, ал оның коммерциялық жобалары Палладиан немесе Барокко стилінде, ал шіркеулері готикалық немесе романдық стилде болды. Қаланың көптеген ірі ғимараттары бұзылып қалды. Ерекше жобаларға Томас Уокердің Конкорд, Сиднейдегі (1892) сауықтыру ауруханасы (итальяндық/Федерация стилінде), Брисбендегі А. М. П. ғимараттары (1886, Палладиан стилінде) және Мельбурндағы (1906) Эдвард стиліндегі Барокко ғимараты (екеуі де бұзылды), Сиднейдегі (колониалдық) Барокко стиліндегі Өзара өмірлену қауымдастығының ғимараты (1889, бұзылды), Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Армидейл мектебі (1893, шығармашылық Федерация стилінде), Мельбурндағы (1899) Романдық стильдегі Саргуд қоймасы (қазір Росс үйі) және бірнеше қала маңындағы шіркеулер, мысалы, Романдық стильдегі Сент-Эндрюс Мэнли (1890) кіреді. 1887 жылдан 1912 жылға дейін Сұлман Сидней университетінде архитектура бойынша П. Н. Расселл лекторы болып жұмыс істеді. 1908 жылдан кейін ол қала құрылысы саласына деген қызығушылығын дамыту үшін белсенді практикадан белгілі бір дәрежеде зейнетке шықты. 1916 жылдан 1927 жылға дейін ол Сидней университетінде қала құрылысы бойынша Вернон лекторы болып жұмыс істеді. 1921 жылы ол «Австралияда қала құрылысын зерттеуге кіріспе» атты еңбегін жариялады. Сұлман 1908 жылы «Федералдық астана» кітабында Федералдық астана қаласына арналған жоспарын жариялады. Алайда, оның жоспары Федералдық астана конкурсына енгізілмеген сияқты; ол тізімге әрі қарай іріктеуге де ілікпеді. Сұлман 1921 жылы Федералдық астананың консультативтық комитетінің төрағасы болып тағайындалған кезде Канберра Федералдық астанасына ресми түрде қатысты. Сұлманның Гриффин жоспарына енгізген өзгерістері қаланы Гриффин жоспарлаған қаладан гөрі ағылшын бақша қалалары қозғалысына сәйкес етуіне әкелді. Канберраның орталық қаласындағы Мельбурн және Сидней ғимараттары Сұлман белгілеген жобалау принциптеріне негізделген, бірақ жобалау жұмыстарын Дж. Х. Киркпатрик аяқтады. Бұл ғимараттар барлық Civic-тің маңызды дизайн элементі болып табылатын колоннадалық принципті қалыптастырған үлгі болды. Ол 1899 жылдан бастап Жаңа Оңтүстік Уэльс Ұлттық өнер галереясының мүшесі және 1919 жылдан бастап оның президенті болды. Сэр Джон Сұлман жүлдесі «[жабу] күніне дейінгі екі жыл ішінде орындалған» ең жақсы тақырыптық/жанрлық сурет және/немесе қабырғалық/қабырғалық жоба үшін» 1936 жылдан бері Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер галереясында өткізіліп келеді. Бұл байқау Австралияның ең беделді өнер жүлдесі Арчибальд жүлдесімен, сондай-ақ Уинн жүлдесімен және Добелл өнер жүлдесімен бірге өткізіледі. Жүлде Сұлман отбасының мұрагерлігі ретінде тағайындалды. Бастапқыда жүлде жылына шамамен 100 фунт стерлинг сомасында болды және Австралияда тұратын суретшілердің ең жақсы суретіне немесе қабырғалық безендіруіне берілді. Сұлман сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғыста Ұшу корпусында қызмет етіп, қаза тапқан ұлы Джеффридің құрметіне Сидней университетінде аэронавтика бойынша лекция оқыды. Джон Сұлманның күнделіктері, эскиз кітаптары, хаттар, қолжазбалар, суреттер және фотосуреттер көп жылдар бойы отбасы мүшелерінің иелігінде болды, бірақ 2018 жылы олар Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасына тапсырылып, каталогталды. Құжаттар Сұлманды нағыз полимат ретінде көрсетеді: сәулетші, суретші, автор, педагог, қала құрылысшысы, саясаткер, тарихшы, мемлекет қайраткері, патриот, комментатор, меценат және polemist.

In Sydney Sulman briefly formed a partnership with C. H. E. Blackmann from 1886 to 1888, then from 1889 formed the practice Sulman & Power with Joseph Porter Power. The partnership designed many notable buildings in Sydney, country NSW, and in other capital cities, including large office buildings, churches, colleges, hospitals, and houses for prominent people. His residential and college designs of the late 1880s shows early influence of the Queen Anne or Arts & Crafts (later known as Federation), while his commercial designs were Palladian or Baroque, and his churches Gothic or Romanesque. Many of the larger city buildings have been demolished. Notable designs included the Italianate/Federation style Thomas Walker Convalescent Hospital, Concord, Sydney (1892), the Palladian style A. M. P. buildings in Brisbane (1886) and the Edwardian Baroque style Melbourne example (1906) (both demolished), the grand Baroque style (Colonial) Mutual Life Association building, Sydney (1889, demolished), The Armidale School in northern NSW (1893) in an inventive Federation style, the Romanesque Sargood warehouse (now Ross House), Melbourne (1899) and several suburban churches such as the Romanesque St Andrew's Manly (1890). Between 1887 and 1912 Sulman was P. N. Russell lecturer in architecture at the University of Sydney. After 1908 he retired from active practice to some extent to develop his interest in town planning. From 1916 to 1927 he was the Vernon lecturer in town planning at the University of Sydney. In 1921 he published his An Introduction to the Study of Town Planning in Australia. Sulman published his plan for a Federal capital city in his book The Federal Capital in 1908. However, his plan was apparently not entered in the Federal Capital Competition; it was certainly not shortlisted. Sulman became formally involved in the Federal Capital, Canberra in 1921 when he was appointed head of the Federal Capital Advisory Committee. Sulman's alterations to the Griffin plan made the city less like the one Griffin had planned and more in line with some designs aligned with the English garden city movement. The Melbourne and Sydney buildings in Canberra's city centre, Civic, were based on design principles set by Sulman although the design work was finalised by J. H. Kirkpatrick. The buildings were the model which establish the colonnade principle, an important design element throughout Civic. He was a trustee of the National Art Gallery of New South Wales from 1899 and its president from 1919. The Sir John Sulman Prize for "the best subject/genre painting and/or murals/mural project executed during the two years preceding the [closing] date " has been held at the Art Gallery of New South Wales since 1936. It is hosted concurrently with the Archibald Prize, the most prominent Australian art prize, along with the Wynne prize and Dobell art prizes. The prize was established as a bequest by the Sulman family. When initiated the prize was about £100 annually and for the best subject painting or mural decoration by artists resident in Australia. Sulman also endowed a lectureship in aeronautics at the University of Sydney in memory of his son Geoffrey who was killed during World War I while serving with the Flying Corps. John Sulman's extensive collection of diaries, sketchbooks, correspondence, manuscripts, drawings and photographs was in the possession of family members for many years, but in 2018 it was lodged and catalogued in the State Library of New South Wales, Sydney. The papers reveal Sulman as a true polymath: architect, artist, author, educator, town planner, politician, historian, statesman, patriot, commentator, benefactor and polemicist.

Жеке өмір

Салман 1875 жылғы 15 сәуірде Суррейдегі Катерхам қаласындағы қауымдық шіркеуде Сара Кларк Редгейтқа үйленді. Ол бұл шіркеуді өзі жобалаған еді, және олардың үйленуі онда өткен алғашқы той болды. Олардың үш баласы болды: ұл Артур (1882–1971) және қыздары Флоренс Э. (1876–1965) мен Эдит (1877–1907).

Әйелі туберкулезге шалдыққандықтан олар Австралияның Сидней қаласына көшіп келді. 1885 жылғы 13 тамызда келгеннен кейін Параматтада қоныстанды, ал 1888 жылғы 31 желтоқсанда әйелі қайтыс болды. Оның ата-анасы Джон (үлкен) мен Марта Лэйн Коув Роуд, Туррамура, Аддискомбке көшіп келді. 1893 жылғы 27 сәуірде Бервудтағы Сент-Люк шіркеуінде Энни Элизабет Мейсфилдке (Джон Мейсфилдтің туысы) қайта үйленді. 1896 жылы денсаулығы нашарлағандықтан Еуропаға сапар шекті. Олар қайтып келген соң, ол бастапқыда ата-анасы үшін Бумеранг көшесіндегі үйді, Туррамурада, отбасылық үйі Инглехольмге айналдырды, ол «көптеген мұнаралар, шатырлар, балкондар және түтін шығаратын құбырлардан тұратын кең үй» болды. Бұл екінші некеден туған балалары: Джеффри, Дороти Джоан (1896 жылғы 31 қаңтарда туған, 1971 жылы қайтыс болған) және Томас Ноэль («Том» немесе «Томми»). Джеффри Англияда әскери қызметке алынып, Корольдік әуе корпусына қосылды. 1917 жылы Англиядағы ұшақ апатында 23 жасында қаза тапты, соғысқа қатысуға лайықты болмай тұрып. Томас жарыс машинасының жүргізушісі болды және «Салман Сингер» машинасының авторы болды, ал Батерсттегі Салман саябағы оның құрметіне аталды. 1954 жылға дейін жарысқа қатысып тұрды. 1970 жылы 70 жасында қайтыс болды. Джоан Брюс Томас Шаллардқа үйленді, 1947 жылы қыздары Барбара (Шаллард) Эш және Мерин (Шаллард) Странаханмен бірге Ванкуверге көшіп кетті. 1913 жылы Джон Салман Көк таулардағы Лоусондағы «Кихилла» әсем мүлігін екінші үй ретінде сатып алды, ол 1953 жылға дейін отбасының меншігінде болды. Г-жа Салман қоғамдық өмірге белсенді қатысты, Қызыл Крест қоғамының Леура және Лоусон бөлімшелері сияқты ұйымдардың көрнекті мүшесі болды. Флоренс, көбінесе «Мисс Салман» деп аталатын, Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер және қолөнер қоғамында белсенді болды, онда ол 1928–1935 және 1951–1956 жылдары президент болды, сондай-ақ ауруханалар мен балабақшаларға көмек көрсету және қала құрылысы қауымдастығының Жаңа Оңтүстік Уэльс филиалының әйелдер бөлімінде жұмыс істеді. Флоренс екі томдық (1913, 1914) «Жаңа Оңтүстік Уэльстің жабайы гүлдері» кітабының авторы болды. Салман 1928 жылы зейнетке шықты, бірақ азаматтық, өнер және сәулет салаларындағы белсенділігін тоқтатпады, көптеген қоғамдық пікірталастарда маңызды рөл атқарды. Ол Сиднейде 84 жасында қайтыс болды. Мұнда аталған отбасының көптеген мүшелері Гор-Хилл зиратында жерленген немесе олардың құрметіне ескерткіштер орнатылған.

They moved to Sydney, Australia on account of his wife's tuberculosis. They arrived on 13 August 1885 and settled at Parramatta, where his wife died on 31 December 1888. His parents John (senior) and Martha moved into Addiscombe at Lane Cove Road, Turramurra. He married again, to Annie Elizabeth Masefield (a relative of John Masefield) at St Luke's Anglican Church, Burwood, on 27 April 1893. His health broke down in 1896, prompting a trip to Europe. When they returned, he turned the cottage he had originally intended for his parents at Boomerang Street, Turramurra into their family home Ingleholme, which developed into a "rambling complex of gables, bays, turrets and chimneys". Children by this second marriage were Geoffrey, Dorothy Joan (b. 31 January 1896 d. 1971), and Thomas Noel ("Tom", or "Tommy"). Geoffrey enlisted in England and joined the Royal Flying Corps. He died aged 23 in 1917, in a flying accident over England, prior to being qualified for combat duties. Thomas became a racing car driver, and developed the Sulman Singer, and Sulman Park in Bathurst is named after him. He was still racing in 1954. He died in 1970, aged 70. Joan married Bruce Thomas Shallard, MD, and in 1947, moved to Vancouver, B. C. Canada, with their daughters, Barbara (Shallard) Ash, and Meryn (Shallard) Stranahan. In 1913 John Sulman purchased the magnificent property "Kihilla" at Lawson in the Blue Mountains as a second home; it remained in the family until 1953. Mrs Sulman was socially active, being a prominent member of such organisations as the Leura and Lawson branches of the Red Cross Society. Florence, usually referred to as "Miss Sulman" was active in the Society of Arts and Crafts of NSW, where she was president 1928–35 and 1951–56) as well as hospital and kindergarten charities and the Women's section of the NSW branch of the Town Planning Association. Florence was author of the two volume (1913, 1914) Wildflowers of New South Wales. Sulman retired in 1928 but remained a highly visible presence in civic, art and architectural circles, taking a prominent role in many public debates. He died in Sydney aged 84 years. Most of the family mentioned here are interred or memorialised at Gore Hill cemetery.

Тану

1924 жылы ол Бакалавр орденімен марапатталды. 1926 жылы Венада өткен Халықаралық тұрғын үй және қала құрылысы конгресіне сайланды. Джон Лонгстафф салған оның портреті 1931 жылы Арчибальд жүлдесін жеңіп алды. Архитектура саласындағы аса құрметті және беделді жүлде – Сэр Джон Сулман медалі, сондай-ақ Сулман сыйлығы деп те аталады, ол Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы қоғамдық архитектураның ең үздік жетістіктерін таниды. Медальді жыл сайын Австралия архитекторлар институтының Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесі табыстайды. Медаль алғаш рет 1932 жылы табысталды. 2008 жылдың 2 қаңтарында Канберраның болашақ Молонгло ауданында Сулман деген атаумен жаңа қалашық салынатыны жарияланды.