Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киев облысындағы елді мекен, Украина.
Rural locality in Kyiv Oblast, Ukraine
Бұл қала негізінен Hostomel әуежайымен, сондай-ақ Антонов әуежайы деп танымал, ірі халықаралық жүк тасымалдау орталығы ретінде белгілі. Hostomel-де Vetropack шыны зауыты да бар. 2022 жылы Украинаға Ресей басып кірген кезде Hostomel шабуылға ұшырады, оның қаза тапқандарының арасында қала әкімі Юрий Прилипко болды. 13 наурызда қалаға Украинаның Батыр қаласы атағы берілді. 2 сәуірде украин билігі Киев облысының көп бөлігін қайта бақылауға алғандарын растады.
The town is mainly known for Hostomel Airport, also known as Antonov Airport, a major international cargo facility. There is also a Vetropack glass factory in Hostomel. Hostomel was attacked during the Russian invasion of Ukraine in 2022, with its mayor Yuriy Prylypko among those killed. The town was given the title Hero City of Ukraine on 13 March. On 2 April, Ukrainian authorities confirmed that they had retaken control over most of Kyiv Oblast.
Шолу
Хостомельдің батысында Буча және Ирпин қалалары мен Блыставиця ауылы орналасқан; шығысында Хоренка ауылы және Ирпин өзені жатыр; оңтүстік-шығысында Голосиев ұлттық табиғи паркінің бір бөлігі – қарағайлы орман бар. Хостомельге Балановка, Кимерка, Мостище (бұрын жеке ауыл болған) және әскери қалашық кіреді. Қаланың екі маңызды көшесі – Свиато Покровская және Ярова көшелері, бұрынғыда олар Ленин және Червоноармиская көшелері деп аталып келген.
To the west of Hostomel are the cities of Bucha and Irpin, and the village of Blystavytsia; to the east are Horenka village and the Irpin River; to the southeast is a pine forest, which is a part of the Holosiiv National Nature Park. The neighborhoods of Hostomel include Balanivka, Kimerka, Mostyshche (formerly a separate village) and the military town. The two main roads of the town are Sviato Pokrovska Street and Yarova Street, which were formerly known as Lenina Street and Chervonoarmiiska Street.
Тарих
Аңыздарға сәйкес, Хостомель ежелгі заманнан бері бар және Остромыр деп аталған. Бірақ, оның тұңғыш жазбадағы айғағы 1494 жылға дейін жетеді. 1495 жылы Литваның ұлы князі Александр Хостомельді князь Иван Дашкевич Львович Хлинскийге сыйлады. 1509 жылы Хлинскийдің москвалықтарға сатқандығынан кейін, король I Сигизмундтың иелігі Полоз Семен Федоровичке берілді. 1614 жылы Польша королі III Сигизмунд Хостомельге Магдебург құқығын берді. Хостомель ауылы иесі – Киевтің палата басшысы Феликс ұлы Станислав Харленскийдің көмегімен қала құқығын алды. Богдан Хмельницкий басшылығымен ұлт-азаттық соғыс кезінде ол Киев полкінің жүздік қаласына айналды. 1654 жылы қала Мәскеуге түсті. 1694 жылы мұнда шіркеу салынды. 1768 жылдың шілдесінде Іван Бондаренконың (гайдамацький ватаг) гайдамақтары қалаға келді. 1850 жыл шамасында Доминик Пьер де ла Флиз Мостыщеге сапар жасады. 1866 жылы Хостомель қалашықтың орталығына айналып, қарқынды дамыды. Бұл қала Украина тарихымен байланысты көптеген оқиғалардың куәсі болды. 1962 жылы Хостомель және басқа да елді мекендер Ирпинге бағындырылды (оны облыстық маңызы бар қала мәртебесіне иеленді). 1972 жылы Мостыще ауылы Хостомель құрамына қосылды. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Хостомель Ирпин муниципалитетіне қарасты. 2020 жылдың шілдесінде Украинаның әкімшілік реформасы аясында Киев облысының аудандары жетіге дейін азайтылды, соның нәтижесінде Ирпин муниципалитеті Буча ауданымен біріктірілді.
According to legends, Hostomel has existed since ancient times and was called Ostromyr. But, the first written mention of it dates back to 1494. In 1495, the Grand Duke of Lithuania Alexander gave Hostomel to Prince Ivan Dashkevych Lvovich Hlynsky. In 1509, after the betrayal of the Hlynski to the Muscovites, the estate of king Sigismund I was given to Полоз Семен Федорович. In 1614, King Sigismund III of Poland granted Hostomel the Magdeburg right. The village of Hostomel received city rights with the assistance of the owner – Stanislav Kharlensky, the son of Kyiv Chamberlain Felix. During the national liberation war under the leadership of Bohdan Khmelnytsky, it became the Cossack hundredth town of the Kyiv regiment. In 1654, the town was captured by Muscovy. In 1694, a church was built here. In July 1768, Іван Бондаренко (гайдамацький ватаг)'s haydamaks visited the town. Around 1850, Dominique Pierre de la Flise visited Mostyshche. In 1866 Hostomel became a township center, actively developing. It witnessed many historical events related to the past of Ukraine. In 1962, Hostomel and other settlements were subordinated to Irpin (it was granted the status of a city of regional significance). In 1972, the village of Mostyshche became a part of Hostomel. Until 18 July 2020, Hostomel belonged to Irpin Municipality. In July 2020, as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Kyiv Oblast to seven, Irpin Municipality was merged into Bucha Raion.
2022 жылғы Ресей шабуылы
2022 жылдың 24 ақпанында, 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруінің бірінші күні, Hostomel және Hostomel әуежайы қаланы басып алу мақсатымен Ресей әскерінің шабуылына ұшырады. Украина Президенті Владимир Зеленский «Киевтің сыртындағы үлкен ұшу-қону жолағы бар Хостомель әуежайындағы ресейлік әуе десанттық күштері тоқтатылып, жойылды» деді. 24 ақпанда Украинаның Бас штабының басшысы Валерий Залужный «Хостомельде шайқас жүріп жатыр» деп мәлімдеді. Әлемдегі ең үлкен жүк көліктік ұшағы – Антонов 225 («Мрия») ұшағы, ресейлік күштердің оқ жаууы және артиллериялық оқтардың нәтижесінде, ол тұрған ангар қирағаннан кейін жойылды. Келесі аптада ресейліктер Хостомельді Киевке шабуыл жасау үшін алдыңғы база ретінде пайдалана бастады. Киевке жіберілген әскерлер Буча және Ирпиньде украиндық күштермен соқтығысты, бірнеше ресейлік бөлімшелер артиллерия мен «Bayraktar» дрондарының шабуылынан жойылды. Украиндық күштер де майдан шебін Хостомельге итеріп жіберді, украиндық арнайы күштер 27 ақпанда Кадыровшыларға қарсы рейдтер жүргізді, сондай-ақ апта бойы ВДВ механикаландырылған бөлімшелерімен шайқасты. 2022 жылдың 7 наурызында ресейлік әскерлер қала әкімі Юрий Прилипконы қалаға азық-түлік пен дәрі-дәрмек жеткізіп жатқанда өлтірді. Украиндық қарсы шабуылдар қаланы толыққанды қайтарып алуға мүмкіндік бермеді, бірақ наурыздың соңы мен сәуірдің басында Киев облысынан ресейлік әскерлердің кең ауқымды шығуы Хостомельді ресейлік күштерден толықтай босатуға әкелді. 6 сәуірде Хостомель ауылы әскери әкімдігінің басшысы Тарас Дюменко ресейлік оккупацияның 35 күні ішінде 400 адамның жоғалып кеткенін хабарлады. 2022 жылдың 20 қарашасында Жоғарғы Рада Хостомельдің мәртебесін қала типті мекеннен қалаға көтеру туралы жобаны бекітті. 2023 жылдың 20 қазанында Президент Владимир Зеленский қала типті мекен мәртебесін жойған заңға қол қойды, оған сәйкес Хостомель ауылдық мекенге айналды. Бұл заң 2024 жылдың 26 қаңтарында, қол қойылғаннан кейін үш ай өткен соң күшіне енді.
On 24 February 2022, the first day of the 2022 Russian invasion of Ukraine, Hostomel and the Hostomel Airport were attacked by the Russian military in an attempt to capture the town. Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy said that "a Russian airborne force in Hostomel airport outside Kyiv, which has a big runway, has been stopped and is being destroyed." On 24 February the Ukrainian military chief, Valerii Zaluzhnyi, said "a battle is raging in Hostomel". The Antonov 225 plane (Mriya), the world's biggest cargo plane, was destroyed when the hangar it was in was ravaged by the Russians forces, presumably through shelling and artillery. In the following week the Russians started to use Hostomel as a forward operating base to attack Kyiv, the troops sent to Kyiv met Ukrainian forces in Bucha and Irpin, multiple Russian units were destroyed by artillery and Bayraktar drone strikes, Ukrainian forces also pushed the frontline back into Hostomel, with Ukrainian Special Forces launching raids against Kadyrovtsy on 27 February, and VDV mechanized units along the week. On 7 March 2022, Russian troops killed mayor Yuriy Prylypko while he was delivering food and medicines in the city. Ukrainian counteroffensives were unable to fully retake the town, however a major Russian withdrawal from Kyiv Oblast in late March and early April saw the town completely retaken from Russian forces. On April 6, the head of the Hostomel village military administration, Taras Dumenko, reported that four hundred people had gone missing in 35 days of Russian occupation of Hostomel. On 20 November 2022, Verkhovna Rada approved the project of promoting Hostomel's status from urban type settlement to city. On 20 October 2023, President Volodymyr Zelenskyy signed a law that abolished urban type settlement status, according to which Hostomel became a rural settlement. This law has come into effect on 26 January 2024, three months after it was signed.
Кәсіпорындар
Білім беру саласында төрт мектеп бар: екеуі жалпы білім беретін, екеуі бастауыш, №17 «Күпіршік» мектепке дейінгі мекеме және Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы орталығы. Футболдан төрт команда бар: «Факел», «Кимерка», «Феникс» және «Мрия», ал алғашқы үшеуі 2022 жылы Хостомельдің ашық кубогында бақ сынасты. Ресейдің басып кіруіне дейін қалада Украинада ғана емес, шетелде де танымал бірнеше ірі мекемелер жұмыс істеді. Атап айтқанда, «Антонов» мемлекеттік кәсіпорны (шамамен 1320 қызметкер) және «Хостомель шыны зауыты» АҚ (шамамен 800 қызметкер). Олар бюджетке ең көп салық төлеушілер еді. Орта және шағын бизнес те дамып жатты. Қаланың басқа да кәсіпорындарында жағдай жақсы болды: «ATP 13250» АҚ (шамамен 125 қызметкер) – жолаушылар тасымалы; «ATAD & K» фирмасы – ағаш өнімдерін өндіру; Киев крахмал өңдеу зауыты және тағы да басқалар. Сонымен қатар, Хостомельде тікелей ауыл шаруашылығымен айналысатын мекемелер де бар. Олар – «Бучанске», «Рено», «Промин» СТОВ-лары. Бұдан өзге, әлеуметтік және тұрмыстық қызмет саласындағы мекемелер де бар, мысалы, «Корчма» қонақ үйі, екі шаштараздық, теледидарларды жөндеу студиясы және үш почта бөлімі. Қаланың жанында «Капвей» теміржол электр көлігінің сынақ алаңы болған, бірақ жобадан бас тартылып, 2021 жылы «Капвей» вагоны Украина мемлекеттік авиация мұражайына тапсырылды. Киевтің үшінші әуежайы – Хостомель халықаралық әуежайы қала маңында орналасқан. Ол негізінен жүк тасымалы үшін пайдаланылады және ресейліктер тарапынан қиратылды. 2019 жылдың 24 желтоқсанында Хостомельде су тазарту және темірді кетіру станциясы ашылды, ол күніне 1200 текше метр суды тазартып, әскери қалашыққа жеткізеді.
In the field of education, there are four schools: two of them are general and two primary, a preschool № 17 "Rainbow", the Center for Children and Youth Creativity. There are four football teams: "Fakel," "Kimerka," "Phoenix," and "Mriya," and the former three competed in 2022 in the Hostomel open cup. Prior to the Russian invasion, the town had a number of large establishments that are well known not only in Ukraine but also abroad – in particular, the state enterprise "Antonov" (about 1320 employees) and OJSC "Hostomel Glass Factory" (about 800 employees). They are the largest taxpayers to the budget. Medium and small businesses were also developing. Things were going well at other establishments of the town: JSC "ATP 13250" (about 125 employees) – passenger traffic; firm "ATAD & K" – manufacture of wood products; Kyiv starch processing factory, and others. There are also establishments in Hostomel that are directly involved in agriculture. These are STOV "Buchanske", "Renault", "Promin". In addition, there are such establishments of social and household sphere, such as hotel "Korchma", two hairdressing salons, studio of repair of TV sets, and three post offices. Near the town there was a test site for rail electric transport "Капвей", but the project was abandoned, and in 2021, the "Kapway" car was transferred to the State Aviation Museum of Ukraine. The third airport of Kyiv – the Hostomel International Airport – is located near the town. It is used primarily for cargo, and it was heavily damaged by the Russians. On 24 December 2019, a water purification and deironing station was opened in Hostomel, which will purify 1,200 cubic meters of water during the day and provide it to the military town.
Жергілікті тұрғындар
Артеменко Федір Петрович (1898–1922) – Украина Халық Республикасы армиясының полковнигі, Қарсылық қозғалысының белсенді мүшесі. Александр Эдельманн (1904–1995) – пианист, оқытушы. Шульга Михайло Сидорович (1897–?) – украин ғалымы.
Артеменко Федір Петрович (1898–1922) – Colonel of the Army of Ukrainian People's Republic, active member of the Resistance Movement. Alexander Edelmann (1904—1995) – pianist, teacher. Шульга Михайло Сидорович (1897–?) – Ukrainian scientist.
Тұрғындар
Солодюк Надія Филимонівна (1911–?) – дәрігер, патофизиолог, 1940 жылдары КСРО Ғылым академиясының Клиникалық физиология институтындағы ғылыми қызметкер. Германия-Совет соғысы кезінде Хостомель ауруханасында және партизан отрядында жұмыс істеді. Әдемі естеліктер кітабының авторы.
Солодюк Надія Филимонівна (1911–?) – doctor, pathophysiologist, researcher at the Institute of Clinical Physiology of the USSR Academy of Sciences in the 1940s. During the German Soviet war, she worked at the Hostomel Hospital and the partisan detachment. Author of a book of memoirs.