Кіріспе

Жаңа Зеландиялық сәулетші

Сэр Ян Чарльз Атфилд (15 шілде 1940 жыл – 16 қаңтар 2015 жыл) – Жаңа Зеландиялық сәулетші. Ол Крайстчерч қаласында дүниеге келген және 1963 жылы Окленд университетін сәулет саласындағы дипломмен бітірген. Сол жылы ол Structon Group Architects компаниясына қосылып, 1965 жылы серіктес атанды. 1968 жылы Иан Диксон және Грэм Джон Бучермен бірге Атфилд Архитекторларын құруға белсенді қатысты. Атфилд 2015 жылы Веллингтон ауруханасында, қуық безінің қатерлі ісіне ем алып жатқанда, ретті процедурадан туындаған асқынулар салдарынан пневмониядан қайтыс болды.

Жобалар

1965 жылы Атфилд отбасысы мен студиясы үшін өзінің алғашқы ірі жобасы – Атфилд үйін салуға кірісті. Веллингтонның Хандалла қаласында орналасқан бұл ерекше құрылыстар тобы көршілес қалыпты қалалық үйлердің арасында ерекше көзге түседі. Оның алғашқы жобалары толқынды темір, гипс, тот баспайтын болат және шыны талшық сияқты кең ауқымды материалдарды пайдалана отырып салынды. Сол кезеңнің көбінесе жайдары "Заманауи" сәулетіне қарсылық ретінде Атфилд колониялық ғимараттарға тән элементтерді қолдана отырып, қасады түрде жергілікті стильде салды. Оның жобаларында финиалдар, тік шатырлар, ағаштан жасалған қабырғалар, верандалар және екі жақты терезелер болды. Сонымен қатар, ол Грек аралдарының сәулетінен, олардың үздіксіз гипстен жасалған сыртқы қаптамалары мен кішкентай терезелерінен шабыт алды. Керісінше, ол Мис ван дер Роэнің өнеркәсіптік материалдарды нақты және талғаммен өңдеу арқылы салынған ғимараттарына да жоғары баға берді. Атфилдке жапон метаболистерінің геометриялық формалары да әсер етті. Атфилд осы әртүрлі элементтерді өте эклектикалық және жеке стильде біріктірді. 1970 жылдары Атфилд көптеген тұрғын үйлерді салып, жөндеп, кішкентай элементтерді қайталау және күрделі формаларға негізделген ерекше және жеке дизайндық тәсілді дамытты. Бұл "мультфильм үйлеріне" деген сын оны мазаламады. Атфилд үйлеріне тағы бір сын – олар әсемдік үшін салынған, пайдалылығы екінші орында болған. Дегенмен, Атфилд "үйде әр бұрылыста және жоғары қарағанда жаңа нәрсе табу керек" деп сенді. 1980 жылдары Атфилдтің практикасы негізінен тұрғын үйлермен айналысудан қоғамдық және коммерциялық ғимараттардың алуан түрлі жобаларына дейін кеңейді. Кішкентай жобалармен қатар, оның портфолиосына шіркеулер, пабтар, тұрғын үйлер, стадиондар және коммерциялық биік ғимараттар кірді. Атфилдтің ең танымал жұмыстарына Телеком мұнаралары, Азаматтық алаң, Веллингтон орталық кітапханасы, Крайстчерчтегі Jade Stadium және Бангкок қалалық тасымал жүйесін жобалау кіреді. Ол Жаңа Зеландия сәулетшілер институтының президенті болды, көптеген дизайн байқауларында төрешілік етті және көптеген халықаралық конференцияларда баяндама жасады. Оның фирмасының кейінгі жобаларына Chews Lane аймағы, Веллингтон теңіздік жолаушылар терминалын қайта жаңарту және Веллингтон теңіз білім беру орталығы кірді. Атфилд туралы "Арман архитектор" атты деректі фильм NZ деректі фильмдер фестивалі үшін түсірілді. 2010 және 2011 жылдардағы Кентербери жер сілкінісінен кейін Атфилд Крайстчерч қаласының сәулет елшісі болып тағайындалды.

Марапаттар мен құрметтер

Атфилд 60-тан астам ұлттық және халықаралық сәулет және дизайн сыйлықтарын жеңіп алды. 1976 жылы дамушы елдердің қалалық ортасын жақсарту бойынша халықаралық байқауда бірінші орынды иеленді. 1978 жылы Фиджиде төмен бағалы тұрғын үйлерді жобалау байқауында бірінші орын алды. Ол өзінің тамаша сәулеттік жобалары үшін 13 рет NZIA Supreme Awards сыйлығын жеңіп алды. 2004 жылы Жаңа Зеландия сәулетшілер институтының ең жоғары наградасы – Алтын медальға ие болды. Атфилд APEC архитекторы ретінде тіркелген алғашқы жаңазеландиялық сәулетші болды. Атфилдке 1990 жылғы Жаңа Зеландия мерекелік медалі табысталды. 1996 жылғы Королеваның туған күні құрметіне ол архитектура саласына қосқан қызметі үшін Жаңа Зеландияның Артықшылық орденінің серігі атағын алды, ал 2015 жылғы Жаңа жыл құрметіне сол орденнің рыцары-серігіне көтерілді. 1997 жылы Окленд университетінен «Ең үздік түлек» сыйлығын, ал 2000 жылы Веллингтон Виктория университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 18 сәуірде құрметті докторлық дәрежесін қабылдағанда Атфилд былай деді:

Мен бұл сыйлықты сәулетшілер, дизайнерлер, сантехниктер және газ қондырғыларын орнатушылардың барлығының атынан қабылдаймын. Біз бухгалтерлер мен инженерлердің қолынан тым ұзақ уақыт бойы зардап шектік. (Иан Атфилд, 2000)

Жеке өмір

Атфилд 1962 жылдың 22 желтоқсанында Кавакава қаласында Клэр Куксонға үйленді. Олардың екі ұлы болды.