Ангола тәуелсіздігі үшін күрескен Нито Алвес (1945-1977) – саясаткер, Анголаның алғашқы ішкі істер министрі. Агоштиньо Нетоға жасаған төңкеріс талпынысымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анголаның тәуелсіздік көшбасшысы
Angolan Independence Leader
Нито Альвес (1945–1977) – Анголаның алғашқы ішкі істер министрі болған анголалық революционер және саясаткер. Анголаның азаттық қозғалысы (МПЛА) партиясының қатал мүшесі Альвес 1977 жылы Агостиньо Нето үкіметіне қарсы жасаған сәтсіз төңкеріс әрекетімен ең көп танымал. Анголаның тәуелсіздік соғысы кезінде Альвес МПЛА үшін Дембос ормандарында партизан ретінде күресті, елдің солтүстігіндегі аймақтық қолбасшы деңгейіне көтерілді. Ол өзінің кескілестер марксист-ленинист көзқарастарымен көзге түсті, Даниэль Чипенданың «Шығыс көтерілісін» ауызша айыптап, Нето мен МПЛА жетекшілігінің қолдауын алды. 1975 жылы Ангола тәуелсіздік алғаннан кейін Альвес жаңа мемлекеттің ішкі істер министрі болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды «Нитисталар» деп аталатын өзінің адал жақтастарын мемлекеттік билік орындарына орналастыру үшін пайдаланды. Бірақ «Нитисталар» азық-түлік қорын жинап, жеткізу тізбегінде дағдарыс тудырды, нәтижесінде үкімет Альвестің министрлігін таратуға мәжбүр болды. Альвес фракционизмді қолдады және Нетоның бейтараптық, эволюциялық социализм және көпұлталық сыртқы саясатына қарсы болды. 1977 жылдың мамыр айында МПЛА оны партиядан шығарды. Ол және оның жақтастары түрмеге шабуыл жасап, басқа жақтастарын босатып, Луандадағы радиостанцияны басып алды. Нетоға адал күштер радиостанцияны қайтарып алып, төңкеріске қатысқандарды тұтқындады, ал Куба әскері Нетоға төңкерісті басуға белсенді көмектесті. Төңкеріс сәтсіз аяқталғаннан кейін МПЛА фракционизмді жою мақсатында тазарту шараларын жүргізді, оның барысында Альвес және оның бірнеше жақтастары қаза тапты.
Nito Alves (1945–1977) was an Angolan revolutionary and politician who served as the first interior minister of Angola. A hardline member of the People's Movement for the Liberation of Angola (MPLA), Alves is best known for his failed 1977 coup attempt against the government of Agostinho Neto. During the Angolan War of Independence, Alves fought for the MPLA as a guerrilla in the forests of Dembos, rising through the ranks to become regional commander in the country's north. He developed a reputation as an intransigent Marxist Leninist, gaining the support of Neto and the MPLA leadership after he vocally denounced Daniel Chipenda's' Eastern Revolt. With the independence of Angola in 1975, Alves was appointed to head the He used the position to place his loyal followers known as Nitistas into positions of power in the new state. But the Nitistas ended up causing a supply chain crisis after stockpiling food, prompting the government to dissolve Alves' ministry. Alves supported fractionism, opposing Neto's foreign policy of nonalignment, evolutionary socialism, and multiracialism. In May 1977, the MPLA expelled him from the party. He and his supporters broke into a prison, freeing other supporters, and took control of the radio station in Luanda in an attempted coup. Forces loyal to Neto took back the radio and arrested those involved in the coup attempt, with Cuban soldiers actively helping Neto put down the coup. After the failed coup the MPLA undertook a purge designed to eliminate factionalism, during which Alves and several of his supporters were killed.
Өмірбаян
1945 жылы Нито Альвес Анголаның солтүстігіндегі Пири қаласында дүниеге келді. Ол туған қаласына жақын жердегі евангелистік миссияда білім алуды бастады, ал 1960 жылы білімін жалғастыру үшін Анголаның астанасы Луандаға көшіп келді. 1965 жылы, мектепте оныншы сыныпта оқып жүргенде, отаршылдыққа қарсы қозғалысқа қосылды. 1966 жылы оның бірнеше әріптес-белсенділері тұтқындалып, түрмеге қамалғаннан кейін, ол астананы тастап, Ангола Тәуелсіздік соғысы басталғаннан бері отаршылдыққа қарсы партизандар күресіп жатқан Дембос ормандарындағы MPLA-ға қосылды.
In 1945, Nito Alves was born in the Northern Angolan town of Piri. He started his education at an evangelical mission near his hometown, before moving to the Angolan capital of Luanda in 1960 to continue his education. In 1965, he joined the anti colonial movement, while in his sixth year at school. After a number of his fellow activists were arrested and imprisoned in 1966, he left the capital and joined the MPLA in the forests of Dembos, where anti colonial guerrillas had been fighting since the outbreak of the Angolan War of Independence.
Революциялық іс-әрекеттер
1967 жылы Альвес Революциялық нұсқау орталығының басшылығына тағайындалды, ал 1971 жылы ол Якоб Монстро Имморталдың басшылығымен аймақтық жетекшілік құрамына қосылды. Альвестің ынталандыруымен Дембос партизандары «белгілі бір аймақтық ерекшеліктерді» дамытуға кірісті, бұл Дембосты ұлттық азаттық соғысындағы басты майдан ретінде қарастырды. 1969 жылға қарай олар басқа аймақтарға қарағанда көп шығынға ұшырады, оңтүстік майдандағы жеңіліс оларды отаршылдыққа қарсы күрес қозғалысының қалған бөлігінен оқшаулады. Бұл жағдай Каэтаноны Кабиндадан көмек сұрауға мәжбүр етті, ал Альвес аймақтық жоғарғы қолбасшы болып қала берді. 1974 жылы «Гвоздика революциясы» кезінде Эштаду Нову режимі құлатылғаннан кейін Альвес Ангола астанасына оралды. Луандада ол Хосе Хасинто Ван Дюнем сияқты басқа отаршылдыққа қарсы қайраткерлермен, сондай-ақ Португалия Коммунистік партиясымен байланыс жасады, олар оны «шынайы революциялық көшбасшы» деп санады. Осы кезде МПЛА фракциялық талас-тартыстарға ұшырады, қақтығысты ұйымдық шешім арқылы реттеу үшін Лусакада съезд өтті. Альвес съезге делегат ретінде жіберілді, онда ол өткір маоисттік көзқарастарды білдірді, Шығыс көтерілісі үшін фракция басшысы Даниэль Чипенданы қатаң сынады. Оның сөздері МПЛА басшысы Агостиньо Нетоның қолдауын алғанымен, Альвестің сөздері оның қозғалыс жетекшілігінен айырмашылығының негізін қалады, өйткені ол Ангола революциясының қара нәсілділердің билігі болуын қалайтынын ашық айтты. Анголаның шығысындағы азат етілген аумақтарда өткен кезекті аймақтық конференцияда Альвес «буржуазияға қарсы күреске» шақырды, ол оны нәсілдік тұрғыдан ақ анголалықтар деп сипаттады. Альвестің ақ нәсілділерге қарсы саясаты МПЛА көпшілігі тарапынан қабылданбады, көпұлттылық принципі қолдау тапты. Альвес Луандаға оралып, қозғалысты қайта ұйымдастыруға кірісіп, «Халық билігі» қағидаларына сәйкес жаппай ұйымдар желісін құрды. Бұл ұйымдар көбінесе халықтың бастамасымен өздігінен құрылды, Луанда мусекелерінің тұрғындары ақ нәсілшілдер мен оңшыл Анголаның Ұлттық азаттық фронтының (FNLA) террористік шабуылдарына қарсы қорғану үшін бірікті. Альвес осы аудандық ұйымдардың дамуын ынталандырды, нәтижесінде 1975 жылдың шілдесінде «Халық билігі» күштері FNLA-ны Луандадан ығыстырды. Ұйымдастыру жұмысының табысы оған 1975 жылдың 11 қарашасында құрылған Ангола Халық Республикасының Ішкі істер министрі лауазымын әкелді.
In 1967, Alves was put in command of the Centre of Revolutionary Instruction, and by 1971, he had joined the regional leadership under the command of Jacob Monstro Imortal. Encouraged by Alves, the Dembos guerrillas began to develop a "certain regionalism" which centred Dembos as the main theatre in the war for national liberation. Already by 1969, they were taking greater casualties than other regions, with the defeat of their southern front resulting in them being cut off from the rest of the anti colonial movement. The situation moved Caetano to seek aid in Cabinda, leaving Alves as the regional supreme commander. After the overthrow of the Estado Novo in the Carnation Revolution, in 1974, Alves returned to the Angolan capital. In Luanda, he made contact with other anti colonial figures, such as José Jacinto Van Dúnem, and the Portuguese Communist Party, who came to see him as a "genuine revolutionary leader". By this time, the MPLA was beset by factional infighting, with a Congress being held in Lusaka to resolve the conflict through an organisational solution. Alves was delegated to the Congress, where he gave the impression of being an instransigent Maoist, violently denouncing the factional leader Daniel Chipenda for his Eastern Revolt. Although his interjections won the support of MPLA leader Agostinho Neto, Alves' speeches also lay the foundations of his own divergence from the movement's leadership, as he vocally expressed his desire for the Angolan Revolution to be one of black power. At the subsequent Inter Regional Conference of Militants, held in the liberated territories of Eastern Angola, Alves called for a "struggle against the bourgeoisie", which he identified in racial terms as White Angolans. Alves' anti White policies were rejected by the MPLA majority, which upheld multiracialism. Alves then returned to Luanda, where he set about reorganising the movement, establishing a network of mass organisations according to the principles of "Popular Power". These organisations were often spontaneously self organised by the grassroots, with inhabitants of the Luanda musseques organising themselves to defend against terrorist attacks by white supremacists and the right wing National Liberation Front of Angola (FNLA). Alves encouraged the development of these neighbourhood organisations, which culminated in July 1975, when the forces of "Popular Power" expelled the FNLA from Luanda. The success of his organisational efforts earned him the role of Interior Minister in the new People's Republic of Angola, which was established on 11 November 1975.
Ішкі істер министрі
Ішкі істер министрі ретінде Альвес Луандадағы отаршылдыққа қарсы желіде бастаған жұмысын жалғастырды. МПЛА-да таптық ынтымақтастыққа бейімділікке қарсы шығып, ол өзін «тыйылмас таптық күрес жақтасы» деп жариялады. Бұл оған баирродағы отаршылдыққа қарсы белсенділердің, радикалдық студенттік айналымдардың және португал коммунистерінің қолдауын әкелді. Осы кезеңде достары оның үнемі «тарих маған жұмысшы табын билікке жеткізудің ауыр міндетін тапсырды» деп айтатынын, сондай-ақ «өлімсіз Лениннің еңбегін жалғастыруға ниеттенетінімді» деп жиі цитата келтіретінін атап өтті. Оның өте солшыл көзқарастары көбінесе Анголаның Коммунистік ұйымымен (ОКА) үйлесті, бұл маоистік ұйым МПЛА-ны «бұржуазиялық» деп айыптап, Ангола азамат соғысына кеңес және кубалық күштердің «әлеуметтік империалистік» араласуына қарсы болды. Бірақ идеологиялық ұқсастықтарына қарамастан, Альвес ОКА-ны басуда маңызды рөл атқарды, ол оны «әлеуметтік фашист» деп айыптады. Альвес Энвер Ходжа мен Мао Цзэдунның еңбектерінен үлкен шабыт алды, бірақ Қытай Халық Республикасы ЮНИТА-ны қолдағаннан кейін маоизмнен бас тартуға мәжбүр болды. Кеңес Одағы Коммунистік партиясының 25-ші съезіне қатысқаннан кейін Альвес адалдығын Кеңес Одағына ауыстырды және Батыс баспасөзінде «Луандадағы Мәскеу адамы» ретінде танылды. Ішкі істер министрі ретіндегі лауазымын пайдаланып, ол Нитисталар деп аталатын өзінің жақтастарын жаңа үкіметтегі лауазымдарға тағайындады. Альвес Халықтық Баирро Комитеттеріне (ХБК) мерзімінен бұрын сайлау өткізді, нәтижесінде сайлауға қатысу шамамен 10% болды, ал Нитисталар «Халық билігі» органдарында басымдыққа ие болды. Нето комитеттерді қайта жандандыруға тырысқанымен, Нитиста ХБК тұрғын үйді, коммуналдық қызметтерді және денсаулық сақтауды жақсартуға бағытталған бастамаларды елемеді немесе кедергі келтірді. Нитисталар Анголаның Халықтық Қарулы Күштерінде (ХҚК) де командалық лауазымдарға орналастырылды және әр аймақта аймақтық комиссарлар болып тағайындалды. Альвес «нағыз революционер» деп мақтаған Нитиста Давид Айрес Мачадо Ішкі сауда министрлігін де бақылауға алды. Ұзақ уақыт өткен соң министрлікте жемқорлық кеңінен таралды, бұл азық-түлік тапшылығына әкелді. Нитисталар басқаруымен азық-түлік тізбегі бұзылып, олар азық-түлікті қоймаларда жинап, шіріуге қалдырды, ал дүкен сөрелері бос тұрды. Сонымен қатар Нитисталар барлық жаппай ұйымдарда ұялар құрды және Диарио де Луанда газетін бақылауға алды. 1976 жылдың қазанында Альвестің мінез-құлқы МПЛА орталық комитетінен фракционизм айыптауларына әкелді. Нитисталар лауазымдарынан алынып, олардың органдары таратылып, үкімет бақылауына алынды және болашақ сайлаулар тек «МПЛА құрылымдары жеткілікті күшті, ұйымдық тұрғыдан тұрақты және жетілген жерлерде» ғана өткізілуі керек деп шешілді. Нито Альвес те лауазымынан алынып, оның функциялары Анголаның премьер-министрі мен президентіне тікелей бағындырылды. Альвес және оның бірқатар жақтастары орталық комитетте сақталғанымен, олар үкіметті құлатуды жоспарлай бастады, бұл оның «мемлекеттік төңкеріс, путч социализмге мүлдем жат» деген бұрынғы мәлімдемесіне қайшы келді.
As Interior Minister, Alves continued the work he had started in the Luandan anti colonial network. In opposition to what he saw as a class collaborationist tendency in the MPLA, he declared himself a "partisan of unflinching class struggle", attracting support from anti colonial activists in the bairros, radical student circles and Portuguese Communists. During this period, his friends noted him to have regularly stated that "history has reserved for me the heavy task of leading the working class to power", while often quoting from "the immortal Lenin, whose work I intend to continue". His ultra left positions often aligned with the Communist Organization of Angola (OCA), a Maoist organisation which often denounced the MPLA as "bourgeois" and which was hostile to the "social imperialist" intervention of Soviet and Cuban forces in the Angolan Civil War. But despite their ideological similarities, Alves was a key figure in the suppression of the OCA, which likewise denounced him as a "social fascist". Alves himself was heavily inspired by the works of Enver Hoxha and Mao Zedong, but had been forced to renounce Maoism after the People's Republic of China backed UNITA. After attending the 25th Congress of the Communist Party of the Soviet Union, Alves shifted his loyalties towards the Soviet Union, becoming known in the Western press as "Moscow's man in Luanda". Alves used his position as Interior Minister to appoint his followers known as Nitistas to offices within the new government. Alves held premature elections for the Popular Bairro Committees (CPBs), resulting in a low turnout of roughly 10%, with Nitistas coming to dominate the organs of "Popular Power". Despite efforts by Neto to recover the committees, the Nitista CPBs would neglect or even obstruct initiatives to improve housing, public utilities and healthcare. Nitistas were also put in positions of command in the People's Armed Forces of Liberation of Angola (FAPLA), and installed as regional commissars in every region. The Nitista David Aires Machado, who Alves praised as a "genuine revolutionary", also took control of the Ministry of Internal Trade. Corruption quickly became rampant within the ministry, causing food shortages. As supply chains broke down under their management, Nitista organs began stockpiling food in warehouses, leaving it to rot while store shelves remained empty. Meanwhile, Nitista cells were established in all mass organizations and Nitistas took control of the Diario de Luanda newspaper. By October 1976, Alves' behaviour had brought accusations of fractionism against him by the MPLA central committee. Nitistas were subsequently removed from their posts, their organs were suppressed and brought under government control, and it was decided that future elections would only be permitted "where MPLA structures are sufficiently strong, organizationally stable and mature". Nito Alves himself was also removed from his post and the was abolished, bringing its functions under the direct control of the Prime minister and President of Angola. Although Alves and a number of his supporters were kept on the central committee, they began plotting to overthrow the government, contradicting his own earlier declaration that "the coup d'etat, the putsch, is totally alien to socialism".
Фракционизм
Нитистер дереу төңкеріске дайындық бастады, жиналыстар өткізіп, жоспарланған әрекет үшін желісін ұйымдастырды. Жоспар азық-түлік тапшылығына қарсы жаппай демонстрация ұйымдастыру болды, оны үкіметке қарсы төңкеріс жасаудың негізі ретінде пайдалануды көздеді. Олар бірнеше үкіметтік шенеуніктерді жазалауға белгілеп, Алвесті президент етіп, басқа да жетекші нитистерді министрлер ретінде жаңа үкімет құруды жоспарлады. Алвес өзінің "Менің қорғанышымдағы он үш тезис" атты еңбегін жариялады, ол халық арасында кеңінен таратылды. Үкіметтің демократиялық орталықтандыру принципінен ашық бас тартып, Алвес дәлелсіз түрде MPLA партиясын "маошылдармен одақтас оңшыл күштер" басып алды деп мәлімдеді және жаңа "сыныптық күреске" шақырды. Сондай-ақ ол "Лиссабонның жаңа отарлаушылары" деп атаған "кішкентай буржуазиялық" португалдық анголалықтарға қарсы шабуылдар жасады, португалдық келісімшарт жұмысшыларының елге келуін тоқтатты және тіпті кейбір португалдық техникалық мамандардың өлтірілуін қадағалады. Нитистер үкіметке қарсы ашық бүлік көтерген кезде, Анголаның Ақпарат және қауіпсіздік дирекциясы (DISA) баирроларда рейдтер жүргізді, ал MPLA көпшілігі мен көптеген азаматтар Нитистер басымдығы бар CPB-нің әрекеттерін айыптады. 1977 жылдың 20 мамырында МПЛА Орталық Комитеті жиналғанда, Нитистер дереу төңкеріс жасауға дайындық бастады, бірақ комитет күтпеген жерден жиналыс орнын өзгерткен соң, оны іске асыра алмады. Комитет Нито Алвесті фракционизмге кінәлі деп тапқанда, ол үкіметке қарсы дәлелсіз қарсы айыптаулар жасады, оны сыбайлас жемқорлық, жекқорлық, "әлеуметтік-демократиялық маоизм", алмаз контрабандасы және тіпті ЦРУ бақылауында болуымен айыптады. Бұл, "жасырын соғыс жариялауға" тең болды, Альвес былай деп мәлімдеді: тіпті, Аугуштину Нету Альвесті бүлікке барудан қайтармаққа тырысты, елге "империалистік қауіп" туғанда "ұлттық біртүтастықтың" қажеттілігін қарастыруын сұрады. Бірақ Альвес өз ұстанымынан мойын бұрмады, 21 мамырда ол МПЛА-дан қуылды.
The Nitistas immediately began preparations for a coup, holding meetings and organising its network for the planned action. The plan was to arrange a mass demonstration against food shortages, which they would then take as justification for a putsch against the government. They marked several government figures for execution and pre planned the formation of a new government, with Alves as its President and other leading Nitistas as its ministers. Alves himself published his Thirteen Theses in my Defence, which was distributed en masse to the public. In an open break with the government's democratic centralism, Alves claimed without evidence that the MPLA had been taken over by "right wing forces, by social democracy allied to the Maoists" and called for a renewed "class struggle". He also began directing attacks against the "petty bourgeois" Portuguese Angolans, who he called "Lisbon's new colonisers", blocking the arrival of Portuguese contract workers to the country and even overseeing the murder of some Portuguese technicians. As Nitistas rose up in open mutiny against the government, the Directorate of Information and Security of Angola (DISA) carried out a series of raids on the bairros, while the MPLA majority and many civilians denounced the activities of the Nitista dominated CPBs. When the MPLA Central Committee met on 20 May 1977, the Nitistas began their preparations for an immediate coup, but failed to carry it out after the committee unexpectedly changed its meeting place. When the Committee found Nito Alves guilty of fractionism, he responded with a series of unevidenced counter claims against the government, which he variously accused of corruption, nepotism, "social democratic Maois[m]", diamond smuggling and even of being controlled by the CIA. In what amounted to a "virtual declaration of war", Alves declared that:
Even still, Augistinho Neto attempted to dissuade Alves from mutiny, asking him to consider the need for "national unity" in the face of the "imperialist threat" to the country. But Alves remained intransigent, and on 21 May, he was expelled from the MPLA.
Төңкеріс және тазалау
Нитисталар төңкеріс күнін 25 мамырға белгіледі, сол күні олар Луандадағы түрмелерді, радиостанциялар мен газет кеңселерiн басып алуға тиіс болды. Алвес бастапқыда үкіметтегі жазаланатын жаулардың тізімін жасады, бірақ кейін «реакциялық министрлерді» түрмеге қамау жеткілікті деп шешті. Бірақ төңкеріс мерзімінен бұрын тоқтатылды, себебі әскери Нитисталар операцияны орындауға күштерi жеткілікті емес деп сенді. Алвес ашуланып: «Сендер «Халық» туралы көп сөйлейсіңдер, бірақ оған құрмет көрсетпейсіңдер. Енді халық дайын. Олар сендерге сенім артады. Ал енді алға жылжуға батыл бармайсыңдар?» деді. Алвес Нитисталар бақылауындағы КПБ-ға «халық көтерілісін» жалғастыруды бұйырды, ол Нитисталардың әскери фракциясын әрекетке итермелейді деп ойлады. Содан кейін ол астананы тастап, Какситоға барды, онда оған төңкеріс жасаудың жаңа жоспары ұсынылды. Нитисталардың әскери фракциясы ақыры қолдау көрсеткен соң, төңкеріс күні 27 мамырға белгіленді және жаппай көтеріліске дайындық жұмыстары басталды. 1977 жылғы 27 мамырда Нитисталар Сан-Паулу түрмесіне шабуыл жасап, оның тұтқындарын босатты, ал басқалары үкімет мүшелерін тұтқындап, Самбизангаға қамады. Олар радиостанцияны басып алып, үкіметке қарсы үндеулерді таратуды бастады, бірақ президент сарайының алдында жаппай демонстрация шақырғанда, бар болғаны 500 адам жиналды. Әскери фракция бір казарманы қысқа мерзімге басып алды, бірақ ол тез қайтарылып алынды және көптеген сарбаздар үкіметке адал қалды. Алвес Куба әскерлерінің бірден Нето үкіметінің жағына қосылғанын білгенде қатты таң қалды, бұл оны «ғылыми социализмді түсінуіне» күмән келтірді. Түске дейін Ангола армиясы сарайдағы наразылықты таратып, радиостанцияны қайта бақылауға алды. 13:30-да көтерілісші 9-шы бронетранспорттық бригадасы капитуляциялады және төңкеріс аяқталды. Елдің басқа аймандарындағы Нитисталардың басқа әрекеттері де бейтараптандырылды немесе олар мүлдем іске аспады. Бірақ президент Нето радио арқылы төңкеріске қарсы жеңісін жариялаған кезде, Нито Алвес МПЛА мен ФАПЛА басшыларының бірнешеуін өлімге жіберуге бұйрық берген еді, бұл төңкеріс басшыларын өлімге жіберуді талап ететін кең таралған шақыруларға әкелді. Төңкерістен кейін МПЛА Луандада жүздеген адамды тұтқындады, Нитисталар қызметтен шеттетілді және бірнеше Нитиста КПБ таратылды. Төңкерістің басылуынан кейін Ангола экономикасы тез жақсара бастады және МПЛА елдің саяси жүйесін толық бақылауға алды. Нитисталардың жетекшілері тұтқындалғанда, Нито Алвес солтүстікке қашып кетті. Ол алты аптадан кейін туған қаласы Пириге жетті, бірақ дереу ФАПЛА-ға тапсырылды. 1977 жылғы 7 шілдеде Алвес тұтқындалды, бұл Нитисталардың көтерілісіне нүкте қойды. Алвесті және басқа Нитиста басшыларын соттау үшін әскери трибунал құрылды. Билік Алвесті UNITA-мен ынтымақтастық жасағаны үшін тергеді, бірақ мұндай дәлелдер табылған жоқ. Алвес 1977 жылғы 14 шілдеде атылып өлім жазасына кесілді.
The Nitistas set the date of the coup for 25 May, when they were to capture the prisons, radio stations and newspaper offices in Luanda. Alves initially drew up a list of enemies in the government to be executed, but later decided that simply imprisoning the "reactionary ministers" would be sufficient. But the coup was prematurely aborted, as Nitistas in the military were unconvinced that they had the strength to pull off the operation. Alves responded angrily: "You talk a lot about the 'People' without respect. Now the masses are ready. They're putting their trust in you. And now you don't want to advance'" Alves ordered the Nitista controlled CPBs to go ahead with the "popular uprising", which he thought would force the Nitista faction of the military into action. He then left the capital for Caxito, where he was presented with a new plan for the coup. With the Nitista faction of the military finally on board, the date of the coup was set for 27 May, and preparations for the mass uprising were put into action. On the morning of 27 May 1977, the Nitistas attacked Sao Paulo prison and released its prisoners, while others arrested members of the government and imprisoned them at Sambizanga. They captured the radio station and started broadcasting anti government appeals, but when they called for a mass demonstration outside the presidential palace, they only managed to bring together 500 people. The military faction was only able to briefly capture one barracks, but it was quickly taken back and most soldiers remained loyal to the government. Alves himself was shocked to find out that Cuban troops in the country had immediately sided with Neto's government, which prompted him to question his "understanding of scientific socialism". By mid day, the Angolan army had dispersed the demonstrators at the palace and regained control of the radio station. At 13:30, the mutinous Ninth Armoured Brigade had surrendered and the coup was over. Other Nitista attempts throughout the rest of the country were also neutralised, or were never able to manifest in the first place. But by the time that President Neto declared victory over the coup in a radio broadcast, Nito Alves had already ordered the execution of several leaders of the MPLA and FAPLA; this prompted widespread calls for the coup leaders to themselves be executed. In the wake of the coup, the MPLA carried out hundreds of arrests in Luanda, Nitistas were purged from office and several Nitista CPBs were dissolved. In the wake of the coup's suppression, the Angolan economy rapidly began to improve and the MPLA was finally united with complete control of the country's political system. While leading Nitistas were captured, Nito Alves fled north. He arrived in his hometown of Piri after six weeks of walking, but was immediately given up to the FAPLA. On 7 July 1977, Alves was arrested, bringing a definitive end to the Nitista insurrection. A military tribunal was established to try Alves and other Nitista leaders. The authorities investigated Alves for collaboration with UNITA, but no evidence of such was found. Alves was executed by firing squad on 14 July 1977.